ستارتاپ. سەنىم. سەرپىلىس

«Quoku»

17 جاستاعى اقتوبەلىك الپامىس سارجىگىتوۆ – مانەرلەپ سىرعاناۋدان بىرنەشە مارتە جۇلدەگەر اتانعان سپورتشى. الايدا ول ءۇش جىل بۇرىن مۇلدە باسقا باعىتقا بەت بۇردى. جەكە مەكتەپكە ءتۇسۋدى كوزدەگەن الپامىس ۆەب-باعدارلامالاۋدى ءوز بەتىنشە مەڭگەرىپ, وسى كۇنى جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن ەرەكشە ستارتاپ جاساۋدى قولعا الدى. جاس ونەرتاپقىش ءتىپتى وسى جوباسىن دايىنداۋ بارىسىندا شانحايداعى بەدەلدى نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنەن شاقىرتۋ العان.

ء«ۇش جىل بۇرىن حالىقارالىق جەكە­مەنشىك «اقبوبەك» مەكتەبىنىڭ وقۋ جۇيە­سىمەن تانىسقان ەدىم. ول جەردە تەگىن وقۋ ورىندارى قاراستىرىلعان, بىراق ول ءۇشىن ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, ءبىلىمنىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتۋ قاجەت ەدى. باسقا ۇمىتكەرلەردەن قالايدا ەرەكشەلەنگىم كەلدى. ءسويتىپ, ويلانا كەلە, مەكتەپكە جاڭا سايت جاساپ بەرۋدى ۇسىندىم, ويتكەنى مەكتەپتىڭ بۇرىنعى سايتى جاڭارتۋدى قاجەت ەتىپ تۇرعانىن بايقادىم», دەيدى ول.

ءبىر قىزىعى, بۇل ۋاقىتتا الپامىس باعدارلامالاۋ ءتىلىن مۇلدەم بىلمەگەن. وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى عانا ونى العا جەتەلەپتى. سودان, قايسار بالا ۆەب-باعدارلامالاۋدى تەگىن پلتافورمالار ارقىلى ۇيرەنە باستايدى. «YouTube»-تەگى ساباقتاردى كورىپ, «Reddit» پەن «Stack Overflow»-داعى جازبالارمەن تانىسادى. ساعاتتاپ وتىرىپ, تاجىريبەلى مامانداردىڭ جوبالارىن زەرتتەپ, ءوز بەتىنشە ءتۇرلى تاجىريبە جاساپ تا كورەدى. اقىرىندا, ەتكەن ەڭبەك ەش كەتپەي, الپامىس مەكتەپ اكىمشىلىگىنە جاڭارتىلعان سايت جوباسىن تانىستىرادى. ولار قۋانا قابىلداپ, العىر وقۋشىعا گرانت ۇسىنىپتى.

وسىلايشا, ءجاسوسپىرىم بىرتە-بىرتە IT-سالاسىن تابىس كوزىنە دە اينالدىرعان. الدىمەن گرافيكا مەن UX/UI-ديزايننان باستاپ, كەيىننەن فرونتەند ازىرلەۋگە كوشكەن ول فريلانس ارقىلى ايىنا 350 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تابىس تاپقان. الايدا 10-سىنىپتا الپامىس بار زەيىنىن وقۋعا شوعىرلاندىرادى.

«الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورداسىندا ءبىلىم العىم كەلدى. سول كەزدە وتە كوپ ءارى شاشىراڭقى اقپاراتپەن بەتپە-بەت كەلدىم. ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسۋگە قانداي قۇجاتتار قاجەت؟ ونى وتكىزۋدىڭ سوڭعى مەرزىمى قا­شان؟ فايلداردى قاي فورماتتا تاپسىرۋ كەرەك جانە ەسسەنى قالاي دۇرىس جازۋعا بو­لادى؟ مىنەكەي, وسىنداي سۇراقتاردىڭ ءبارى – تالاپكەرگە كەدەرگى. وسى لابيرينتتەن وتە الماي تالاي وقۋشى قولىن ءبىر-اق سىل­تە­گەن دە بولۋى مۇمكىن», دەيدى ول اعىنان جارى­لىپ.

