جاقىندا الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى ۇيالى وپەراتورلاردان تاريف قۇنى وسەتىنى تۋرالى حابارلاما كەلە باستاعانىن ايتىپ, باعانىڭ نەگىزسىز وزگەرەتىنىنە شاعىمداندى. پايدالانۋشىلار ينتەرنەت ساپاسىنا قاراماستان, تولەم اقىسى جىلىنا بىرنەشە رەت كوتەرىلەتىنىن جازعان. ءماجىلىس دەپۋتاتى جاناربەك ءاشىمجانوۆ وسى ماسەلەنى قوزعاپ, دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ول ساۋالىندا ءۇش ءىرى وپەراتوردىڭ تاريفتەردى ءبىر ۋاقىتتا, بىردەي قىمباتتاتۋى كۇماندى ەكەنىن ايتىپ, جەتكىزۋ, تاراتۋ سەكتورلارىن مونوپوليالىق كەلىسىم فاكتىلەرى باعىتىندا كەشەندى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ قاجەت دەدى.
«ترەدس» الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ جازۋىنشا, «Altel» باعانى 70 پايىزعا جوعارىلاتقان. «2024 جىلدىڭ 5 تامىزىندا مەنىڭ Altel ءتاريفىم 3390 تەڭگە بولدى. 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىنان باستاپ 5690 تەڭگە بولادى ەكەن. ءوزىم سۇراماعان 15 گيگابايتتى قوسقاندارىڭىزعا راحمەت. ءبىر جارىم جىلدا باعانىڭ 70%-عا وسكەنىن قالاي تۇسىندىرەسىزدەر؟ «Altel», بۇل جونىندە نە ايتاسىزدار؟», دەپ جازدى تاريف تۇتىنۋشىسى.
«Beeline» ابونەنتتەرى دە بىرنەشە اي سايىن جاسالاتىن باعا وزگەرىسىنە شاعىمدانعان. «Beeline, سىزدەر بىردەڭەنى شاتاستىرىپ وتىرعان جوقسىزدار ما؟ توقسان سايىن باعانى كوتەرەسىزدەر. ناۋرىزدا عانا تاريف 8000 تەڭگەدەن 11 500 تەڭگەگە قىمباتتادى. ەندى تاعى 14 500 تەڭگەگە كوتەرگەلى جاتىرسىزدار! ال ءبىزدىڭ جالاقىمىز بەس جىل بۇرىنعى دەڭگەيدە تۇر. انتيمونوپوليالىق ورگاندار مۇنى قاداعالاماي ما؟», دەپ جازدى قولدانۋشى.
«Beeline» تاريفتەردىڭ قىمباتتايتىنىن راستادى. كومپانيا پرەزيدەنتى ەۆگەني ناسترادين 2026 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ تولەماقى ورتا ەسەپپەن 15-20 پايىزعا وسەتىنىن مالىمدەدى. وزگەرىس تەك نارىقتاعى ورتاشا باعادان تومەن تاريفتەرگە قاتىستى بولادى. ەگەر سولاي بولسا, قازىرگى باعاسى 5999 تەڭگە بولاتىن تانىمال مەگا ءتاريفى 6899-7199 تەڭگە ارالىعىنا بارادى. ال 7999 تەڭگە تۇراتىن مەگا پرو ءتاريفىنىڭ ايلىق تولەمى 9199-9599 تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى مۇمكىن.
كومپانيا ءباسپاسوزىنىڭ دەرەگىنشە, وتكەن جىلى ەلەكتر ەنەرگياسىنا 6,5 ملرد تەڭگە جۇمسالعان, ققس-ءتىڭ وزگەرۋى 35 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا شىعىنعا ۇشىراتقان, ال ۆاليۋتا باعامىنىڭ قۇبىلۋى تاعى 3,7 ملرد تەڭگەگە ءتۇسىپ وتىر. بۇعان قوسا, كەيىنگى توعىز جىلدا ينتەرنەت-ترافيك 36 ەسە وسكەن, ءبىر ابونەنت ايىنا 20-30 گب ترافيك جۇمسايدى. وسى فاكتورلار ينفراقۇرىلىمدى تۇراقتى تۇردە جاڭارتىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. كومپانيا ابونەنتتەردى تاريف وزگەرىسى تۋرالى 30 كۇن بۇرىن حاباردار ەتەتىنىن مالىمدەدى.
