قازىر ەلىمىزدە تۇماۋ مەن ءتۇرلى ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار بەلەڭ الىپ تۇر. ماماندار, ادەتتە مۇنداي ۆيرۋستىق تولقىن قازاننان ناۋرىزعا دەيىن جالعاساتىنىن ايتادى. سەبەبى بۇل كەزەڭدە جىلى اۋا رايى سالقىن لەپكە اۋىسىپ, بالالار مەن ەرەسەكتەر باسىم ۋاقىتىن جابىق نىسانداردا وتكىزەدى. ءوز كەزەگىندە جۇيەلى تۇردە تازا اۋامەن تىنىستاماۋ دا اعزانىڭ ۆيرۋستاردان قورعانۋ الەۋەتىن السىرەتىپ جىبەرەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
اۋىرماۋدىڭ امالى
حالىق ناقىلى «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدەۋدىڭ» قامىن ويلاۋعا ۇندەيدى. بۇگىندە دارىگەرلەر اۋىرمايتىن امالدىڭ ءبىرى ۋاقىتىلى ەكپە الۋ ەكەنىن العا تارتادى. «كەرۋەن-Medicus» مەكەمەسىنىڭ دارىگەر-ينفەكتسيونيستى امانگۇل يزيموۆا ەكپە الۋ اۋرۋدى بولدىرماۋدىڭ امالى عانا ەمەس, ۆيرۋستى جەڭىل وتكىزۋگە سەپ ەكەنىن دە ءتۇسىندىردى.
«تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينانى قىركۇيەك-قاراشا ارالىعىندا سالدىرعان دۇرىس. اسىرەسە بالالار, قارتتار, جۇكتى ايەلدەر جانە سوزىلمالى اۋرۋى بار ادامدار بۇل ماسەلەگە بەي-جاي قاراماۋى ءتيىس. ۆاكتسينا اۋىرماۋعا 100% كەپىلدىك بەرمەسە دە, اۋرۋدى اسقىنۋدان قورعايدى جانە اۋىرسىنۋدى جەڭىلدەتەدى», دەگەن دارىگەر ۆيرۋستان قورعانۋ ءۇشىن قاراپايىم ءارى ماڭىزدى ەرەجەلەردى دە ۇستانۋدى ۇسىندى.
«وسى قاتارداعى ەرەجەنىڭ العاشقىسى قولدى ءجيى جۋ, ۇدايى انتيسەپتيك قولدانۋ بولسا, ۇيدە نەمەسە جۇمىس ورنىندا بولمەنى ءجيى جەلدەتۋدى دە قاپەردە ۇستاۋ ماڭىزدى. ءبىزدىڭ قوعامدا اۋرۋ سيمپتومدارى سەزىلگەننەن مەديتسينالىق ماسكا تاعۋ ادەبى قالىپتاسپاعان. مەديتسينالىق ماسكا تاعۋ ۇيات ەمەس, جاقىن-جۋىق, ارىپتەس-دوس الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىنە باسا نازار اۋدارعىم كەلەدى. اۋىرماۋ ءۇشىن يممۋنيتەتكە قولداۋ كورسەتۋ دە ۇمىت قالماۋعا ءتيىس. ول ءۇشىن دۇرىس تاماقتانۋ, ۋاقىتىلى ۇيىقتاۋ سىندى قاراپايىم ماسەلەلەرگە كوڭىل بولگەن ءجون», دەدى امانگۇل يزيموۆا.
مامان ۆيرۋس ءورشىپ تۇرعان تۇستا ادام كوپ جينالاتىن قوعامدىق جانە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنا بارماۋعا دا كەڭەس بەرەدى. ال اۋىرا قالعان جاعدايدا ەم-شارانى ساۋاتتى جۇرگىزۋ ءارى نەعۇرلىم ەرتەرەك باستاۋ شارت ەكەنىن جەتكىزدى.
«اۋىرعان ازاماتتار دارىگەرگە جۇگىنبەي-اق ەمدى انتيبيوتيك ىشۋدەن باستاپ جاتاتىنىن تاجىربيەمىزدە ءجيى كەزىكتىرەمىز. ناۋقاستار ارنايى ءتارتىپ بولماسا انتيبيوتيك ۆيرۋسپەن كۇرەستە قاۋقارسىز ەكەنىن ەسكەرمەيدى. ءوز بەتىمەن تاعايىندالعان انتيبيوتيك باسقا اعزا مۇشەلەرىنە زيان كەلتىرۋى دە ىقتيمال. سوندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە مامان كەڭەسىنە جۇگىنۋ قۇپتالادى. ال بالا نە ەرەسەك بولسىن دەنە قىزۋى كوتەرىلسە, جوتەل جيىلەپ, بويدى السىزدىك باسسا ويلانىپ وتىرماي مامان الدىنا بارۋى ءتيىس. دارىگەر تاعايىنداعان ەممەن قاتار كوپ مولشەردە سۇيىقتىق, جىلى سۋ ءىشۋ, ساپالى تىنىعۋدى دا ەستە ساقتاعان ابزال», دەدى «كەرۋەن-Medicus» مەكەمەسىنىڭ دارىگەر-ينفەكتسيونيستى.