وسى ماسەلەدەن كەيىن الپامىس تالاپكەرلەرگە كومەكتەسەتىن «Quoku» اتتى قوسىمشا ازىرلەۋگە كىرىسكەن. قوسىمشا جاساندى ينتەللەكت ارقىلى پايدالانۋشىنىڭ اكادەميالىق ءپروفيلىن تالداپ, تالاپكەردىڭ قىزىعۋشىلىعىنا ساي شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردى ۇسىنادى, قۇجاتتار مەن دەدلاين تۋرالى ەسكەرتەدى, ەسسە, موتيۆاتسيالىق حات, تەستكە دايىندىق تۋرالى كەڭەس بەرەدى, كەرەك دەسەڭىز دايىندىقتىڭ جەكە جوسپارىن جاساپ بەرەدى. قوسىمشانىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى ارتىقشىلىعى – وقۋعا ءتۇسۋ مۇمكىندىگىن باعالايتىن جۇيە, ول ماشينالىق وقىتۋعا نەگىزدەلگەن. بۇل الگوريتم بۇرىن ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەن ستۋدەنتتەردىڭ دەرەكتەرىن تالداي وتىرىپ, قابىلدانۋ ىقتيمالدىلىعىن بولجايدى. وسىلايشا, قوسىمشا كۇن سا­يىن جاڭا مالىمەتتەر ارقىلى جەتىلىپ, تالاپكەرگە دالىرەك بولجامداردى ايتادى.

«قازىرگى تاڭدا ستارتاپتى ءوزىم قارجى­لاندىرىپ جاتىرمىن, تەحنيكالىق شىعىن­دارعا شامامەن 300 دوللار جۇمسادىم. ماق­ساتىم – 2025 جىلدىڭ ەكىنشى نەمەسە ءۇشىنشى توقسانىندا تۇراقتى ايلىق قايتالاناتىن تابىسقا (MRR) شىعۋ. ال ۇزاقمەرزىمدى جوس­پاردا «Quoku» تولىق­قان­دى ەكوجۇيەگە اينالۋى كەرەك. ول تالاپ­كەردى بۇكىل قابىلداۋ ۇدەرىسىنەن جەتەلەپ وتكىزۋگە ءتيىس. بولاشاقتا «Quoku» — جاي عانا پلاتفورما ەمەس, تالاپكەرلەرگە كومەكتەسەتىن بەلسەندى ستۋدەنتتەر قاۋىم­د­استىعى بولادى. تاعى ءبىر ماڭىزدى ماق­ساتىم — ەلىمىزدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەر­مەن ارىپتەستىك ورناتۋ. تالاپكەرلەر شەت­ەل­دىك وقۋ ورىندارىن عانا ەمەس, ەلىمىز­دەگى مۇمكىندىكتەردى دە كورىپ, وزىنە ەڭ قو­لايلى نۇسقانى تاڭداي الۋعا ءتيىس. مەنىڭ ويىمشا, باستىسى — جاستارعا اقپا­­راتتىڭ قولجەتىمدى بولۋى. سوندا ولار ءوز مۇمكىندىگىن ءدال باعالاپ, دۇرىس شەشىم قابىلداي الادى», دەيدى الپامىس سارجىگىتوۆ.

«Baibolsyn.kz»

«Baibolsyn.kz» – اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سىنداعى ءتۇرلى قىزمەتتەر مەن ونىم­دەردى ءبىر ورتالىقتان باسقارۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن پلاتفورما. مۇندا فەر­مەرلەر مەن كاسىپكەرلەر وزىنە قاجەتتى مامان­داردى, جابدىقتاردى, قىزمەتتەردى وڭاي تابا الادى. قالاي دەيسىز عوي؟ مىسالى, اۋىلداعى شارۋالارعا ءشوپ شاباتىن تەحنيكا كەرەك دەلىك نەمەسە جەر ولشەيتىن گەودەزيست, ۆاكتسينا سالاتىن مال دارىگەرى قاجەت. كوپ جاعدايدا ساپالى تەحنيكا مەن مىقتى ماماندار دەر ۋاقىتىندا وڭايلىقپەن تابىلا بەرمەيدى. ال «Baibolsyn.kz» مۇنىڭ ءبارىن بىرنەشە مينۋت ىشىندە تاۋىپ بەرەدى. ءتىپتى قاجەت بولسا, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ساتاتىن ينتەرنەت-دۇكەندەرگە دەيىن سىلتەمە ۇسىنادى.

پلاتفورمانىڭ ماقساتى – اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋ ارقىلى شارۋالار مەن قىزمەت كورسەتۋشىلەردى تىكەلەي بايلانىستىرۋ. بۇل – ءبىر جاعىنان ۋاقىت ۇنەمدەۋ, ەكىنشى جاعىنان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىراتىن ءتيىمدى جوبا.

