بىرلىگىمىز جاراسقان!

تاتۋلىق — تۇراقتىلىق باستاۋى بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە جاپپاي ءجۇرىپ جاتقان “بىرلىگىمىز جاراس­قان!” الەۋمەتتىك-اقپاراتتىق اك­­تسياسىن ۇيىمداستىرۋشى ازا­مات­تىق اليانس اكتسيا بويىنشا جاسالعان جۇمىستاردىڭ الدىن الا قورىتىن­دى­سىن جاريا ەتتى. بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا قا­لامىزداعى قيراپ جاتقان بالا­لاردىڭ سپورت الاڭىن جوندەيىك دەپ ءۇن تاستاعانىمىزدا ءبىز ونىڭ وسىن­داي رەسپۋبليكالىق اۋقىمعا ۇلاسا­تىنىن ەش بىلگەنىمىز جوق, دەگەن ازا­ماتتىق اليانستىڭ تەمىرتاۋ قالا­سىنداعى فيليالىنىڭ وكىلى ايان احمەتوۆ. بۇگىن ول الاڭدا با­لالارمەن قاتار ۇلكەندەر دە سپورت­پەن شۇعىلدانۋدا, قالامىزدا ءجۇر­گىزىلگەن وسىنداي 23 شارا يگىلىگىن تۇر­عىندار كورىپ جاتىر. مەن وب­لىس­تىق قوسىمشا مەكتەپ-ين­تەر­نات­تا جۇمىس جاسايمىن. جاسىراتىن نەسى بار, كوبىنە ءبىزدىڭ تاربيە­لە­نۋ­شىلەرىمىزگە ەرەكشە قوعامدىق پىكىر­دىڭ بار ەكەنى ايان. ال وسى اكتسيا بارىسىندا ءبىزدىڭ بالالار وزدەرىن ەشكىمنەن كەم سەزىنگەن جوق. ء“بىر­لىگىمىز جاراسقان!” اكتسياسىنىڭ بار­لىق كەزەڭدەرىنە وزگە بالالارداي تەڭ ارالاستى. ءبىزدىڭ اكتسيانىڭ دا باستى ماقساتىنىڭ ءبىرى – ەشكىمدى ءبولىپ جارماي, بىرلىككە شاقىرۋ بو­لاتىن. ەندەشە, ءبىزدىڭ باستامامىز, ەتكەن ەڭبەگىمىز ەش كەتكەن جوق. ونى رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنىڭ قولداۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش, دەپ اياقتاعان ءسوزىن ول. شىنىندا دا, تەمىرتاۋدان باس­تاۋ­ىن العان يگى نيەت بۇكىل ەلگە تا­راپ, قۇلاشىن كەڭگە سەرمەگەن. ءسوي­تىپ, وعان قوعامدىق ۇيىمدار, كا­سىپ­كەرلەر, ارداگەرلەر, جۋرنا­ليس­تەر, جاس­­تار مەن ستۋدەنتتەر, اسكە­ريلەر مەن زاڭ قىزمەتكەرلەرى, بي­لىكپەن قاتار قاراپايىم ادامدار دا كەڭىنەن قاتىناسىپ, ەكى ايدىڭ ءىشىن­دە 470 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 300 مىڭ قازاق­ستان­دىق ونىڭ ماعىنالى وتكىزىلۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوستى. 137 شاراسى ەلى­مىز­دىڭ باستى قالا­لا­رىندا جۇرسە, ەندى جاقىن ارادا 60 شارا وتكىزىلمەك. ولار­دىڭ ىشىندە استانا كۇنىنە ار­نالىپ ۇي­ىمداس­تى­رىلاتىندارى دا بار. قازاقستاندىقتار وسى اكتسيا با­رىسىندا وزدەرىنىڭ ناعىز بىرلىكتەرى جاراسقان, ىنتىماقتىڭ قادىرىن ۇعى­ناتىن ءبىر ەلدىڭ ۇلاندارى ەكەن­دىگىن جانە وتان ءسۇيۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى, دەدى “ازاماتتىق اليانس” زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ اتقا­رۋشى ديرەكتورى الينا حامات­دي­نوۆا. اكتسيا بارىسىندا ءبىز وعان قاتىسۋشىلاردىڭ سانىنىڭ ءوسۋىن مىندەتتەنگەنىمىز جوق, ويىمىز ءاربىر قازاقستاندىق ءوزىنىڭ وسى ەلدىڭ اينىماس بولشەگى ەكەنىن سەزسە دەگەنبىز. جان جىلىلىعى ءاربىر وشاق­قا ەنىپ, ءاربىر ازامات سول شۋاق­قا بولەنسە دەگەن ىزگى ويىمىز بو­لاتىن. سول سەبەپتەن دارىگەر­لە­رىمىز اپات ورىن العان قىزىل­اعاش­قا بارىپ كومەك كورسەتتى, وسكە­مەن­دە “تەك راحمەت ايتىڭىز” دەگەن ءدۇ­كەن اشىلىپ, قايىرىمدى جاندار اكە­لىپ وتكىزگەن زاتتاردى مۇقتاج­دىق كورىپ جۇرگەندەر كەلىپ تەگىن الىپ, العىستارىن جاۋدىرىپ جات­تى. اكتسيا ءالى دە جالعاسىن تاپپاق. ءبىز ونىڭ جارتىلاي قورىتىندىسىن جاساپ, سىزدەردى ءجاي حاباردار ەتىپ وتىرمىز, دەگەن ونى ۇيىمداستى­رۋشىلار. انار تولەۋحانقىزى. استانا.

