بالانىڭ العاش رەت «اكە», «شەشە» دەپ ءتىلى شىققان ءساتى – اتا-انا ءۇشىن دە, قوعام ءۇشىن دە ءبىر بۇرىلىس. بۇل تەك ءسوز ايتۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ويدىڭ, سەزىمنىڭ, بولمىستىڭ سىرتقا العاش رەت شىعۋى. الايدا كەيىنگى جىلدارى ءتىل دامۋى كەشەۋىلدەگەن بالالار سانى كوبەيىپ كەلەدى. شىنىن ايتقاندا, «ا» دەدى, «ب» دەدى, «ر»-عا ءتىلى كەلمەدى» دەيتىن جاعداي بەلەڭ الىپ كەتتى. قالالىق ءومىر, ەكرانعا تەلمىرگەن ۇرپاق, ۇيدەگى ۇلكەندەرمەن تىلدەسۋ مۇمكىندىگىنىڭ ازايۋى – ءبارى وسى ۇدەرىستى قالىپتاستىرىپ وتىر. قازىر باياعىداي نەمەرەسىنە ەرتەگى ايتىپ ۇيىقتاتاتىن اجەلەر دە ازايعان. كىشكەنتايلارعا جەتى اتاسىن جاتتاتىپ, ادەپ ۇيرەتەتىن اتالار دا بۇل كۇندە جوقتىڭ قاسى.
وسىنداي كەزدە زامانعا لايىق شەشىم تابۋ – بۇگىنگىنىڭ باستى مىندەتى. بۇگىن ءبىز وسىنداي جاڭا شەشىمدەردىڭ ءبىرى – «Green Alem AR» اتتى ءموبيلدى قوسىمشا تۋرالى ءسوز ەتپەكپىز. بۇل قوسىمشا تەك ويىن ەمەس. كەرىسىنشە بالانىڭ ءوز ويىن, ءوز الەمىن ءسوز ارقىلى قالىپتاستىرۋعا باستايتىن ءادىس. وسى جوبانىڭ اۆتورى اينۇر ءنۇرادىلدىڭ ايتۋىنشا, «Green Alem AR» قوسىمشاسى بالانىڭ سويلەۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ارنالعان كەڭەيتىلگەن قۇرىلعى. انىقتاپ ايتساق, AR – Augmented Reality) تەحنولوگياسىنا نەگىزدەلگەن العاشقى وتاندىق قوسىمشا. ونىڭ باستى كەيىپكەرى – سانا ەسىمدى قازاق قىزى. ول تەك ەكرانداعى انيماتسيا ەمەس, ول – بالانىڭ سەنىمدى دوسى, سەرىگى.
اتالعان قوسىمشاعا نازار سالىپ كورسەك, تەلەفوننىڭ كامەراسىن بولمە ىشىنە باعىتتاعان ساتتە, كەيىپكەر سانا بالانى ويىنعا, سويلەۋگە, ارەكەتكە جەتەلەيدى. مۇنداي تاجىريبە بالاعا ءتىل ۇيرەتىپ قانا قويماي, ونى سويلەتۋگە, ويىن بولىسۋگە ىنتالاندىرادى. ءتىپتى بالالاردى ناقتى كەڭىستىكپەن جەتەلەپ وتىرادى. سانا ءۇي ىشىندەگى كۇندەلىكتى زاتتاردى «سيقىرلى» قۇرال رەتىندە تانىستىرىپ, بالالار ولارمەن سويلەسۋ, سيپاتتاۋ, سۇراق قويۋ سياقتى بەلسەندى ارەكەتتەرمەن اينالىسادى.
ءبىز وسى قوسىمشانىڭ قازىرگى زامانعا ناقتى قاجەتتى قۇرال ەكەنىن اڭدادىق. سونىمەن بىرگە عىلىم مەن ويىننىڭ ۇيلەسىمى دە وسى قوسىمشادا تۇر. «Green Alem» AR – جاي عانا ينتەراكتيۆتى ويىن ەمەس, لوگوپەدتەرمەن بىرلەسە جاسالعان, ءتىل دامىتۋدىڭ ناقتى ادىستەرىنە سۇيەنگەن عىلىمي جوبا. قوسىمشا ىشىندەگى ءاربىر جاتتىعۋ – ناقتى ماقساتقا نەگىزدەلگەن.