«Baibolsyn Solutions» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى جانە تەڭ قۇرىلتايشىسى ابىلايحان احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, پلاتفورمانىڭ ءبىراز قىزمەتى سۇرانىس نەگىزىندە پايدا بولعان. ويتكەنى كەيبىر جوباعا ينۆەستيتسيا سالعاندا ول يدەيالار كورشى ەلدەردە قارقىندى جۇمىس ىستەگەنىمەن, ءبىزدىڭ ەلدە جۇزەگە اسپاي قالعان جاعدايلار دا بولىپتى. سوندىقتان قازىر كومپانيا يەلەرى شارۋالارعا شىنىمەن نە قاجەت ەكەنىن قاراستىرىپ, سول جاعىن قامتۋعا كىرىسكەن.

«اۋىل شارۋاشىلىعى قايتادان ەل ەكونوميكاسىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالىپ, وركەندەپ, ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ورىن السا دەيمىز. ودان بولەك, قوعام تاراپىنان شارۋالارعا كوزقاراستىڭ وزگەرگەنىن قالايمىز. «فەرمەرلەر اۋىلدا كەلەشەگى جوق جۇمىستى ىستەيدى, كوپ ۋاقىتىن دالادا وتكىزەدى, ال كەڭسە قىزمەتكەرلەرى ادەمى كيىنىپ, وتە ماڭىزدى نارسە جاسايدى» دەگەن تاپتاۋرىن تۇسىنىك ءالى دە بار. «Baibolsyn.kz» – تەك پلاتفورما عانا ەمەس, اۋىلدى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا جولى. ءبىزدىڭ ميسسيامىز – زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىبىن جەڭىلدەتىپ, ونى تارتىمدى ءارى ءتيىمدى ەتۋ. پلاتفورما اتاۋى – «Baibolsyn». بۇل ءسوز – بايلىقتى, مولشىلىقتى بىلدىرەدى, تىلەك رەتىندە دە ايتىلادى. سول سەبەپتى ستار­تاپ­تىڭ اتاۋى قازاق ديقاندارىنىڭ ءونىمى مول بولسىن, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ارقىلى ەل ەكونوميكاسى وركەن­دەسىن دەگەن نيەتتە قويىلعان», دەيدى ا. احمەتجانوۆ.

پلاتفورما جۇمىسىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – ول اۋىل كاسىپكەرلەرىنە دە, قىزمەت كورسەتۋشىلەرگە دە تەڭ مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني «Baibolsyn.kz» تەك اقپارات ۇسىنۋ قۇرالى ەمەس, ناقتى ارەكەت الاڭىنا اينالعان. مۇندا تىركەلگەن قولدانۋشىلار ءوز قىزمەتىن جارنامالاپ, كليەنتپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتا الادى. بۇل – دەلدالسىز, اشىق جانە ءتيىمدى جۇيە.

سونداي-اق پلاتفورما اۋىل شارۋا­شى­لىعىنا ارنالعان ماركەتپلەيس قىزمەتىن دە دامىتىپ كەلەدى. مۇندا فەرمەرلەرگە قاجەتتى تى­ڭايتقىش, جەم­شوپ, تەحنيكا بولشەكتەرى سياق­تى تاۋارلار دا ساتىلادى. «Baibolsyn.kz» كومانداسى بولاشاقتا پلاتفورمانى ءموبيلدى قوسىمشا تۇرىندە كەڭەيتىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرىن قامتۋدى, اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى كەڭەس بەرۋ, وقىتۋ كۋرستارى مەن ونلاين سەمينارلار ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.

«Biny.co»

قازىر جۇك تاسىمالداۋمەن اينالىساتىن كوپتەگەن كوم­پانيا الاياقتاردىڭ ارباۋىنا ءجيى تۇسە­دى. كومپانيالار وسىن­داي كەلەڭسىز جاع­دايلاردان وراسان شىعىنعا ۇشى­راپ, تاسى­­مالداۋ جۇيە­­سىنە دەگەن سەنىم تومەن­­دەيدى. بۇل رەتتە «Biny.co» جۇيەسى وسىنداي تاۋە­كەل­دەردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان كەشەندى شەشىم ۇسى­نىپ وتىر.

