حالەل دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جانە قوعام: ءادىسناما, زەرتتەۋ, تاجىريبە» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا – ەلدەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جاھاندىق عىلىمي كەڭىستىكپەن ءوزارا ىقپالداستىعىن تانىتاتىن ايرىقشا وقيعا بولدى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا قازاقستان, كانادا, اقش, تۇركيا ەلدەرىنەن كەلگەن بەدەلدى عالىمدار مەن تاجىريبەلى ماماندار باس قوستى. القالى جيىنعا اتىراۋ وبلىسى ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ وكىلدەرى, وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پروفەسسورلارى, جاس زەرتتەۋشىلەر مەن بولاشاق پەداگوگتەر قاتىستى. «اقپاراتتىڭ قازىرگى قوعامدا تارالۋ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, مەنىڭ ويىمشا, داينينگ-كريۋگەر اسەرىنە ساي, كوپتەگەن ادامدار ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىندە ءوزىن ساراپشى سانايدى. وعان قوسا, بىرنەشە ايلىق ونلاين كۋرستان وتكەن پسيحولوگتاردىڭ كوپتىگى جاعدايدى كۇردەلەندىرە تۇسۋدە. سول سەبەپتى بۇگىنگى فورۋمنىڭ وتكىزىلۋى وتە وزەكتى دەپ سانايمىن. بۇل فورۋم ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردىڭ ينكليۋزياسىنا قاتىستى عىلىمي نەگىزدەلگەن ۇسىنىستاردى ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى بەيبىت مامراەۆ العى سوزىندە.
پلەنارلىق وتىرىس بارىسىندا اقش-تىڭ دجوردج مەيسون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى فرەد بەماك, كاناداداعى سايمون فرەيزەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى روبەرت ۋيليامسون, تۇركيانىڭ حادجەتتەپە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ياسەمين وزكان سىندى عالىمدار ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاھاندىق تۇجىرىمداماسى, فيلوسوفياسى جانە الەۋمەتتىك اسەرى جايلى مازمۇندى باياندامالار جاسادى.
فرەد بەماك ءوز سوزىندە جاھاندانۋ ۇدەرىسى شاپشاڭ ءجۇرىپ جاتقان قازىرگى قوعامدا الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ ساپالى بىلىمنەن شەت قالۋ قاۋپى جوعارى ەكەندىگىن ايتىپ, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ – سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام ەكەنىن باسا ايتتى.
ال پروفەسسور روبەرت ۋيليامسون ينكليۋزيا ۇعىمىنىڭ ءار ەلدە ءارتۇرلى تۇسىندىرىلەتىنىن جانە بۇل جاعداي حالىقارالىق تاجىريبە الماسۋعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. وسى باعىتتا ول «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ سالىستىرمالى حالىقارالىق نەگىزى» (CIFIE) اتتى مودەلدى ۇسىندى. بۇل ءتاسىل جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ, امبەباپ ستراتەگيا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى ايقىندايتىن حالىقارالىق كەلىسىمدەر بولعانىمەن, بۇل ۇعىم مانماتىندەردە ارقالاي تۇسىندىرىلەدى. مۇنداي ايىرماشىلىقتار سالىستىرمالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە جانە ناقتى جاعدايعا بەيىمدەلگەن ءتيىمدى ستراتەگيالاردى ازىرلەۋگە كەدەرگى كەلتىرەدى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ سالىستىرمالى حالىقارالىق نەگىزى (CIFIE) ازىرلەندى», دەپ اتاپ ءوتتى كانادانىڭ سايمون فرايزەر (Simon Flazer) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, دوكتور روبەرت ۋيليامسون.
تۇرىك پروفەسسورى ياسەمين وزكان ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ – ادام قۇقىعىنىڭ نەگىزگى كورىنىسى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇيە بالالاردىڭ قانداي دا ءبىر ەرەكشەلىگىنە قاراماستان بىلىمگە بىردەي قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
كونفەرەنتسيادا, سونىمەن قاتار, كانادانىڭ ۋەست ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ايگەرىم شيلىبەكوۆا, ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى زاۋرەش يمجاروۆا, اتىراۋ وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ ماماندارى مەن ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى وزەكتى تاقىرىپتاردا پىكىر الماستى.
جيىن سوڭىندا پروفەسسور روبەرت ۋيليامسونعا حالەل دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «قۇرمەتتى پروفەسسورى» اتاعى سالتاناتتى تۇردە تابىستالدى. بۇل – قازاقستان مەن كانادا اراسىنداعى عىلىمي بايلانىستاردى نىعايتۋدىڭ ناقتى ايعاعى.
حالىقارالىق جيىننىڭ سەكتسيالىق وتىرىستارى ءارى قاراي دا ءوز جالعاسىن تاۋىپ, زەرتتەۋ مەن تاجىريبە الماسۋدىڭ جاڭا باعىتتارىن ايقىنداي ءتۇستى.