«Tele2» مەن «Altel» دە ابونەنت تولەمىن قايتا قاراۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان. 25 جەلتوقساننان باستاپ تاريفتەر 15-20 پايىز شاماسىندا قىمباتتايدى. وپەراتورلاردىڭ مالىمەتىنشە, ينتەرنەتكە سۇرانىس جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى, ال ينفراقۇرىلىم وسى قارقىنعا ىلەسۋ ءۇشىن قوسىمشا شىعىندى قاجەت ەتەدى. كومپانيا كەلەسى جىلعا بيۋدجەتىن جوسپارلاۋ كەزىندە سالىق ساياساتىنىڭ وزگەرىسىن, ينفلياتسيا قىسىمىن جانە جەلىنى جاڭعىرتۋعا كەتەتىن شىعىنداردى ەسكەرگەن. سونداي-اق «Altel» كومپانياسى تاريفتەردى قايتا قاراۋ ماسەلەسىنە ءاردايىم ساقتىقپەن قارايتىنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋلارىنشا, وزگەرىس تەك ناقتى قىزمەت قۇنىمەن سايكەستىگىن جوعالتقان تاريفتەرگە عانا قاتىستى. ونىڭ وزىندە وزگەرىس كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزىلەدى. ابونەنتتەر الدىن الا حابارلاندىرىلادى, دايىندالۋعا ۋاقىت بەرىلەدى, ەشكىم كۇتپەگەن جاعدايعا تاپ بولماۋى ءۇشىن بارلىق جۇمىس اشىق جۇرگىزىلەدى. وسىلايشا, قازىرگى قۇنى 4632 تەڭگە بولاتىن «Pro» ءتاريفى وزگەرىس ەنگىزىلگەن جاعدايدا 5327-5558 تەڭگە ارالىعىنا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. قۇنى 5992 تەڭگە تۇراتىن «Max» ءتاريفىنىڭ باعاسى 6891-7190 تەڭگەگە دەيىن قىمباتتاۋى ىقتيمال. ال 9192 تەڭگە بولاتىن «Unlim» ءتاريفىنىڭ ايلىق تولەمى 10 571- 11 030 تەڭگە شاماسىندا بولماق.
كومپانيا وكىلدەرى جوعارى ينۆەستيتسيالىق جانە ماكروەكونوميكالىق قىسىمعا قاراماستان, قارجىلىق تاۋەكەلدىڭ بارلىعىن تۇتىنۋشىعا ارتپاي-اق تسيفرلىق ەكوجۇيەنى دامىتۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتىپ وتىر. الايدا كومپانيا تاريفتەردىڭ وسۋىنە اسەر ەتەتىن فاكتورلاردان قاشىپ قۇتىلا المايمىز دەيدى. سولاردىڭ نەگىزگىسى – جەلىگە سالىناتىن ينۆەستيتسيالار. 2023 جىلى 5G جەلىسىن ىسكە قوسقاننان كەيىن وپەراتوردىڭ ينۆەستيتسيا كولەمى 150 ملرد تەڭگەدەن اسقان. بۇل شىعىنداردىڭ باسىم بولىگى بازالىق ستانسالاردى ورناتۋ مەن جاڭعىرتۋعا جۇمسالعان. «Tele2» مەن «Altel» وپەراتورلارىن بىرىكتىرەتىن «موبايل تەلەكوم-سەرۆيس» اق باسقارما توراعاسى الەكساندر بابيچەۆ بازالىق ستانسالار مەن داتا-ورتالىقتاردى كوبەيتۋگە, كەش-سەرۆەرلەردى جاڭارتۋعا تاعى قوسىمشا ينۆەستيتسيا قاجەت ەكەنىن ايتادى.
ء«بىر بازالىق ستانسانى ورناتۋ – جابدىق, قۇرىلىس جانە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋگە كەتەتىن شىعىنداردى قوسا ەسەپتەگەندە شامامەن 150 مىڭ ەۋرونى قۇرايدى. بۇعان جەر تەلىمىن راسىمدەۋ, جالداۋ جانە قوسۋ شىعىندارى قوسىلادى, ولاردىڭ جىلدىق جالپى كولەمى 40 ملن ەۋروعا جۋىق. بۇل – ءماجبۇرلى شارا. سەبەبى جەلىنى دامىتۋ مەن جاڭعىرتۋعا, ونى ۇزدىكسىز قىزمەتتە ۇستاۋعا كەتەتىن شىعىندار ءوسىپ وتىر. سونىمەن بىرگە سالىق زاڭناماسىنداعى وزگەرىستەر دە شىعىندى كوبەيتتى. ابونەنتتىك تولەمدى قايتا قاراۋ بىزگە سەرۆيستەردىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا جانە قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كومپانيا قوسىمشا كەش-سەرۆەرلەر ورناتۋعا دا ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. جەرگىلىكتى جەردە كونتەنتتى كەشتەۋ جەلى ىشىندە ءجيى قولدانىلاتىن قىزمەتتەر مەن رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىكتى جىلدامداتادى, دەرەكتەردىڭ كىدىرىسىن ازايتادى», دەپ مالىمدەدى كومپانيا وكىلى.
