دجوناتان ايتكەننىڭ ن.نازارباەۆ تۋرالى كىتابى تۇرىك تىلىندە شىقتى
اتالعان ءىس-شاراعا كىتاپتىڭ اۆتورى دج.ايتكەن, قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ب.امىرەەۆ, تۇركيانىڭ بەلگىلى قوعامدىق ۇيىمدارى “تۇرىك وشاقتارى” باس حاتشىسى و.كاۆۋندجۋ مەن “ديالوگ–ەۋرازيا” تۇعىرناماسىنىڭ باس ۇيلەستىرۋشىسى ح.توكاك, بەلگىلى ساياسي قايراتكەر, حالىقارالىق قوجا احمەت ياساۋي قورىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ك.زەيبەك, حالىقارالىق قوجا احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتى توراعاسى و.حوراتا, بۇرىنعى مەملەكەتتىك مينيستر ا.انديجان, ءىرى تۇرىك ىسكەر ادامدارى: “چالىك حولدينگ” توراعاسى ا.چالىك پەن “كيبار حولدينگ” توراعاسى ا.كيبار جانە باسقا بەلگىلى ساياساتكەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرى, ديپلوماتتار, جۋرناليستەر, كىتاپ ساراپشىلارى قاتىستى.
تۇساۋكەسەردە ەلشى ب.امىرەەۆ كىتاپتىڭ اۆتورىنا تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى ن.نازارباەۆتىڭ جاس قازاقستان مەملەكەتىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى, جاڭارىپ قايتا قۇرىلۋىنداعى, دامىپ, تابىستارعا جەتۋىندەگى ءرولىن تولىق اشىپ جازعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, ن.نازارباەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى باستى جەتىستىكتەرى مەن باستامالارى تۋرالى, اتاپ ايتقاندا, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ قۇرىلۋى, قازاقستاننىڭ ءوز ەركىمەن يادرولىق قارۋدان باس تارتۋى, تاريحتا تۇڭعىش رەت ازيادا ىنتىماقتاستىق پەن قاۋىپسىزدىك تەتىگى – اوسشك قۇرىلۋى, سىرتقى شەكارالاردىڭ تابىستى دەماركاتسيالانۋى وركەنيەتتەر ۇنقاتىسۋىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى, تۇركى الەمىنىڭ ءبىرىگۋىندەگى ماڭىزدى ءرولى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ب.امىرەەۆ: “الەمدىك دەڭگەيدەگى بەلگىلى ساياساتشى ن.نازارباەۆ تۋرالى كوپتەگەن كىتاپتار جازىلعان. بۇل كىتاپتىڭ ەرەكشە قۇندىلىعى سوندا, ونى باتىس جازۋشىسىنىڭ باتىس وقىرمانىنا جانە قازاقستان مەن ونىڭ كوشباسشىسىنا باتىستىق كوزقاراس تۇرعىسىنان جازعانىندا بولىپ وتىر. تۇركيادا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ وتە جاقسى تانىمال. دەگەنمەن, تۇركيا باتىس الەمىنىڭ دە ءبىر بولىگى بولىپ تابىلادى جانە دجوناتان ايتكەن مىرزانىڭ كىتابى تۇرىك وقىرماندارىنا ن.نازارباەۆتى جانە قازاقستاندى باسقا ءبىر ماڭىزدى جاعىنان – باتىستىق قىرىنان كورۋگە كومەكتەسەدى”, – دەپ اتاپ ءوتتى.
كىتاپتىڭ اۆتورى دج.ايتكەن كىتاپتىڭ تۇرىك تىلىنە اۋدارىلعانىنا قۋانىشىن جەتكىزە وتىرىپ, ن.نازارباەۆ تۋرالى كىتاپتى قولىنا الۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنە قىسقاشا توقتالدى. “بىرىنشىدەن, مەنى ن.نازارباەۆتىڭ تاڭقالدىرارلىق ءومىر جولى وتە قىزىقتىرعانىن ايتۋىما بولادى. بۇل – كىشكەنە اۋىلدان باستالىپ, قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى ن.نازارباەۆتىڭ بۇگىنگى ورنىنا دەيىن اكەلەتىن جول. ەكىنشىدەن, قازاقستان باسشىسىنىڭ ديپلوماتيالىق ونەرى مەن شەبەرلىگى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى بارلىق كورشىلەرىمەن شەكاراسى بەكىتىلمەگەن مەملەكەت ەدى. ءبىر مەملەكەتتىڭ ەشبىر قاقتىعىسسىز شەكاراسىن بەكىتۋى وڭاي ءنارسە ەمەس, دەگەنمەن, قازاقستان ءوزى سەكىلدى جاڭادان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن كورشى ەلدەرمەن قاتار, رەسەي, قىتاي سەكىلدى ءىرى مەملەكەتتەرمەن دە شەكاراسىن نىق بەكىتىپ, حالىقارالىق ساحنادا ءوزىنىڭ ورنىن تابا ءبىلدى. ۇشىنشىدەن, ن.نازارباەۆتىڭ ساياسي كارەراسى. سوناۋ دج.كەننەدي مەن ن.حرۋششەۆتىڭ كەزىنەن باستاۋ العان الەمدەگى ءبىردەن-ءبىر ساياساتكەر دەسەم جازبايتىن شىعارمىن. ءدال سول كەزدە ەندى عانا كومسومولعا كىرىپ, ساياساتقا قادام باسقان جاس جىگىت ن.نازارباەۆ ساياساتكەر رەتىندە قالىپتاسىپ, ساياسي كارەراسى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتىر. بۇل وقيعالاردىڭ قىزىقتىراتىنى ءسوزسىز”, – دەدى دج.ايتكەن.