اۋرۋحانالارداعى احۋال قانداي؟
ۆيرۋسپەن كۇرەس, اۋىرماۋدىڭ جولى تۋرالى نەگىزسىز ءسوز قوزعاپ وتىرعانىمىز جوق. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي ەلىمىزدە قاراشا ايىنىڭ باسىنان جرۆي جۇقتىرىپ, تۇماۋ بولعان ناۋقاستاردىڭ قاتارى قالىڭداعان.
ماسەلەن, ەلورداداعى ەرەسەكتەرگە ارنالعان استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ قالالىق ينفەكتسيالىق ورتالىعىندا كەيىنگى 3 كۇندە جرۆي جانە تۇماۋ دياگنوزىمەن اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعاندار سانى ارتقان. 7 قاراشاداعى مالىمەت بويىنشا, اتالعان مەكەمەدە 353 پاتسيەنت, ونىڭ ىشىندە 243 بالا ەم الىپ جاتىر. ال ءبىرىنشى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك (بمسك) ۇيىمدارىندا 2043 پاتسيەنت, ونىڭ ىشىندە 1061 بالاعا جرۆي مەن تۇماۋعا قارسى امبۋلاتورلىق ەم جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق 376 پاتسيەنتكە پنەۆمونيا دياگنوزى قويىلعان, ونىڭ ىشىندە 273-ءى بالا ەكەن.
اۋرۋحانادا اپتا جاتقانداردىڭ اراسىندا اينا سەرىكقىزىنىڭ ۇلى مەن قىزى دا بار. اۋرۋ بەلگىلەرى, اۋەلى اينانىڭ 4 جاسار قىزىندا بايقالعان. باستاپقىدا السىرەپ بەلسەندى قيمىل قوزعالىسى ازايعان ءبۇلدىرشىننىڭ كەلەسى كۇنى قىزۋى كوتەرىلىپ, وڭايلىقپەن تۇسپەگەن.
«جاسىراتىنى جوق, باستاپقىدا بالالى ۇيدە بولاتىن ءدارى-دارمەكپەن قىزۋدى تۇسىرۋگە ارەكەت جاسادىق. ادەتتە ءبىر رەت قابىلدانعان سيروپتان كەيىن تۇسەتىن قىزۋ بۇل جولى بوي بەرمەدى. بالامنىڭ جالپى جاعدايى كوز الدىمدا ناشارلاي ءتۇستى. تاماققا تابەتى بولماي, ءتىپتى سۋ ىشۋدەن قالعان سوڭ اۋرۋحاناعا اپاردىق. سول ارالىقتا قىزىمداعى سيمپتومدار ۇلىمدا دا بىلىنە باستادى», دەيدى استانالىق تۇرعىن.
اينا بالالارىن اۋرۋحاناعا جەتكىزگەندە, اۋرۋ دەنەنى مەڭدەپ العانى انىقتالعان. سوندىقتان دارىگەرلەر قوس ق ۇلىنشاقپەن, اناسىن اۋرۋحانادا جاتقىزىپ ەمدەۋدى ۇيعارعان.
«بالالارعا ارنالعان قالالىق ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا ۇل-قىزىما جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتتى, دۇرىس ەم تاعايىندادى. ەم ءۇشىنشى كۇن دەگەندە اسەر ەتىپ, بالالارىمنىڭ بەتى بەرى قاراي باستادى. سوندىقتان اتا-انالارعا بالاداعى بار بەلگىگە جەتە كوڭىل ءبولۋىن سۇرايمىن. قازىر ءورشىپ تۇرعان ۆيرۋستى ۇيدە ەمدەۋ قيىن. اۋرۋدىڭ جازىلىپ كەتۋىن كۇتپەي ەمحاناعا جۇگىنۋ جاعدايدى ۋشىقتىرمايتىنا كوزىم جەتتى», دەدى اينا سەرىكقىزى.
استانا قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى قالا بويىنشا ماۋسىمدىق ۆيرۋس كەزەڭىندە اۋرۋحانالاردا الدىن الا 4160 توسەك-ورىن دايىنداعان. ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى كوبەيگەن تۇستا, ەمحانالارداعى توسەك-ورىن سانى 4519-عا ارتتىرىلعان. باسقارما بۇگىن 4519 ورىنعا دا ناۋقاستار جايعاستىرىلعانىن, ولاردىڭ سانى ارتسا قوسىمشا توسەك-ورىندار اشۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.