كولىك-لوگيستيكا سا­لاسىنىڭ تۇيتكىلدى تۇس­تارىن شەشۋگە باعىت­تالعان وتاندىق «Biny.co» ستارتابى جۇك تاسى­مال­داۋداعى اشىقتىق پەن قاۋىپ­سىز­دىكتى ارتتىرۋدى ماق­سات ەتەدى. جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشى – اسەت حاسەنوۆ. ول بۇل پلاتفورمانى قۇرعاندا الدىمەن ەلىمىزدەگى لوگيستيكانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە تەرەڭ تالداۋ جاساعان. اتالعان جۇيە تاسىمالداۋ ۇدەرىسىن تولىقتاي تسيفرلاندىرۋدى كوزدەيدى. جۇك جونەلتۋشى, كولىك كومپانيا­سى جانە جۇرگىزۋشى – وسى ءۇش تاراپتىڭ ارقايسىسىنا ارنالعان جەكە قوسىمشا بار. جونەلتۋشى تاپسىرىستى راسىمدەيدى, جۇرگىزۋشى ونى قابىلدايدى, ال كومپانيا ۇدەرىس بارىسىن باقىلاپ وتىرادى. بارلىق بايلانىس تىكەلەي, دەلدالسىز, ارتىق شىعىنسىز جۇزەگە اسادى.

قوسىمشانىڭ قاۋىپسىزدىك جۇيەسى ەرەكشە نازار اۋدارارلىق. جۇرگىزۋشىلەر «Face ID» ارقىلى تىركەلىپ, مەملەكەتتىك دەرەكتەر بازاسىمەن سالىستىرىلادى. بۇل – جالعان قۇجاتپەن جۇمىس ىستەيتىن نەمەسە سەنىمسىز تاسىمالداۋشىلارعا قويىلاتىن توسقاۋىل.

«Biny.co» پلاتفورماسىنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – ءاربىر تاسىمال ۇدەرىسىن ونلاين رەجىمدە باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرۋى. قاي جۇك قاشان, قاي باعىتتا كەتىپ بارا جاتقانى قوسىمشادا ناقتى كورىنىپ تۇرادى. بۇل – كومپانيالارعا عانا ەمەس, تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە دە ۇلكەن سەنىم ۇيالاتادى.

بۇدان بولەك, جۇيەدە رەيتينگ پەن پىكىر قالدىرۋ فۋنكتسياسى بار. جۇرگىزۋشىلەر مەن كومپانيالاردىڭ بەدەلى دە وسىلاي قالىپتاسادى. سەنىمدى قىزمەت كورسەتۋشى جوعارى باعالانادى, ال ناشار قىزمەت كورسەتكەندەر جۇيەدەن اۆتوماتتى تۇردە شىعىپ قالادى. بۇل – باسەكەلەستىك پەن ساپانى ارتتىراتىن ءادىل مەحانيزم.

«Biny.co» بۇگىندە ەلىمىزدەن بولەك, رەسەي مەن وزبەكستاندا جۇمىس ىستەيدى. ەندى قىرعىزستان نارىعىنا شىعۋعا دا­يىندالىپ جاتىر. بولاشاقتاعى ماقسات – قىتاي, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا جانە MENA ايماقتارىنا كەڭەيۋ. بۇل – ەۋرازيا كەڭىستىگىن­دەگى لوگيس­تيكالىق اعىنداردى بىرىكتىرۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام. كومپانيا سونىمەن قاتار شاعىن كولەمدەگى جۇك­تەردى بىرىكتىرىپ جەتكىزۋ, تسيفرلىق قويما قىزمەتى, كەدەندىك قۇ­جات­تاردى اۆتوماتتى تۇردە تول­تىرۋ سىندى جاڭا فۋنكتسيا­لاردى ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر», دەيدى كومپانيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى اسەت حاسەنوۆ.

«Biny.co» حالىقارالىق دەڭگەيدەگى لوگيستيكالىق پلاتفورمالارمەن با­سە­­­كەلەسە الاتىن تو­لىق­­قاندى وتاندىق جوبا. ونىڭ باس­تى ارتىقشىلىعى – جەر­گى­لىكتى نارىقتى جەتىك ءبىلۋى مەن ناقتى ماسە­لەلەرگە يكەمدەل­گەن شەشىمدەر ۇسى­نۋى. مىسالى, ەلى­مىز­دەگى تاسىمالداۋ جول­­­دارىنىڭ جاع­دايى, قۇ­جات راسىمدەۋ ەرەك­شە­لىكتەرى نە­مەسە اۋىل-ايماق­تارداعى ينتەرنەت قولجەتىمدىلىگى – وسىنىڭ ءبارىن ەس­كە­رىپ جاساعان جۇيە باسەكەلەستەردەن وق بويى وزىق.