تۇركيانىڭ بەلگىلى “تۇرىك وشاقتارى” قوعامدىق ۇيىمى باس حاتشىسى و.كاۆۋندجۋ اتالعان ۇيىم تاراپىنان ن.نازارباەۆقا “تۇركى الەمىنە قىزمەت” ماراپاتى بەرىلىپ, وسى ۇيىم جۋرنالىندا قازاقستان مەن پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا ارنالعان 9 ماقالا جارىق كورگەنىن, سونداي-اق ن.نازارباەۆ ەسكەرتكىشىنىڭ انكارانىڭ بايىرعى دا كوركەم “جاستار” ساياباعىنا ورناتىلعانىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان پرەزيدەنتىنە وسىنداي قۇرمەت, بىرىنشىدەن, تۇركى الەمىن بىرىكتىرۋ, ەكونوميكالىق جانە مادەني سالالاردى تىعىز بايلانىستىرۋ جولىنداعى ەڭبەگىنە بايلانىستى بولسا, ەكىنشىدەن, ن.نازارباەۆتى قازاقستاندى ءبىرتۇتاس مەملەكەت رەتىندە قالىپتاستىرىپ, ەلدىڭ كەلەشەگىن كەلىستى ەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى ىستەرى ءۇشىن قۇرمەتتەيتىندىكتەرىن ءبىلدىردى. و.كاۆۋندجۋ: “تۇركيا پرەزيدەنتى ا.گۇلدىڭ سوزدەرىمەن ايتقاندا, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ “تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ كوشباسشىسى” جانە كوپ ەتنوستى قازاقستاندا ەتنوستىق قاقتىعىستارعا جول بەرمەگەن كوشباسشىنىڭ جەتىستىگى ءۇشىن بارلىق ادامزات اتىنان وعان العىس ءبىلدىرۋ قاجەت”, – دەدى.
“ديالوگ–ەۋرازيا” تۇعىرناماسىنىڭ باس ۇيلەستىرۋشىسى ح.توكاك قازاقستان پرەزيدەنتى بايسالدى ساياسات جۇرگىزۋىنىڭ ارقاسىندا ورتالىق ازيا مەن بۇكىل الەمدەگى ۇلگىلى كوشباسشىعا اينالعانىنا نازار اۋداردى. ول ءوز سوزىندە: “قازاقستانداعى كوپۇلتتى حالىقتىڭ – 130 ۇلت وكىلدەرىنىڭ مادەنيەتىن بىرلىك, دوستىق, باۋىرماشىلىق ارقىلى قوسىپ وتىرعان ن.نازارباەۆ بارشامىز ءۇشىن كوشباسشىلىقتىڭ ۇلگىسى”, – دەپ اتاپ كورسەتتى.
حالىقارالىق قوجا احمەت ياساۋي قورىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ك.زەيبەك قازاقتاردىڭ تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ءبىر بولىگى ەكەندىگىن جانە تۇركى الەمىنىڭ ورتالىق ازيادا پايدا بولعانىن, قازاق دالاسىندا ەركىندىك پەن تاۋەلسىزدىكتىڭ ءاردايىم قۇپتالعانىن, قازاقتىڭ ءوركەندەۋى بارلىق تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ وركەندەۋى ەكەندىگىن اتاپ ءوتىپ, “قازاقستان ەلباسى تۋرالى قولىنا قالام الىپ, ونى جارىققا شىعارعان دج.ايتكەنگە ۇلكەن العىسىمىزدى بىلدىرەمىز”, – دەدى. سونداي-اق, قازاقستان باسشىسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى وسى زامانعى كوشباسشى ەكەنىنە توقتالىپ, “ن.نازارباەۆ زامانىمىزدىڭ اتاتۇركى” دەپ مالىمدەدى.
بەلگىلى ساياساتكەر, عىلىم ادامى جانە بۇرىنعى مەملەكەتتىك مينيستر ا.انديجان “الەمدىك كوشباسشى ۇعىمى – قوعامنىڭ تاريحي باعاسى مەن ساياساتكەرگە دەگەن العىسىنىڭ جەمىسى. مەنىڭ كوزقاراسىم بويىنشا, تۇركى الەمىندە ن.نازارباەۆتىڭ ساياسات ساحناسىندا جوعارى كوتەرىلۋى تاريح بەتتەرىندە ءىزىن قالدىرادى” دەگەن وي تاستادى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىنىڭ سوڭىندا دج.ايتكەن قولتاڭباسىن تاراتىپ, تۇرىك تىلشىلەرىنە سۇحبات بەردى.