كۇن كوزىنەن ەنەرگيا ءوندىرىپ وتىر

اۋىل تۇرعىندارى دا جاڭاشىلدىقتان تىس قالىپ جاتقان جوق. ماسەلەن, جۋالى اۋدانىنا قاراستى كولباستاۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ەلۋجان مومىشەۆ كۇن كوزىنەن قاجەتتى ەنەرگيانى الىپ, ونى كاسىپ كوزىنە اينالدىرۋعا كىرىسكەن. جاسى الپىستى القىمداعان اۋىل ازاماتى ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن باقشاسىنا كۇن ەلەكتر ستانساسىن سالعان. قازىرگى كەزدە ساعاتىنا 52 كۆت قۋات كوزىن ءوندىرىپ وتىرعان ول بۇل ءىستى ءارى قاراي دامىتۋعا نيەتتى. ول ءوزى وندىرگەن ەنەرگيا كوزىن تارازداعى توق تاسىمالدايتىن كومپانياعا وتكەرىپ وتىر.

جالپى العاندا, جاڭار­تىلعان ەنەرگيا كوزدەرىن ون­دىرۋدەن جامبىل ءوڭىرى – رەسپۋبليكادا كوش باسىندا. وڭىردە «Burnoe Solar-1», «Burnoe Solar-2» جشس-ءنىڭ كۇن ەلەكتر ستانساسى بىرنەشە جىلدان بەرى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇدان وزگە دە كۇننەن, جەلدەن ەلەكتر ەنەرگيا­سىن وندىرەتىن بىرنەشە ستانسا بار. وسى جۇمىستىڭ ءبارى كولباستاۋلىق ازاماتتىڭ جاڭا ءىستى باستاۋىنا سەبەپ بولسا كەرەك.

ەلۋجان وسى جىلدىڭ كوك­تەم مەزگىلىندە باقشاسىن جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزىن وندىرەتىن ستانساعا اينالدىرۋعا بىلەك ءتۇرىپ كىرىسكەن. تاۋەكەلگە بەل بۋعان ازامات قاجەتتى قۇ­رىل­عىلاردى شەت مەملەكەت­تەردەن ساتىپ الىپتى. ە.مو­مىشەۆ ءبىرىنشى كەزەكتە قۇرىل­عىلاردىڭ ساپاسىنا ايرىقشا ءمان بەرگەن. مۇندا ورناتىلعان 100 پانەلدەن مامىراجاي مامىر ايىنان بەرگى ارالىقتا 71 مىڭ كۆت ەلەكتر قۋاتى الىنعان.

«بۇل جۇمىستىڭ وزىندىك ارتىقشىلىعى بار. شىن­تۋايتىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءىسى جىل مەزگىلىنە قارامايدى. ەڭ باستىسى, كۇن ساۋلەسى ءتۇسىپ تۇرسا بولعانى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سوڭعى بىرنە­شە جىلدىڭ بەدەرىندە جاڭار­تىلعان ەنەرگيا كوزدەرىن ءوندىرۋ ىسىنە ايرىقشا باسىمدىق بەرىپ وتىرعانىنان ءبارىمىز حاباردارمىز. جاھان ەلدەرى دە ءبىراز جىلدان بەرى بالامالى ەنەرگيا كوزىن وندىرۋگە كىرىسىپ كەتكەن. سوندىقتان مەن دە تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, وسى جۇ­مىسقا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ جاتىرمىن», دەيدى ەلۋجان ءوز ويىمەن ءبولىسىپ.

ىلگەرىدە ىستەن شىققان توڭازىتقىشتاردى جوندەۋمەن اينالىسقان ازامات سول اۋەس­تىگىنىڭ جاڭا ءىستى قولعا الۋىنا سەبەپشى بولعانىن جاسىرمايدى. الداعى ۋاقىتتا قولعا العان ءىسىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋگە دە نيەت ءبىلدىرىپ وتىرعان جايى بار.

ە.مومىشەۆتىڭ ايتۋىن­شا, ءوزى وندىرگەن ەلەكتر ەنەر­گياسىن قالاداعى ەنەرگيا ور­تالىعىنا وتكەرۋ ماقسا­تىن­دا جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلىپتى. قازىرگى كەزدە 1 كۆت ەنەرگيا قۋاتىن 34 تەڭگەدەن ساۋدالاپ وتىر. ءىستى باستاعالى بەرى ەكى جارىم ملن تەڭگە كولەمىندە تابىس تاۋىپ ۇلگەرىپتى. سونداي-اق ءوز اۋلاسىندا ءوندىرىپ وتىر­عان ەلەكتر ەنەرگياسى ەلدى مە­كەندەگى 50 شاڭىراقتى توق­پەن قامتۋعا قاۋقارلى كورىنەدى.

كاسىپكەر كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزىن ءوندىرۋدىڭ ارتىق­شىلىعى جەتكىلىكتى. ول ءبىرىنشى كەزەكتە قاۋىپ­سىزدىككە باسىمدىق بەرگەن. مۇنداعى پانەلدەردىڭ قورشاعان ورتاعا ەش زيانى جوق. باعانالار بىرنەشە مەتر تەرەڭدىككە ورناتىلعان. جوي­قىن جەل ۇشىرا المايدى. سونداي-اق جاڭا تەحنولوگيانىڭ نايزاعاي­دان قورعايتىن جۇيەسى دە ۋاقىت تالابىنا ساي جۇمىس ىستەيدى.

شامامەن بەس مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋىلدىق وكرۋگتە تۇراتىن ە.مومىشەۆ ميلليون­نان استام حالقى بار وڭىردە تۇڭعىش ەنەرگەتيك كاسىپكەر اتانىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. اۋىل تۇرعىنىنىڭ بۇل قادامى وزگە دە ازاماتتاردى قىزىقتىرىپ وتىر.

جالپى العاندا, جوعا­رىدا ايتقانىمىزداي, جامبىل ءوڭى­رى بالامالى ەنەرگيا كوزىن ءون­دىرۋ جونىنەن ەلىمىزدە كوش باستاپ تۇر. قازىرگى كەزدە وبلىس كولەمىندە 571 مۆت قۋات كوزىن وندىرەتىن 22 نىسان ۇز­دىكسىز جۇمىس ىستەيدى. ناق­تىراق ايتساق, وڭىردە وندىرىل­گەن ەلەكتر ەنەرگياسى ەلدەگى سۇرانىستىڭ 30 پايىزعا جۋىعىن جاۋىپ وتىر.

وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن-ءۇي كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ مامانى الماس وماروۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اۋماعىندا 6 سۋ ەلەكتر ستانساسى ورنالاسقان. قازىرگى كەزدە وبلىس اۋماعىندا 6 كۇن, 10 جەل ەلەكتر ستانساسى بار. الداعى ۋاقىتتا وڭىردە ەكى بىردەي اۋقىمدى جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىر انىعى, الداعى ءۇش جىلدىڭ بەدەرىندە جاسىل ەنەرگيا وندىرەتىن تاعى ەكى ءىرى ستانسا سالۋدىڭ ناتيجەسىندە وندىرىلگەن قۋات كولەمى 2,5 گۆت-عا دەيىن ارتادى.

جامبىل وبلىسى,

جۋالى اۋدانى