جوبا اۆتورى اينۇر ءنۇرادىل – م.نارىكباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە ديزاين جانە IT تەحنولوگيالار باعىتىندا ساباق بەرەتىن ۇستاز. ونىڭ نەگىزگى باعىتى – VR/AR تەحنولوگيالارى. ول – نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى, پەداگوگيكا مەن تسيفرلىق تەحنولوگيالار سالاسىن ۇشتاستىرعان كاسىبي مامان. ونىڭ ماقساتى – قازاق بالالارىنا ارنالعان ساپالى, مازمۇندى, قاۋىپسىز ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ. ء«بىز بالا ءۇشىن ويىن مەن ءتىلدى بولمەيمىز. ويىن – ءتىلدىڭ تابيعي قولدانىلاتىن الاڭى. ال تسيفرلىق تەحنولوگيالار ونى شىنايى ءارى قىزىقتى ەتە الادى», دەيدى اينۇر. ول شەتەلدە العان ءبىلىمىن قازاق بالالارىنىڭ يگىلىگىنە ارناۋدى ماقسات ەتىپ كەلەدى. وسى جوبانىڭ ارتىندا تەك قىزىعۋشىلىق قانا ەمەس, ۇلكەن ارمان مەن مۇرات جاتقانىن اڭدادىق.
«قازىر مەن مەكتەپكە دەيىنگى جاستاعى بالالاردىڭ سويلەۋ قابىلەتىن دامىتۋعا ارنالعان بىرەگەي جوبامەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن. ءبىزدىڭ ءموبيلدى قوسىمشادا لوگوپەدتەر مەن بالالار پسيحولوگتەرىنىڭ ادىستەرى قولدانىلعان, ال سويلەۋ تاجىريبەسى – تولىقتاي قازاق تىلىندە. ەڭ قىزىعى – سانا بالانىڭ بولمەسىندە پايدا بولادى, ويتكەنى ءبىز قوسىمشادا AR تەحنولوگياسىن قولدانامىز», دەيدى جوبا يەسى.
بىلە بىلسەك, بۇل قوسىمشا – قازاق تىلىندەگى العاشقى ينكليۋزيۆتى ءارى تەحنولوگيالىق قۇرال. اتا-انالار ءۇشىن دە كومەكشى, وسى قوسىمشا ارقىلى بالانىڭ جەتىستىگىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك تۋادى. ءوز تىلىندە ەركىن ويلايتىن ۇرپاق تاربيەلەۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى وسىنداي قازاقشا تەحنيكالىق گادجەتتەر. بالا ءتىل ۇيرەنۋدى ويىندار ارقىلى, تابيعي ورتادا مەڭگەرەدى. «Green Alem AR» – قازاق ءتىلىن تۇرمىستىق جاعدايدا, ناقتى كەڭىستىكتە قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرەگەي قۇرال. ونىڭ ماڭىزدىلىعى – تەك ءتىل دامىتۋدا عانا ەمەس, ۇلتتىق مازمۇندى تەحنولوگيا ارقىلى جەتكىزۋدە جاتىر.
جاڭاشا تەحنولوگيا مەن قازاقى مازمۇن توعىسقان «Green Alem AR» قوسىمشاسى جايلى ايتا كەلە «بالانىڭ ءتىلى – بولاشاقتىڭ ءتىلى» ەكەنىنە قايىرا كوز جەتكىزدىك. وسى ارادا ءبىز تەحنولوگيا مەن تاربيەنىڭ ۇيلەسىمىنە دە ءمان بەرگەنىمىز دۇرىس. بۇگىنگى قازاق بالاسىنا تەحنولوگيا – تاڭسىق ەمەس, قالىپتى قۇرال. ەندى سول قۇرال ارقىلى ءتىلى مەن ءدىلى قاتار دامىسا – بۇل ەل بولاشاعى ءۇشىن دە ۇلكەن جەڭىس.