________________________

جۇرەكتەن شىققان ءسوز

بۇگىندە بار­شا قازاقستان­دىق­تاردىڭ نازارى ەلوردامىز استا­نانىڭ تۋعان كۇنى سالتاناتىنا اۋعان. جەتىسۋلىقتار وسى مەرەيگە وزىندىك مازمۇندى مادەني شارا ۇيىمداستىرىپ, ونىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋدى ماقسات ەتكەنى بىردەن كوزگە تۇسەدى. قالا ءسان-سالتاناتىمەن كوز تارتىپ, ايشىقتى, ماعىناسى تەرەڭ كورنەكىلىكتەرمەن بەزەندىرىلسە, جاستار جاعى تىڭ ويلارىمەن تاڭقالدىرىپ وتىر. “جاس وتان” جاستار قاناتى مەن “جەتىسۋ جاستارى” ورتالىعى “ەلورداعا تىلەك” اتتى رەسپۋبليكالىق اكتسيا شەڭبەرىندە “استاناعا اق تىلەك” اۋقىمىمەن وڭىردەگى جاستاردىڭ جىگەرىن جانىپ, بىرىكتىرۋدە. تالدىقورعان قالاسىندا “بىرلىگىمىز  جاراسقان!” ۇرانىمەن   استانانىڭ مەرەيتويىنا ىزگى تىلەك بىلدىرگىسى كەلگەندەردىڭ باسى قوسىلدى. ءار جۇرەكتەن شىققان ىستىق لەبىز ءوڭىردىڭ كارتاسى بەينەلەنگەن ماكەتكە مارجانداي توگىلدى. قۇتتىقتاۋ, ارناۋ سوزدەرىن جازعانداردىڭ اراسىندا الۋان ماماندىق يەلەرى, قاريا مەن انا, ءار ۇلتتىڭ وكىلىن كەزدەستىرەسىڭ. ولار بۇگىنگى ەلىمىزدەگى بەي­بىت­شى­لىكتى, دوستىقتى, ىنتىماقتى قول­داپ, زامانداستارىن وتانسۇيگىش­تىككە, ەلجاندىلىققا ۇندەدى. قازىرگى كەزدە مۇنداي ءۇردىس بارلىق جەردە ۇيىمداستىرىلۋدا. ماقسات – ءار وبلىس ءوزىنىڭ كارتا­سىن استاناعا جىبەرەدى. وسى كارتا شىلدە ايىنىڭ باسىندا قازاق­ستان­نىڭ تۇتاس كارتاسى رەتىندە  قۇراس­تىرىلادى. استانا كۇنى وعان قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن ەلوردا­لىق­تار مەن قوناقتار تاما­شا­لايدى, دەگەن وبلىستىق “جەتىسۋ جاستارى” ورتالىعىنىڭ مۇشەلەرى ءار نيەتكە اسقان ىلتيپاتپەن قارادى. – مەن تالدىقورعانعا قوناق­قا كەلدىم. شاھارلىقتاردىڭ باس­تاماسىنا ءۇن قوسىپ, ءوز تىلەگىمدى جازدىم. اسەم استانامىز جاي­نا­سىن. بۇگىنگى اق تىلەك ساعان ارنا­لادى, ەلوردا. ال, وسى ەل جۇرەگىنىڭ جايناپ, جاسارعانىنا باستاۋشى بولعان ەلباسىمىز امان, زامان تىنىش بولسىن. مەن ءالى مەكتەپتە وقيمىن. بىتىرگەندە استاناداعى جاڭا وقۋ ورداسىنا تۇسەمىن, – دەيدى جىبەك اباي. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى.

_______________________

ەل قۋاتىن ەسەلەيمىز ەكى كۇن بويى وبلىس ورتالى­عى­نىڭ اسەم دە كوركى كوز تارتار ەرتىس وزەنى جاعا­لاۋ­ىن­داعى الاڭعا جۇزدەرى جارقىن الاۋ جاستىق كو­ڭىلمەن جاستار لەگى جي­نالدى. مۇنىڭ الدىندا “جاس وتان” جاستار قاناتى وبلىستىق اكىم­دىكتىڭ قولداۋىمەن بىرقاتار پات­ريوتتىق شارالار ءوت­كىزدى. رە­سەيدىڭ “مو­لو­دايا گۆارديا” قوعام­دىق ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى قازاق جاستارىمەن كەزدەستى. ال قالا حالقى بولسا, ماۋسىم ايى بويى ءوتىپ جاتقان مۇنداي كوڭىلدى كورى­نىس­تەرگە تاڭدانا دا, قىزىعا دا قارادى. جالپى, ەلىمىز بويىنشا ءوتىپ جاتقان “بىرلىگىمىز جاراسقان!” اتتى پاتريوتتار ايلىعى جاستار باس قوساتىن فورۋمعا اينالعالى بەرى جاعالاۋ ماڭايى دا تىنىمسىز. كوڭىلدى, مەرەكەلى, ءسان-سالتاناتتى. تەك جاستار عانا ەمەس, ۇلكەن-كىشى دە وبلىس ورتالىعىندا بولىپ جاتقان ءمانى زور, مازمۇندى شارا­لاردان قۇر قالعىلارى كەلمەگەن­دەي, اسىعا جەتكەندەرى كورىنىپ تۇر. قولدارىنا “بىرلىگىمىز جاراسقان”, “ەلباسىمەن بىرگەمىز”, “دەنساۋ­لى­عى مىقتى ەل مىقتى” اتتى جازۋلار كوتەرگەن جاستار لەگى ۇزىننان-ۇزاق شەرۋ تارتىپ وبلىس ورتالىعىن­داعى وسى الاڭنان ساپ تۇزەپ شى­عىپ, قالا كوشەلەرىن ارالاپ ءوتتى. ولاردىڭ اراسىندا جاستار ۇي­ىمدارىنىڭ وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر, كوللەدج, مەكتەپ وقۋشىلارى بار. ولار بۇگىن الاڭعا نە ءۇشىن جينال­عاندارىن بىزگە بىلاي دەپ ايتىپ بەردى: 26 ماۋسىم كۇنى بۇكىل ەلىمىز بويىنشا ەسىرتكىگە جانە ناشاقور­لىققا قارسى شارالار, ءتۇرلى ويىن-ساۋىق باعدارلامالارى اياسىندا وتكىزىلۋدە. جالپى, ناشاقورلىق جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالى­مىمەن كۇرەس كۇنىن الەم ەلدەرى 1987 جىلدان بەرى اتاپ كەلەدى. سول ءۇشىن دە ءبىز قالا جاستارى بىرلەسىپ اتال­عان ىندەتكە قارسىلىق ءبىلدىرۋ ماق­ساتىندا الاڭعا كەلدىك. ەل ءمۇد­دەسىن قورعاۋ, سالاماتتى دا مىقتى قوعام قۇرۋ – مىندەت. بۇل ىندەتتىڭ جايىلىپ كەتپەۋىن وسكىن جاستارعا وسىنداي شەرۋلەر وتكىزىپ ۇعىن­دىر­عان دۇرىس, مۇنى حالىق تا, قوعام دا نازارعا الۋ كەرەك. سوندىقتان ءبىز “بىرلىگىمىز جاراسقان” فورۋمى ايا­سىندا “دەنساۋلىق – جاستار قۋا­تى” اتتى باعدارلاما جاساپ, ناشا­قور­­لىقتىڭ الدىن الۋ ماقسا­تىن­دا ەس­ىر­تكىگە قارسىلىقتارىن ءبىلدىردى. قالالىق ىشكى ساياسات باسقارما­سى­نىڭ باستىعى روزا شامكە­نو­ۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىس ورتالى­عىن­داعى مەكتەپتەردە, كوللەدج­­دەر­­دە ەسىرتكىگە, ناشاقورلىققا قارسى ءتۇر­لى اكتسيالار, شارالار, دەنساۋ­لىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ لەكتسيالار وتكىزىپ تۇرادى. جاس بۋىن بۇنداي ىندەتكە جولا­ماۋ­لارى كەرەكتىگىن كىشكەنتاي­لارىنان ءبىلىپ وسۋلەرى كەرەك. وسىنداي شارالاردىڭ وتكىزىلۋىنىڭ باستى ماقساتى – سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابى­لادى. جاستاردىڭ وزدەرى وتكىزىپ جاتقان بۇل قارسىلىق اكتسياسى ساباق. سالاماتتى ءومىر سالتىنىڭ جارقىن ۇلگىسى. جەڭىل اتلەتيكادان جارىس ۇيىمداستىرىلدى, جاعالاۋ بويىمەن جۇگىرگەن جاستاردىڭ ارا­سىندا ۇلكەندەر دە كەزدەسەدى. ستريتبول ويناپ شىنىققان جاس­تار دا ءجۇر. قازىر بۇل ويىنعا قۇ­مار جاستاردى وبلىس ورتالى­عىنىڭ ءار جەرىنەن كورۋگە بولادى. جا­عالاۋدا قۇمداعى فۋتبول, ۆولەي­بول ويىندارى دا قىزىقتى ءوتتى. ال ەكىنشى ءبىر جاستار لەگى كوشە ارالاعان شەرۋدەن سوڭ, جاعالاۋعا قايتا ورالدى. سول جەردە “مەن – جۇلدىزبىن” اتتى باعدارلاماعا قاتىسىپ, ءتىرى داۋىستا ءارتۇرلى تىلدە ولەڭدەر ورىندادى. الاڭدا وزدەرىن فلەش-موب جۇيەسى بويىنشا جاڭا زامان ۇلگىسىندە تانىتقىسى كەلگەن ءارتۇرلى اۋەندەر باعىتىنداعى روك, رەپ, بيتبوكسەرلەر, برەيكەرلەر, تەك­تونيك بيلەرىن بيلەۋشىلەر كو­بەيدى. ارينە, قالالىق ىشكى ساياسات باسقارماسى ۇيىمداستىرعان بۇل شارا جاستار ءۇشىن ساباق بولارلىق, ۇيرەنەرلىك جاقسى ءبىر مەرەكە بو­لىپ ءوتتى. العاشقى كۇنى وتكەن ء“بىر­لىگ­ىمىز جاراسقان” فورۋمىنىڭ سوڭى ­– كەلەسى كۇنى “تاۋەلسىز ەل­دىڭ جاستارى” اتتى جاستار مەرە­كەسىنە ۇلاستى. جاعالاۋدان ۇشقان ءتۇرلى-ءتۇستى وتشاشۋ جارق-جۇرق ەتىپ كوككە ورلەدى. فاريدا بىقاي. پاۆلودار.

____________________________________

جاستار جامان ادەتتەن جيرەنەدى “پرەزيدەنت كومانداسى سالاماتتى دا تەگەۋرىندى قازاقستان ءۇشىن” اكتسياسىنا ءۇش مىڭنان استام جاس قاتىسىپ, بەلسەندىلىك تانىتتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جول­داۋلارىندا سالاماتتى ءومىر سال­تىن قالىپتاستىرۋمەن قاتار, جاس­تاردى جاقسى باستامالارعا قات­ىستىرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە ءوت­كىر قويىلىپ, قولداۋ كورسە­تىلگەنى بەلگىلى. كورسەتىلگەن سەنىم بيىگىنەن كورىنۋ ماقساتىندا جاس­تار دا جاقسى ىستەردىڭ ومىرگە كە­ل­ۋى­نە مۇرىندىق بولۋدا. سونىڭ ءبىر ايعاعى تالدىقورعان قالا­سىن­دا ەسىرتكى دەرتى جانە ەسىرتكى بيز­نەسىنە قارسى كۇرەس باعىتىنداعى شەرۋ ماقساتىنا جەتتى دەۋگە بولادى. “پرەزيدەنت كومانداسى سا­لا­ماتتى دا تەگەۋرىندى قازاقستان ءۇشىن!” اكتسياسىن ۇيىمداستىر­عان­دار قوعامنىڭ كەلەشەگى – جاس ۇرپاق اراسىندا سالاماتتى ءومىر سال­تىن ناسيحاتتاۋ مەن قالىپ­تاس­تىرۋ, ءتۇرلى سپورت ويىندارىنا باۋىر باسىپ, شىنىعىپ ءوسۋى كەڭىنەن اڭگىمەلەندى. شاھاردىڭ ورتالىق الاڭىندا وتكەن اكتسياعا ءۇش مىڭنان استام جاستىڭ قاتى­سۋى ونىڭ وزەگىنە اينالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم, “جاسىل ەل” قوزعالىسى, ەتنومادەني بىرلەستىك مۇشەلەرى مەن جاستار ءبىر اۋىزدان ءححى عاسىردىڭ ىندەتى – ەسىرتكى دەرتىنە قارسىلىق ءبىلدىردى. اتالعان تاجال تالاي جاس ءومىر­دىڭ تامىرىنا بالتا شاۋىپ, وزەك­تى ورتەپ, ورتاسىن قايعى-مۇڭ­عا سالعانى نانىمدى بەينەلە­نىپ, تەاترلاندىرىلعان كورىنىس بارىسىندا تياناعىن تاپتى. جاستار بىرلەستىكتەرىنىڭ بەلسەندى وكىلدەرى ەسىرتكىنى پايدالانۋ مەن تاراتۋدىڭ قوعامعا كەلتىرەتىن زيانى جايلى ويلارىن ورتاعا سالدى. ەسىرتكى دەرتى جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى ۇيىمداستىرعان شارادا وبلىستىق ناركولوگيالىق ديسپانسەردىڭ, سالاماتتى ءومىر سالتى ورتالىعى, قالالىق ەمحانا, وكپە اۋرۋى ديسپانسەرى دارىگەر­لەرى مەديتسينالىق كەڭەستەر بە­رىپ, جاستارمەن ەش بوگەتسىز اڭگى­مە-دۇكەن قۇردى. ال, وبلىستىق “دوس” جاستار دەنساۋلىعى ورتا­لى­عىنىڭ ماماندارى ۇيىمداس­تىرعان تاقىرىپقا بايلانىستى ۆيكتورينا قىزىقتى بولىپ, جاس­تار بەلسەندىلىگىمەن جالعاسىپ جات­تى. سونىمەن قاتار, اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق تۇرعىداعى تاراتىلعان بۋكلەتتەر دە مازمۇندىلىعىمەن ايقىندالدى. قازاقستاننىڭ بولاشاعى – جاستار. دەمەك, ولاردىڭ كوزقا­راسى بەرىك, ەلجاندىلىق قاسيەتى باسىم, بەلسەندى بولۋى شارت دەۋگە بولادى. وتباسى, وشاق قاسىنان بە­رىلگەن ءتالىمدى تاربيە وسىلاي جە­تىلدىرىلسە, وندا ۇرپاعىمىز ءبۇ­گىن­گى كۇننىڭ تالابىنا ادال بو­لاتىنى داۋسىز. ارينە, بۇل ءجو­نىندە وڭىردە كوپتەگەن جۇمىستار قولعا الىنعان. ناتيجەسىندە, جىل باسىنان بەرى وسى تاقىرىپقا بايلانىستى 190 شارا وتكىزىلسە, “جاستار ەسىرتكىگە قارسى” دەنساۋ­لىق ايلىعى, ء“بىز سالاماتتى ءومىر سالتىن قولدايمىز”, “شىلىمسىز عۇمىر” اكتسياسى, ء“بىز قازاقستان­نىڭ بولاشاعى ءۇشىن تەر توگەمىز”, “ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولداپ, ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز” دەگەن تاقى­رىپتارداعى شەرۋلەر مەن كەزدە­سۋلەردىڭ تاربيەلىك ءمانى تەرەڭ ەكەنى تۇسىنىكتى. اتالعان شارالار­دى وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقار­ماسى مەن “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى وبلىس­تىق فيليالى, ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ, ونىڭ ءمان-ماڭىزىن تەرەڭدەتتى. ءوڭىر جاستارى ءاردايىم ەلبا­سىنىڭ جولداۋىن حالىق اراسىندا ناسيحاتتاۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كە­لەدى. وسى ورايدا جاستاردان قۇ­رال­عان اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق بري­گادا وبلىستىڭ جەتى وڭىرىندە ءوز جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزىپ, تىن­دىرىم­دىلىق­تارىمەن تانىلدى. جاسى­راتىنى جوق, ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس بۇگىندە بارشانى الاڭداتۋدا. سول ءۇشىن ون­ىڭ جولىن كەسۋ باعىتىندا باع­دار­لى جۇمىس وسىلاي ورىستەسە, قانە. بولاشاق باعدارلى بولسا, ءومىر دە كورىكتى. وسى ماقساتتى كوزدەگەن اكتسيا العا قويعان ماقساتىنا جەتتى دەۋگە نەگىز بار. كۇمىسجان بايجان. تالدىقورعان.