پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پرەزيدەنت جانىنداعى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ ارالىق وتىرىسىن وتكىزدى. جيىندا ينۆەستورلاردى قولداۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق شەشىمدەردى كەڭىنەن قولدانۋ, جاڭا بۋىنداعى جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردى بىرلەسىپ دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ۇكىمەت پرواكتيۆتى ينۆەستيتسيالىق ساياساتتى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىپ كەلەدى. بۇل رەتتە جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ مەن تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ۇلتتىق باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ايقىندالعان. مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءتيىستى ينستيتۋتسيونالدىق بازا قالىپتاستى. اتاپ ايتقاندا, حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن پرەزيدەنت جانىنداعى جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلىپ, تسيفرلىق شتاب جۇمىسىن باستادى. حالىقارالىق Alem.ai جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى اشىلىپ, «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى القابى», Astana Hub ەكوجۇيەسى سەكىلدى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇعان قوسا ستارتاپتاردى قولداۋعا باعىتتالعان ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسيالار قورى ىسكە قوسىلىپ, «Playrix», «Mytona», «NetCracker» سياقتى قۇنى 1 ملرد دوللاردان اساتىن حالىقارالىق كومپانيالار وتاندىق نارىققا شىقتى.
وتىرىس بارىسىندا پرەمەر-مينيستر اتالعان باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلىق سەكتوردى قارقىندى دامىتۋ مەن IT قىزمەتتەرى ەكسپورتىنىڭ كولەمىن بيىل 1,2 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. جالپى العاندا, تسيفرلىق ترانسفورماتسيا مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ, مەملەكەتتىك باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى سانالادى. وسى تۇرعىدا ۇكىمەت بارلىق سالادا ينۆەستورلارمەن اشىق ءارى سىندارلى ديالوگ ورناتۋعا دايىن.
جيىندا كەڭەستىڭ 37-جالپى وتىرىسىندا بەرىلگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى دا قارالدى. وتكەن جىلى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ينۆەستورلىق ۆيزا بەرۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى بەكىتىلىپ, شەتەلدىك ازاماتتارعا 10 جىلعا دەيىن ەلدە تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «التىن ۆيزا» تەتىگى ەنگىزىلدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الىبەك قۋانتىروۆ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, سەرتيفيكاتتالعان بۇلتتى سەرۆيستەردى پايدالانۋ ءتارتىبىن رەتتەۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار جونىندە باياندادى. بۇعان قوسا, سالىق كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ءتۇسىندىرۋ مەن شەتەلدىك ينۆەستورلار كوتەرگەن وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ ماقساتىندا بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزىلگەنى ايتىلدى.
كەڭەستىڭ 38-پلەنارلىق وتىرىسىنا دايىندىق بارىسى تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلىق ەلگە كوشۋگە قاجەتتى قۇقىقتىق جانە تەحنولوگيالىق نەگىز قالىپتاستى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويعان تسيفرلىق كودەكس, جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى شەشىمدەردىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلۋى, وتاندىق ءىرى تىلدىك مودەلدەر مەن مەملەكەتتىك تسيفرلىق سەرۆيستەردىڭ دامۋى – سونىڭ ايعاعى. بۇل ۇدەرىستە ادام كاپيتالىن دامىتۋ مەن تسيفرلىق كلاستەردى نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر.
وتىرىس بارىسىندا ينۆەستيتسيالىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ, ەنەرگەتيكا, ەكولوگيا مەن مۇناي-گاز سالالارى, ەڭبەك زاڭناماسى, ادام كاپيتالىن دامىتۋ, شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ, تسيفرلاندىرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبى باعىتتارى بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىس توپتارىنىڭ باياندامالارى تىڭدالدى. كەدەندىك قۇن مەن ققس بەيتاراپتىعى, مۇناي-گاز سەكتورىنداعى مەتان قالدىقتارىن حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە رەتتەۋ, شەتەلدىك مامانداردى ۆيزالىق قولداۋ مەن تالىمگەرلىك ينستيتۋتىن دامىتۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى. سونداي-اق بۇلتتى سەرۆيستەردى رەتتەۋدە يننوۆاتسيا مەن قاۋىپسىزدىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ قاجەتتىلىگى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دۋالدى ءبىلىم بەرۋ مەن مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ ماڭىزدىلىعى اتالىپ ءوتتى.
سالالىق مينيسترلىكتەردىڭ باسشىلارى ينۆەستورلار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا قاتىستى ءوز ۇستانىمدارىن ءبىلدىردى. ەنەرگەتيكا سالاسىنا تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ تاجىريبەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. اۋە ەلەكتر جەلىلەرىن تەكسەرۋدە قولدانىلىپ جاتقان جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى دەفەكتوسكوپيانىڭ تيىمدىلىگى ناقتى دەرەكتەرمەن كورسەتىلدى. پيلوتتىق جوبا اياسىندا ەكى كۇن ىشىندە 618 تىرەك تەكسەرىلىپ, مىڭداعان اقاۋ انىقتالعان. زاقىمدانۋدى تانۋ دالدىگى 98%-عا جەتكەن. بۇعان قوسا تەپلوۆيزيا, ليدار مەن روبوتتاندىرىلعان قۇبىرىشىلىك دياگنوستيكا جۇيەلەرىن ەنگىزۋ جەلىلەردىڭ جاعدايىن ءدال باعالاپ, شىعىندى ەداۋىر ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. شىمكەنتتەگى پيلوتتىق جوبا جىلۋ جەلىلەرىن تەكسەرۋ كەزىندە ۇنەمدىلىككە 70%-عا دەيىن قول جەتكىزۋگە بولاتىنىن كورسەتتى. گاز سالاسىندا ەسەپتەگىش كورسەتكىشتەرىن اۆتوماتتى تانۋعا ارنالعان جي كومەكشىسى دە وپەراتورلىق جۇكتەمەنى ازايتىپ, ادام فاكتورىنا بايلانىستى قاتەلەردى تومەندەتكەن.
شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن اشىق ديالوگ بارىسىندا بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستار ايتىلدى. «Marubeni» كورپوراتسياسى جاپوندىق كومپانيالاردىڭ جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى, سونىڭ قاتارىندا الەۋمەتتىك وسال توپتاردى قولداۋ باعىتىندا قولدانۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. «Polpharma» كومپانياسى پاتسيەنتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جالعان ءدارى-دارمەكپەن كۇرەس ماسەلەسىن كوتەردى. بۇل رەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى دارىلىك زاتتاردى مىندەتتى تاڭبالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن حابارلادى. بۇعان قوسا CNPC, EY, JP Morgan, Kazzinc (Glencore) وكىلدەرى مۇناي تاسىمالى تاريفتەرى, دەرەكتەردى لوكاليزاتسيالاۋ, تاۋ-كەن-مەتاللۋرگيا كەشەنىندەگى سالىق سالۋ ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى.
جيىن قورىتىندىسىندا پرەمەر-مينيستر بارلىق ايتىلعان ۇسىنىستى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن «قازاقستاندىق شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى» قاۋىمداستىعى بىرلەسىپ پىسىقتاۋى ءتيىس ەكەنىن تاپسىردى. سونداي-اق كەڭەس اياسىندا ولجاس بەكتەنوۆ شەتەلدىك كومپانيالار باسشىلارىمەن بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ وڭىرلىك باسشىلىعىمەن ەلىمىزدەگى 12 ملرد دوللاردان استام قارجىنى قامتيتىن جوبالار پەرسپەكتيۆالارى تالقىلانسا, Beeline Kazakhstan باسشىلىعىمەن تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن بىرلەسكەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
پرەمەر-مينيستر ۇكىمەتتىڭ ينۆەستورلار باستامالارىنا قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن تاعى دا ەسكە سالىپ, سالالىق مينيسترلىكتەرگە جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق شەشىمدەرگە نەگىزدەلگەن جاڭا جوبالاردى جان-جاقتى قاراۋدى تاپسىردى.