كەيدە اقپارات قۇرالدارىنان مالدىڭ جايىن بىلمەيتىن, ەگىستىكتە ەڭبەك ەتپەگەن ادامدار مال شارۋاشىلىعىنا قاتىستى اقىل-كەڭەس ايتىپ, ءتۇرلى نۇسقاۋ بەرىپ جاتاتىنىن بايقايمىز. مەنىڭشە, ۇسىنىس-پىكىرلەردى وسى سالانى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن بىلەتىن تاجىريبەلى ماماندار ايتۋعا ءتيىس.
ءوز باسىم كىشكەنتاي كەزىمنەن مال قايىرىپ, اتا-اناما جاردەمدەسىپ ءوستىم. بۇعانامىز قاتپاي جاتىپ, مال شارۋاشىلىعىنىڭ قىر-سىرىنا قانىقتىق. ءتورت جىل بويى مال باعىپ, ودان كەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ اگرونوميا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستىم. اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتىمىن.
وسى سالانىڭ كانىگى مامانى رەتىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى ماسەلەلەرگە ءۇن قوسقاندى ءجون كوردىم.
پرەزيدەنت: «جەر يەسىز قالماۋعا ءتيىس, جەردى ونىڭ قادىرىن بىلەتىن ازاماتتارعا عانا بەرۋ كەرەك», دەپ ناقتى ايتتى. بۇل – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ۇستانىم. جەر – جەر-انانىڭ اماناتى, ەلدىڭ باستى بايلىعى. سوندىقتان جەردى پايدالانۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرۋىمىز كەرەك. ءاربىر اۋىلدىق وكرۋگ ءوز اۋماعىنداعى ءاربىر قادام جەردىڭ پايدالانۋ ەسەبىن مۇقيات باقىلاۋعا مىندەتتى. ول ءۇشىن ءاربىر جەر پايدالانۋشىمەن ناقتى كەلىسىمشارت جاسالۋعا ءتيىس. كەلىسىمشارتتا جەردىڭ كولەمى, ودان الىناتىن ءونىمنىڭ مولشەرى, ساپاسى مەن ەسەپكە الىناتىن باسقا دا كورسەتكىشتەر ناقتى كورسەتىلۋى قاجەت. قۇجات شارۋاشىلىقتىڭ مورىمەن بەكىتىلىپ, جەر پايدالانۋشىنىڭ قولىمەن راستالۋعا ءتيىس.
كۇزگى جيىن-تەرىم اياقتالعاننان كەيىن شارۋاشىلىق باسشىلارىنان جازباشا ەسەپ قابىلدانىپ, اۋىلدىق كەڭەستە قورىتىندى جاسالۋى قاجەت. ەسەپتە بىردە-ءبىر گەكتار جەر نازاردان تىس قالماۋعا ءتيىس. وسىلايشا, ءاربىر اۋىلدىق وكرۋگ بويىنشا تولىق ءارى ناقتى مالىمەت قالىپتاسادى. مۇنداي ەسەپ جۇيەسى بارلىق وڭىردە ەنگىزىلسە, مەملەكەت تولىققاندى ءارى شىنايى اقپاراتقا يە بولادى. زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىك ەتكەن ەلدە بۇل كورسەتكىشتەر مەملەكەتتىڭ ناقتى ايناسىنا اينالادى. مەملەكەتكە دە, حالىققا دا كەرەگى وسى.
الايدا مۇنداي دەڭگەيگە جەتۋ ءۇشىن قوسىمشا قىزمەتتىك قۇرىلىمدار قاجەت. ماسەلەن, ءاربىر اۋىلدىق وكرۋگتە ستاتيست-مامان بولۋى كەرەك. بۇرىن مۇنداي قىزمەتكەرلەر بولعان, مەملەكەت ولاردى قامتاماسىز ەتكەن. كەيىن بۇل شتاتتار قىسقارتىلدى. ال ستاتيست بار جەردە جالعان مالىمەتكە جول بەرىلمەيدى, كورسەتكىشتەر بۇرمالانبايدى. كەمشىلىك تە, زاڭبۇزۋشىلىق تا ايقىن كورىنەدى. ناقتى ەسەپ – ادىلدىكتىڭ نەگىزى.
جىل قورىتىندىسى شىعارىلعان كەزدە بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جۇمىس دەڭگەيى ولاردىڭ جەردى قانشالىقتى ءتيىمدى پايدالانا العانىنا قاراي باعالانعانى ءجون. باعا جەتپەس بايلىقتى دۇرىس يگەرە الماعان باسشىعا جوعارى باعا بەرۋگە بولمايدى. جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ باسشى جۇمىسىنىڭ باستى ولشەمى بولۋى قاجەت.
كەزىندە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى بولدى. بۇل قۇرىلىم بارلىق مينيسترلىكتىڭ جوسپارلاۋ ۇدەرىسىن ۇيلەستىرىپ وتىردى. ءار مينيسترلىك ءوز سالاسى بويىنشا جوسپار جاسايتىن, ال مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ ورگانى ولاردى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە بىرىكتىرىپ, بەكىتەتىن. ال جوعارى باسشىلىق جىل بويى سول جوسپارلاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالايتىن. بۇل – مەملەكەتتىك بۇلجىماس ءتارتىپ.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى دە وڭىرلەردىڭ جوسپارلارىن عىلىمي جانە وندىرىستىك تۇرعىدا دالەلدەنگەن كورسەتكىشتەرگە ساي قالىپتاسۋىن قاداعالاۋعا ءتيىس. جەرگىلىكتى كورسەتكىشتەر عىلىم مەن وندىرىستە نەگىزدەلگەن دەرەكتەرمەن سايكەس بولۋى قاجەت. سوندا عانا جوسپار ناقتى ءارى ورىندالاتىن بولادى.
ەگەر ەل بويىنشا وسىنداي جۇيەلى جۇمىستار ۇيىمداستىرىلىپ, جەردىڭ مۇمكىندىگىن تولىق پايدالانا الساق, ءتيىستى ءونىم كولەمىنە تولىق قول جەتكىزەمىز. ناتيجەسىندە, ەلىمىز مول تابىسقا يە بولادى, ىشكى نارىق قاجەتتى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى. جەردى دۇرىس يگەرۋ – ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزى.
نۇرماحامبەت ايتۋعانوۆ,
اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى