الەمدىك ساياسي احۋال شيەلەنىسىپ تۇرعان ساتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنان ەل بولىپ ەرەكشە باستامالار كۇتكەنىمىز بەلگىلى. تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دە دامۋ دەڭگەيى قاي سالادا بولسىن شەشۋشى ءرول اتقارىپ جاتقانى انىق. بۇل ەل دامۋىنا جاۋاپتى بيلىك ينستيتۋتتارىنا ەرەكشە قۇزىرەت پەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى ءارى پراگماتيكالىق شەشىمدەر قابىلداپ, اشىق تا ناقتى قادامدار جاساۋدى قاجەت ەتەدى.
جولداۋدا پرەزيدەنتىمىز العا تارتقان ينۆەستيتسيا, قارجى جانە بانك سالاسى, وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ, اگروونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ءادىل ۇيلەستىرۋ, كولىك-لوگيستيكا ماسەلەلەرى, ءبىلىم, عىلىم مەن الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ بويىنشا تاپسىرمالارىنىڭ ءبارى تسيفرلىق تەحنولوگيالارمەن تىكەلەي بايلانىستى. بۇل – قازىرگى زاماننىڭ اقيقاتى. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىن قۇرۋدى دەر كەزىندە قابىلدانعان قاجەتتى شەشىم دەپ ەسەپتەيمىن.
اگروونەركاسىپ سالاسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ نازارىنان ەشقاشان تىس قالعان ەمەس. وسى جولداۋدا دا سالانىڭ ەڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى. پرەزيدەنت اگرارلىق عىلىم سالاسىندا جىلدار بويى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىپ, بۇل سالانىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ ءۇشىن «ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىن» «اگروتەحنولوگيا حابىنا» اينالدىرىپ, اگروعىلىم مەن ءوندىرىستىڭ بايلانىسىن نىعايتۋ باعىتىندا ناقتى ۇسىنىستار ايتىپ, تاپسىرما بەردى. اگروعىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ باعىتىنداعى باستامالار تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى انىق. سول سەبەپتى, عارىشتىق مونيتورينگتى, گەواناليتيكانى, جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندىرەك ەنگىزۋ تاپسىرىلدى.
ۇكىمەت دەرەكتەرىنە سايكەس 2025 جىلدىڭ 7 ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 2,4 ترلن تەڭگەگە, ءوسىم 3,7%-عا جەتىپ, سالاعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا 26,5%-عا ارتىپ, 442,7 ملرد تەڭگە بولعان. كەيىنگى 5 جىلدا ەكسپورت 51%-عا ءوسىپ, 66 ەلگە جەتكىزىلگەن. اگروحابتار قۇرۋ مەن مال شارۋاشىلىعىن قولداۋ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا, يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا جانە ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ءتيىس.
جولداۋدا پايدالانىلماي جاتقان جەر ماسەلەسى دە ايتىلدى. قازىرگە دەيىن 13 ملن گەكتار جەر قايتارىلىپتى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, ەندىگى ماسەلە – قايتارىلعان جەرلەردى شارۋالارعا ءادىل ۇلەستىرۋ. بۇل دا تسيفرلىق تەحنولوگيالار ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن ءىس. جەردى ۇلەستىرۋدىڭ اشىق, ءادىل, مەيلىنشە تەحنولوگيالىق جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ, ىسكە قوسا بىلسەك, مىڭداعان جاڭا فەرمەرلىك شارۋاشىلىق قۇرىلىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, اۋىلداردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. بۇل شارا جەردىڭ بوس جاتپاي, حالىقتىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋىنىڭ كەپىلى بولماق.
جولداۋدىڭ ەل بولاشاعى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى بولىگى – كونستيتۋتسيالىق رەفورمالارعا بايلانىستى باستامالار. پرەزيدەنت 2022 جىلداعى رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بويىنشا جاساعان ۇندەۋىندە: «اتا زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ رەفورمالارىمىزدىڭ سوڭعى ساتىسى ەمەس, ەندى باستالعانىن بىلدىرەدى. ءبىز ەلىمىزدى جان-جاقتى جاڭعىرتۋدى جالعاستىرامىز. جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيا نەگىزىندە بيلىكتىڭ بارلىق ينستيتۋتى قىزمەتىنىڭ مەيلىنشە ءتيىمدى مودەلىن قالىپتاستىرامىز» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. سوندىقتان بيىلعى جولداۋدا پرەزيدەنت ۇسىنعان جاڭا كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردى ەلىمىزدى جاڭعىرتۋ جولىنداعى كەزەكتى قادام دەپ تۇسىنسەك بولادى. بۇل – ءبۇتىننىڭ بولشەگى نەمەسە ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ جالعاسى, كەلەسى ءبىر ماڭىزدى ساتىسى.
سەرىك ەگىزباەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى