«تەگىندە, ادام بالاسى ادام بالاسىنان اقىل, عىلىم, ار, مىنەز دەگەن نارسەلەرمەن وزباق. ونان باسقا نارسەمەنەن وزدىم عوي دەمەكتىڭ ءبارى دە – اقىماقتىق» دەپ اباي ايتپاقشى, قاي زاماندا دا جاقسىلىققا ۇمتىلعان, ىزدەنىمپاز ادامنىڭ دا, قوعامنىڭ دا ءبىر قادام الدا بولاتىنى دالەلدەنىپ كەلەدى. قازىرگى وزىق تەحنولوگيالار داۋىرىندە بۇل ءتىپتى ايقىندالا ءتۇستى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ءۇش جىل ىشىندە جاپپاي تسيفرلىق ەل بولۋىن ستراتەگيالىق مىندەت ەتىپ, مۇنى ىسكە اسىرۋدا ءبىلىم سالاسى ايرىقشا ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.
ءبىلىم – بولاشاققا باعدارلانعان ەڭ سەنىمدى ينۆەستيتسيا. ول جەكەلەگەن ادامنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ وركەندەۋىنە جول اشادى. جاس ۇرپاقتىڭ العان ءبىلىمى مەن بويىنا سىڭىرگەن تاربيەسى ەل تاعدىرىن ايقىندايتىن باستى قۇندىلىق ەكەنى انىق. «تسيفرلىق تەحنولوگيالار جاھاندىق ەڭبەك نارىعىن جىلدام وزگەرتىپ جاتىر. الەمدە جاساندى ينتەللەكتىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قىر-سىرىن بىلەتىن ماماندارعا دەگەن سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. جاساندى ينتەللەكتىمەن جۇمىس ىستەۋ قۇزىرەتىن قالىپتاستىرۋ الدەقايدا ەرتە جاستان, ياعني مەكتەپتەن قولعا الىنۋعا ءتيىس», دەگەن مەملەكەت باسشىسى ەل دامۋىنىڭ باستاۋ-نەگىزى جاس ۇرپاقتىڭ بىلىمىندە جاتقانىن ايتتى.
مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت نەگىزدەرى تۋرالى باعدارلاما مەن وقۋ ماتەريالدارىن ازىرلەۋ, ۇستازداردىڭ جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسىن مەڭگەرۋ داعدىسىن دا قالىپتاستىرۋ, قاشىقتان وقىتۋ ءتاسىلى جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسى نەگىزىندە «Qazaq digital mektebi» اتتى شاعىن جيناقتى مەكتەپ ۇلگىسىن جاساقتاۋ ماسەلەلەرى كۇن تارتىبىنە قويىلىپ وتىر.
وسى ايتىلعان قاشىقتان وقىتۋ جانە جي تەحنولوگيالارى نەگىزىندە «Qazaq digital mektebi» مودەلىن قۇرۋ باستاماسى ءبىلىم-يننوۆاتسيا مەكتەبى جۇيەسىنىڭ قازىرگى باعىت-باعدارىمەن ۇندەس. قورعا قاراستى «استانا كىتاپ» باسپاسى جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا باعىتىنداعى وقۋلىقتاردى اعىلشىن تىلىندە شىعارۋمەن قاتار, تسيفرلىق شەشىمدەردى دە بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ كەلەدى. بۇل وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى مەن قوسىمشا تسيفرلىق رەسۋرستارى ساپالى وقۋ ماتەريالىنىڭ بارلىق جەردە قولجەتىمدى بولۋىنا ىقپال ەتەدى. بۇل باستاما پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعان, اۋىلدىق مەكتەپتەرگە ارنالعان ساپالى ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىن قۇرۋ يدەياسىمەن تولىق سايكەس كەلەدى.
مەكتەپتەرىمىزدىڭ وزىق تاجىريبەسىن باسقا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا تاراتۋدى قاشاندا قولداپ كەلەمىز. بۇل ناقتى جۇزەگە اسىپ تا جاتىر. سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەردەگى وقۋشىلاردىڭ ساپالى وقۋ ماتەريالدارىنا قول جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن تاجىريبە مەن رەسۋرستارىمىزدى بولىسۋگە ارقاشان دايىنبىز.
بۇدان بولەك, قورعا قاراستى مەكتەپتەردە «MyIDP» پلاتفورماسى بەلسەندى قولدانىلادى. بۇل – وقۋشىنىڭ جەكە دامۋ تراەكتورياسىن جاساۋعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى بىرەگەي جۇيە. پلاتفورما ءار وقۋشىنىڭ قابىلەتىن, قىزىعۋشىلىعىن جانە ءبىلىم دەڭگەيىن تالداي وتىرىپ, وعان سايكەس جەكە وقۋ جوسپارىن ۇسىنادى. وسى جۇيە ارقىلى وقۋشىلار وزدەرىنە ەڭ قولايلى پاندەر مەن باعىتتاردى انىقتاپ, ماقساتتى تۇردە دامي الادى. «MyIDP» ءاربىر بالانىڭ الەۋەتىن تولىق اشۋعا جانە ولاردىڭ بولاشاق ماماندىعىن تاڭداۋىنا كومەكتەسەدى.
ارينە, ۇلى دۇبىردە باسەكەگە تۇسكەندە الىپ تا, شالىپ تا جىعاتىن كوشباسشى ۇرپاق قالىپتاستىرۋدا ساپالى بىلىممەن قاتار قۇندىلىققا نەگىزدەلگەن تاربيەنىڭ ماڭىزى زور. شىن مانىندە, ءبىلىم – اقىلدىڭ شامى بولسا, قۇندىلىق – جۇرەكتىڭ شامى. ورەندەرىمىزدىڭ ءبىلىمدى عانا ەمەس, ارلى دا پاراساتتى, ادال دا ەڭبەكقور ازامات بولىپ وسۋىنە مەكتەپ, اتا-انا, قوعام بىردەي جاۋاپتى. وسى ورايدا تاعى دا حاكىم ابايدىڭ ءسوزى ويىمىزعا تياناق بولادى. «ادامعا ءۇش الۋان ادامنان مىنەز جۇعادى: اتا-انادان, ۇستازىنان, قۇربىسىنان. اسىرەسە ولاردىڭ قايسىسىن جاقسى كورسە, سودان كوپ جۇعادى».
وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى تامىز كەڭەسىندە ايرىقشا ايتقان وي-تۇجىرىمى كوكەيگە ورالادى. ول – ۇستاز مارتەبەسىن ارتتىرۋدى ءالى دە جەتىلدىرە ءتۇسۋ. مۇعالىمدەرگە ءوز مىندەتىنە كىرمەيتىن جۇمىستار جۇكتەلمەۋ كەرەكتىگىن, سونداي-اق وقۋشىلاردىڭ مەكتەپتەن تىس ورتادا تاپ بولاتىن قيىندىقتارى ءۇشىن مۇعالىم جاۋاپتى بولمايتىنىن ناقتى ايتۋى ۇستازدار قاۋىمىنا ۇلكەن سەرپىلىس بەردى. بۇل اتا-انانىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ تۇسىنىگىن وزگەرتۋگە ىقپال ەتىپ جاتىر. ويتكەنى ۇستاز – ءبىلىم بەرۋشى عانا ەمەس, جاس بۋىنعا باعىت-باعدار بەرەتىن تۇلعا. ونىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ – ەلدىڭ ەرتەڭىنە دەگەن قۇرمەتتىڭ كورىنىسى.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق قۇرىلتايدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر دە وسى ويدى قۋاتتاي تۇسەدى. مەملەكەت باسشىسى وقىتۋ تەك پاندىك بىلىممەن شەكتەلمەۋگە ءتيىس ەكەنىن, ونىڭ ارقاۋىندا ادالدىق, ەڭبەكقورلىق, ەلشىلدىك, جاۋاپتىلىق سىندى قۇندىلىقتار جاتۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى. بۇل – جاس ۇرپاققا جان-جاقتى تاربيە بەرۋدىڭ بەرىك ىرگەتاسى. بۇگىنگى جاھاندانۋ زامانىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا سۇيەنبەي, باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعا تاربيەلەۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ءبىلىم مەن قۇندىلىق – قوس قانات. ءبىرى اقىلعا ءنار بەرسە, ەكىنشىسى جۇرەككە جارىق تۇسىرەدى.
ماسەلەن, قازىر «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى اياسىندا جاستارىمىز قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە قاتىسىپ, ەرىكتىلىكپەن اينالىسىپ, ەكولوگيالىق جانە قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنا اتسالىسىپ ءجۇر. «ادام وزگەرسە, عالام وزگەرەدى» دەيدى شىعىس دانالىعى. وسى قاعيدا نەگىزىندە جاسوسپىرىمدەر ءوز ورتاسىن ىزگىلىككە تولتىرۋ ارقىلى تۇتاس مەملەكەتتى, قالا بەردى ادامزاتتى جاقسىلىققا شاقىرىپ وتىر. مۇنداي باستامالار ولاردىڭ بويىندا جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن ارتتىرىپ, اينالاسىنا جاناشىرلىقپەن قاراۋدى ۇيرەتەدى. ياعني مەكتەپتە العان ءبىلىم تەك فورمۋلا مەن ەرەجەدەن تۇرماي, ولاردىڭ بويىنا ادامگەرشىلىك پەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتى دە ءسىڭىرىپ وتىر. وسىلايشا وقۋشى جاقسى مامان بولىپ قانا قويماي, ەرتەڭگى كۇنى ەلىنە ادال قىزمەت ەتەتىن ازامات بولىپ قالىپتاسادى.
جاقىندا وتكەن حالىقارالىق وليمپيادالارداعى جەتىستىكتەر – سونىڭ ايقىن دالەلى. ەلىمىزدىڭ 24 وقۋشىسى التىن, كۇمىس, قولا مەدالمەن ورالدى. سونىڭ ىشىندە 11 جۇلدەنى ءبىزدىڭ ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەيلەرىنىڭ شاكىرتتەرى يەلەندى. پرەزيدەنتتىڭ دارىندى بالالاردى اقورداعا شاقىرىپ, مەملەكەت اتىنان ماراپاتتاۋى – ءبىلىم مەن عىلىمعا دەگەن شىنايى قامقورلىقتىڭ ايعاعى. بۇل – ءبىر عانا مەكتەپتىڭ ەمەس, بۇكىل ەلدىڭ مەرەيىن كوتەرگەن ۇلكەن جەتىستىك. مۇنداي قولداۋ بالالاردىڭ عانا ەمەس, ولاردىڭ اتا-اناسىنىڭ دا سەنىمىن نىعايتىپ, ۇستازداردىڭ ەڭبەگىنە زور قۋات بەرەدى. احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۇجىرىمىنا جۇگىنسەك, بالام دەيتىن جۇرت بولعاندا عانا جۇرتىم دەيتىن بالا بولارى انىق. جاس بۋىندى ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ قاينارىنان سۋسىنداتا الساق, ونداي ۇرپاقتان كۇتەرىمىز دە كوپ بولماق.
دارحان وتە,
ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى