ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر توپ جاس عالىمدارى گيپەراككۋمۋلياتورلىق وسىمدىكتەر مەن ميكوريزيالاردى قولدانا وتىرىپ, اشىق تاۋ-كەن جۇمىستارى سالدارىنان بۇزىلعان جەرلەردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ پروتسەسىن قارقىنداتۋدىڭ تىڭ ءارى ەكولوگيالىق ءتاسىلىن ازىرلەپ جاتىر. بۇل باستاما ەلىمىزدىڭ ءشولدى جانە شولەيتتى ايماقتارىندا اۋىر مەتالدارمەن لاستانعان جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە جاڭا كەزەڭنىڭ باستاماسى بولماق, دەپ جازادى Egemen.kz.
جوبانىڭ عىلىمي نەگىزى – بەلگىلى ءبىر وسىمدىكتەردىڭ (گيپەراككۋمۋلياتورلار) توپىراقتان اۋىر مەتالداردى ءسىڭىرۋ جانە جيناقتاۋ قابىلەتىنە, سونداي-اق توپىراقتاعى پايدالى ميكرواعزالارمەن سيمبيوزدىق قاتىناستا بولاتىن ميكوريزيالاردىڭ اسەرىنە نەگىزدەلگەن. بۇل ءتاسىل جەر بەدەرىن تابيعي جولمەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى قامتاماسىز ەتىپ, ەكوجۇيەنىڭ تۇراقتى دامۋىنا جول اشادى.
«گيپەراككۋمۋلياتورلىق وسىمدىكتەر مەن ميكوريزيالاردى پايدالانۋ – ەلىمىزدىڭ كليماتتىق جاعدايىنا بەيىمدەلگەن, ءتيىمدى ءارى ەكولوگيالىق تۇرعىدان قاۋىپسىز ءادىس. مۇنداي بيولوگيالىق تاسىلدەر تەك تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ قورشاعان ورتاعا تيگىزەتىن زياندى اسەرىن ازايتىپ قانا قويماي, اۋىل شارۋاشىلىعىنا جارامدى القاپتاردىڭ كولەمىن ۇلعايتۋعا دا سەپتىگىن تيگىزەدى», دەيدى جوبانىڭ جەتەكشىسى, PhD دوكتورى, ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى جاقىپبەك ىرىسجان.
بۇگىنگى تاڭدا زەرتتەۋ جوباسى ناقتى تاجىريبە جۇزىندە اپروباتسيادان ءوتىپ جاتىر. تاڭدالعان سىناق الاڭدارىندا العاشقى وڭ ناتيجەلەر تىركەلىپ, وسىمدىكتەردىڭ اۋىر مەتالداردى ءسىڭىرۋ دەڭگەيى مەن توپىراقتىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىنىڭ جاقسارۋى بايقالادى. بۇل وزگەرىستەر زەرتتەۋ توبى تاراپىنان عانا ەمەس, جوبانىڭ ىسكە اسىرىلىپ جاتقان پايدالى قازبالار كەن ورىندارىنىڭ باسشىلىعى تاراپىنان دا جوعارى باعالانىپ وتىر.
اتالعان زەرتتەۋ جوباسى قازاقستاننىڭ تاۋ-كەن ونەركاسىبى ايماقتارىنداعى تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋعا جانە تابيعي ورتانى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار بۇل باستاما جاس عالىمداردىڭ عىلىم مەن ءوندىرىس توعىسىندا ناقتى ناتيجەگە باعىتتالعان ىزدەنىستەرىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولىپ وتىر.
ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى – قازاقستانداعى تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا جانە ينجەنەرلىك سالاداعى جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنى. ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ەكولوگيالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان عىلىمي جوبالار جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىپ كەلەدى.