وسى كۇنى ءاربىر ۇيالى تەلەفونداعى كالكۋلياتور اتاۋىنىڭ تاريحى تىم ارىدە جاتىر. ەرتەرەكتە اريفمەتيكا مۇعالىمدەرىن «كالكۋلياتورلار» دەپ اتاعان ەكەن.
بۇل ءسوزدىڭ ءتۇپ-توركىنى لاتىننىڭ calculus – «كىشكەنتاي تاس» دەگەن سوزىنەن شىققان. نەگە تاس؟ ويتكەنى ول كەزدە ەسەپ-قيساپ جۇرگىزۋدىڭ ەڭ قاراپايىم قۇرالى ۇساق تاستار بولعان. ادامدار ولاردى ساۋساقپەن جىلجىتىپ, قوسۋ مەن ازايتۋ امالدارىن ورىنداعان. كەيىن بۇل ءادىس جەتىلدىرىلىپ, ەسەپشوتقا ۇلاستى. ۋاقىت وتە كەلە «كالكۋلياتور» ءسوزى ءوزىنىڭ باستاپقى ماعىناسىنان الىستاپ, بۇگىندە كۇندەلىكتى قولداناتىن ەلەكتروندى ەسەپتەگىش قۇرالعا اينالدى.