قاراعاندى وبلىسىندا ەلدىڭ مينەرالدىق-شيكىزات الەۋەتىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن سيرەك كەزدەسەتىن جەر مەتالدارىنىڭ اۋقىمدى الەۋەتتى الاڭى انىقتالدى. «جاڭا قازاقستان» دەپ اتالعان جاڭا كەن ورنى – تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ەڭ ءىرى گەولوگيالىق جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قازاقستاندا بىرنەشە جىلدان بەرى العاش رەت ۇلتتىق ماڭىزى بار گەولوگيالىق جاڭالىق جاسالدى. 2022–2024 جىلدارعا ارنالعان جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا سيرەك كەزدەسەتىن جەر ەلەمەنتتەرىنە باي الەۋەتى زور الاڭ ايقىندالىپ, وعان «جاڭا قازاقستان» اتاۋى بەرىلدى. گەولوگيا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە, بۇل اۋماق الەمدىك سۇرانىسى قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقان ستراتەگيالىق مەتالداردى ءوندىرۋدىڭ جاڭا ورتالىعىنا اينالۋى مۇمكىن.
بارلاۋ جۇمىستارى كۇيرەكتىكول ۋچاسكەسىندە مەردىگەر ۇيىم – «تسەنترگەولسەمكا» جشس تاراپىنان جۇرگىزىلدى. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە دوس-1, دوس-2, دوس-3 جانە ىرعىز دەپ اتالاتىن ءتورت پەرسپەكتيۆالى ايماق بەلگىلەنىپ, ولاردىڭ شەگىندە سيرەك مەتالدى جانە سيرەك جەر مينەرالدانۋىنا قانىق توعىز رۋدالى دەنە انىقتالدى. سونىمەن قاتار اتالعان اۋماقتاردى قامتيتىن, كولەمى الدەقايدا كەڭ بولجامدى ايماق ءبولىنىپ, وعان «جاڭا قازاقستان» اتاۋى بەرىلدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءدال وسى اۋماقتا جالپى كولەمى 134,6 شارشى شاقىرىمدى قۇرايتىن سيرەك ەلەمەنتتەردىڭ ءىرى گەوحيميالىق ورەولدارى تىركەلگەن. بۇل كورسەتكىش ۋچاسكەنىڭ ونەركاسىپتىك تۇرعىدا يگەرىلۋ الەۋەتى جوعارى ەكەنىن جانە قازاقستانداعى العاشقى تولىققاندى سيرەك مەتاللدى كەن ورنىنا اينالۋ مۇمكىندىگىن كورسەتەدى.
ورتالىق قازاقستان وڭىرارالىق گەولوگيا دەپارتامەنتى – «تسەنتركازنەدرا» باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسىلحان ءجۇنىسوۆ بۇل جاڭالىقتىڭ بىرەگەي ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل – تاۋەلسىزدىكتىڭ 34 جىلىندا سيرەك كەزدەسەتىن جەر مەتالدارى بويىنشا تىركەلگەن العاشقى ءىرى كورىنىس. ۋچاسكە شەگىندە جەكەلەگەن ەلەمەنتتەر بويىنشا ونداعان ميلليون تونناعا جەتەتىن بولجامدى رەسۋرستار انىقتالدى. ازىرگە بۇل قور ساناتىنا جاتپايدى, الايدا الەۋەتى وتە جوعارى, - دەدى ول.
بارلاۋ جۇمىستارى 300 مەترگە دەيىنگى تەرەڭدىكتە جۇرگىزىلدى. الدىن الا زەرتحانالىق تالداۋلار ەلەكترونيكادا, «جاسىل» ەنەرگەتيكادا جانە اككۋمۋلياتور وندىرىسىندە كەڭىنەن قولدانىلاتىن لانتان جانە وزگە دە سيرەك جەر ەلەمەنتتەرىنىڭ مولشەرى جوعارى ەكەنىن كورسەتتى.
– قازىرگى تاڭدا سيرەك جەر ەلەمەنتتەرىنە دەگەن سۇرانىس الەم بويىنشا قارقىندى ارتىپ كەلەدى – ەلەكتروموبيلدەردەن باستاپ كۇن جانە جەل ەنەرگەتيكاسىنا دەيىن. سوندىقتان مۇنداي كەن ورنىنىڭ اشىلۋى قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە, - دەپ اتاپ ءوتتى اسىلحان ءجۇنىسوۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى ۋچاسكەگە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇرگىزۋ ليتسەنزياسى «تاۋكەن-سامۇرىق» اق-عا بەرىلگەنىن حابارلادى. الداعى جىلدارى كومپانيا بۇرعىلاۋ, زەرتحانالىق تالداۋ جانە قورلاردى ەسەپتەۋ جۇمىستارىن قامتيتىن كەشەندى گەولوگيالىق بارلاۋ كەزەڭىن جۇزەگە اسىرادى.
بارلاۋ مەرزىمى التى جىلعا جوسپارلانعان. قورلار راستالعاننان كەيىن عانا جوبانىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى ايقىندالىپ, ينفراقۇرىلىم سالۋ جانە سيرەك جەر شيكىزاتىن وڭدەيتىن وندىرىستەردى قۇرۋ ماسەلەلەرى قارالادى.
مينيسترلىك ءىرى حالىقارالىق سەرىكتەستەردى تارتۋ مۇمكىندىگىن دە قاراستىرىپ وتىر. بۇل تۇراقتى ءوندىرۋ تەحنولوگيالارىن ترانسفەرتتەۋگە, بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالار ارقىلى تاۋەكەلدەردى بولىسۋگە, ۇزاقمەرزىمدى وففتەيك-كەلىسىمشارتتار جاساسۋعا جانە وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى جەدەل دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ جوسپارى سيرەك جەر مەتالدارىن ءوندىرۋ جانە بايىتۋ تەحنولوگيالارى بۇگىندە ەڭ الدىمەن اقش پەن قىتايدا جوعارى دەڭگەيدە دامىعانىمەن بايلانىستى.
«جاڭا قازاقستان» كەن ورنىنىڭ اشىلۋى ەلدە تولىققاندى سيرەك جەر مەتالدارى كلاستەرىن قالىپتاستىرۋعا سەرپىن بەرۋى مۇمكىن. بۇل مەتالدار زاماناۋي «جاسىل» ەكونوميكانىڭ نەگىزگى تىرەگىنە اينالعان: ونسىز اككۋمۋلياتورلار, ەلەكتروموبيلدەر, جەل جانە كۇن ەلەكتر ستانتسيالارى, سمارتفوندار مەن جوعارى تەحنولوگيالىق ەلەكترونيكا ءوندىرىسىن دامىتۋ مۇمكىن ەمەس.
قازاقستان ءۇشىن بۇل – جاھاندىق نارىقتا جاڭا ستراتەگيالىق تاۋاشاعا شىعۋعا جانە اسا ماڭىزدى رەسۋرستار سالاسىنداعى ەكونوميكالىق ءارى تەحنولوگيالىق تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا بەرىلگەن مۇمكىندىك.