«Kcell» كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءتاريفتى قىمباتتاتۋ جونىندە ازىرگە ەشقانداي شەشىم قابىلدانباعان. قازىرگى كەزدە ققس مولشەرلەمەسىنىڭ وزگەرۋى قانداي اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن تالداپ, بىرنەشە نۇسقانى قاراستىرىپ جاتىر. كورپوراتيۆتىك بايلانىس ءبولىمى جازدا بەكىتىلگەن «ۇزدىك» تاريف توپتاماسىنىڭ باعاسى 2027 جىلعا دەيىن وزگەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ەگەر تاريفتەردى قايتا قاراۋ قاجەتتىگى تۋسا, وپەراتور بۇل تۋرالى ابونەنتتەردى الدىن الا رەسمي تۇردە حاباردار ەتەتىنىن مالىمدەدى. الايدا «كسەلل» اق باسقارما توراعاسى اسقار جامباكين سالىق ساياساتى مەن ەكونوميكالىق جاعداي ەداۋىر وزگەرسە, تاريفتەر قايتا قارالۋى مۇمكىن دەدى.
ساراپشىلار 2026 جىلى بايلانىس قىزمەتتەرىنىڭ قۇنى ءوسۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان ەدى. سول كەزدە نەگىزگى سەبەپ رەتىندە وپەراتورلار شىعىندارىنىڭ ارتۋىن جانە ينتەرنەتكە دەگەن سۇرانىستىڭ بۇرىنعىدان دا كۇشەيگەنىن كورسەتكەن. «قازاقتەلەكوم» كومپانياسىنىڭ باس اكىمشىلىك ديرەكتورى ەرجان مەيراموۆ قولدانىستاعى ەرەجەلەر ەكونوميكالىق نەگىزدەمە بولعان جاعدايدا تاريفتەردى قايتا قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ەسكە سالعان.
جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى دوسجان مۇساليەۆ مەملەكەت بايلانىس قىزمەتتەرىنىڭ ءتاريفىن تىكەلەي رەتتەمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, باعانى بەلگىلەۋ نەمەسە وزگەرتۋ – نارىقتا جۇمىس ىستەيتىن وپەراتورلاردىڭ ءوز قۇزىرەتى. «مينيسترلىك تەك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن, باسەكەلەستىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن جانە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلماۋىن قاداعالايدى. ال ءتاريفتى قايتا قاراۋ ءۇشىن ءار وپەراتور ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ۇسىنۋعا مىندەتتى», دەدى ول.
ينتەرنەت قولدانۋشىلارىنىڭ باعاعا عانا ەمەس ساپاعا دا كوڭىلى تولمايدى. اۋىل-ايماقتان بولەك ماڭىزى بار ءىرى قالالاردا دا ينتەرنەت جىلدامدىعى باياۋ جۇمىس ىستەيتىن كەزدەر ءجيى بولادى. جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, بايلانىس ساپاسىنا قاتىستى شاعىمداردىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – جاڭا شاعىن اۋدانداردىڭ پايدا بولۋى, قالانىڭ كەڭەيۋى جانە جەدەل قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىس. مۇنداي جاعدايدا ءموبيلدى وپەراتورلار جاڭا اۋماقتاردا بازالىق ستانسالار ورناتىپ, ەلەكتر قۋاتىن تارتۋ جانە انتەننا-ماچتالىق قۇرىلىمداردى سالۋ ماسەلەلەرىن دەر كەزىندە شەشۋى قاجەت. بۇل جۇمىستار بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.
«ەگەر بايلانىسقا قاتىستى شاعىم بولسا, ازاماتتار e-وtinish جۇيەسى ارقىلى جۇگىنە الادى. ءبىز ءار وتىنىشكە جاۋاپ بەرەمىز, تەكسەرەمىز, قاجەتتى نۇسقاما شىعارامىز. ورىندالماسا – ايىپپۇل سالامىز. وپەراتورلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. راديوجيىلىكتى قاداعالايتىن ارنايى قىزمەت بار, ول بايلانىس ساپاسىن ولشەيدى. قولدانىستاعى نورمالاردا سيگنالدىڭ تومەنگى شەكتى دەڭگەيى, سەكۋندىنا بەرىلۋگە ءتيىس مەگابيت كولەمى جانە جالپى قىزمەت ساپاسىنا قاتىستى ناقتى تالاپتار بەلگىلەنگەن. وسى تالاپتار بۇزىلعان جاعدايدا ءتيىستى شارالار قابىلدانادى. ايىپپۇلداردى كۇشەيتۋ باعىتىندا دا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزىپ, سانكتسيالاردى 3-5 ەسەگە ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار دايىنداپ جاتىرمىز», دەدى مينيستر.