• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 05 جەلتوقسان, 2025

1992 جىل. ۇلكەن كىسىنىڭ ۇيىندە

30 رەت
كورسەتىلدى

تولىق تاۋەلسىزدىك الىپ, ەگەمەن ەلدىك سيپاتىمەن بارلىق ماسەلەسىن ەشكىمگە جالتاقتاماي دەربەس شەشۋگە قول جەتكىزۋ ءار حالىقتىڭ دا ارمان-اڭسارى بولسا كەرەك. بىراق ازاتتىققا اپارار جولدىڭ ازابى دا مول ەكەنى بارشامىزعا بەلگىلى.

...1986 جىلدىڭ جەلتوقسان ايى. كەڭەس وكىمەتىنىڭ كۇشىنە ءمىنىپ تۇرعان كەزى. ماسكەۋدەن باسقارىلاتىن توتاليتارلىق تۇرعىداعى ءامىرشىل-اكىمشىل جۇيە قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ پلەنۋمىندا رەسپۋبليكا باسشى­لىعىن اۋىستىرۋدى ويلادى, ءسويتىپ, ءبارى دە بار بولعانى ون-ون بەس مينۋتتا شەشىلىپ, قازاق حالقىنىڭ ماڭدايىنا بىتكەن الىپ تۇلعا دىنمۇحامەد قوناەۆتى ورنىنان الدى. ونىڭ ورنىنا رەسەيدەن اكەلىنگەن ەشكىمگە بەلگىسىز گەننادي كولبيندى ءبىرىنشى حاتشىلىققا سايلاپ, ۇلتىمىزدىڭ نامىسىنا ءتيدى...

بارلىعى وسىدان باستالدى دا, وتانشىل, ۇلتشىل قازاق جاستارى باتىلدىقپەن باس كوتەرىپ, بۇكىل الەمدى «شۋلاتتى». نەگىزىندە  بۇل بەرگى جاعىندا جاتقان سەبەپ ەدى. ال ارعى جاعىندا بوداندىقتان بوستاندىققا ۇمتىلعان جالىن جۇرەك جاستارىمىزدىڭ  بولاتتاي سۋارىلعان ارمان-مۇددەسى جاتقان بولاتىن. وسىلايشا, ولار دۇنيەجۇزى دەمەي-اق قويايىق, بىراق, كەڭەس وداعى كەڭىس­تىگىندەگى دەموكراتيا­لىق ءدۇمپۋدىڭ العاشقى «جارىلىسىن» جاساپ, ارقىراپ تەڭدىك سۇراپ الاڭعا اتويلاپ شىقتى.

ءيا, وسى جەردەن تىزگىن تارتىپ, ەندى مىنا سۋرەتتىڭ جاي-جاپسارىنا كەلەيىك.

«1992 جىلدىڭ ءساۋىر ايى ەدى, –  دەيدى بەلگىلى جازۋ­شى-كوسەمسوزشى, باسپاگەر تال­عات ايتباي ۇلى. – ديماش احمەت­ ۇلىنىڭ ۇيىنە ارنايى باردىق. قاسىمدا – زاڭگەر توي­بولدى زەينابىلوۆ, قولى­مىزدا –  جاڭا عانا باسىلىپ شىققان «الماتى. 1986 جىل. جەلتوقسان» اتتى جي­ناق (قازاقشا, ورىسشا), ماقسا­تى­مىز – وسى ايعاققا تولى ما­ڭىزدى كىتاپتى ديماش اعا­نىڭ قولىنا قۇرمەت­پەن تاپ­­سىرۋ. اتاپ  ايتارىم, ەكەۋ­­­مىز بۇل مىندەتتى  سول جولى ساتىمەنەن وڭتايلى ورىن­دادىق».

بۇل تۇستا ەسكەرتە كەتسەك, تالعات مۇنداي يگى ءىستى جاقسى جالعاستىرىپ, بۇگىنگە دەيىن وسى سەريامەن 12 كى­تاپ شىعارىپ, ەرلىك دەۋگە كەلەر­لىكتەي ەڭبەك ەتتى.

سۋرەتتە: تومەنگى قاتاردا سول جاقتان تويبولدى زەي­نابىلوۆ, تالعات ايتباي, كو­زىلدىرىكتى كىسى تۇركيادان كەلگەن كاسىپكەر. جوعارعى جاقتا سولدان وڭعا قاراي قازاقستان ءدىني باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسىلحان (تەگىن بىلمەي وتىرمىز), بەلگىلى ادەبيەتشى عالىم ماردان بايدىلداەۆ, اسىلحاننىڭ جۇر­گىزۋشىسى جانە وڭ جاقتا ەڭ شەتكى اكادەميك  ەشىمبەت بايباراقوۆ (ارينە, مۇنداي دارەجەگە كەيىن جەتتى عوي). بۇل جەردە بارلىعىنىڭ باسى كەزدەيسوق ءتۇيىسىپ قالعان ەكەن – باسقالار دا حالقىمىزدىڭ قادىرلى پەرزەنتىنە سالەم بەرۋگە بارعان عوي.

ءبىر عاجابى, ءبارىنىڭ دە جۇز­دەرىنەن ەرەكشە ءبىر جىلىلىق  توگىلىپ تۇر. بۇل جان-جاعىنا جىلى شۋاق شاشقان جاقسى ادامنىڭ قولىن الىپ, اسەرلى اڭگىمەسى مەن ۇلاعاتقا تولى ءسوزىن ۇيىپ تىڭداعاننان كەيىن  عانا بولاتىن كەرەمەت ءسات-اۋ.

 

بەرىكباي قادىقوۆ,

جۋرناليستيكا ارداگەرى

 

الماتى وبلىسى,

قاراساي اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار