قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ
جاۋىنگەرلىك جاۋاپتى مىندەت
گۆاردەيسكىدە قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ كوشپەلى القا وتىرىسى بولىپ ءوتتى.
القا وتىرىسىندا ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتىڭ قورىتىندىسى جانە اسكەرلەردەگى جاۋىنگەرلىك دايىندىقتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى قارالدى. قازاقستان ارمياسى قارۋ-جاراعى مەن اسكەري تەحنيكاسىنىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسى, سونىمەن بىرگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى باسشى قۇرامىنىڭ اسكەري ءتارتىپ پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدەگى جۇمىسى تالقىلاندى.
– قارۋلى كۇشتەردىڭ باستى ءمىندەتتەرىنىڭ ءبىرى قازىرگى زامانعى قاۋىپ-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرە الاتىن ءاسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك جانە جەدەل ءازىرلىگى كورسەتكىشتەرىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, كاسىبي اسكەري باسقارۋ كورپۋسىن قۇرۋ بولىپ تابىلادى, – دەپ اتاپ كورسەتتى القا وتىرىسىندا قورعانىس ءمينيسترى ءادىلبەك جاقسىبەكوۆ. – بۇل ەل پرەزيدەنتى – قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى جوعارعى باس قولباسشىسىنىڭ قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك ازىرلىگى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ تالابىن العا قويادى.
جاۋىنگەرلىك ازىرلىك قارۋلى كۇشتەردىڭ تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەندىگى بەلگىلى. وسى ماقساتتا قورعانىس مينيسترلىگىندە قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسى جاسالۋدا.
ەل قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى سونىمەن بىرگە رەزەرۆتەگىلەردىڭ دە ساپالى دايىندىعىنا زور ءمان بەرەدى. مەملەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن تۇتاستىعىن قورعاۋ جانە باسقا دا ءمىندەتتەردى تولىققاندى جۇزەگە اسىرۋ جەكە قۇرامنىڭ دايىندىعىنا جانە ارميانىڭ زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە دە بايلانىستى.
قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا, بيىلعى جىلى كونستيتۋتسيانىڭ 15 جىلدىعىنا اسكەري شەرۋ وتكىزىلىپ, قازاقستان ارمياسىنىڭ جاۋىنگەرلىك قۋاتى كورسەتىلمەك.
القا وتىرىسىندا اتاپ ءوتىلگەندەي, جالپى قارۋلى كۇشتەردە وتانىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وتكەن جىلى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلىمىندا اسكەري-تەحنيكالىق ساياسات دەپارتامەنتى دۇنيەگە كەلدى. بۇل شەشىم ۋاقىت تالابىنا ساي جۇزەگە اسىرىلدى, دەپارتامەنتتىڭ قىزمەتى قازىردىڭ وزىندە جەمىسىن بەرۋدە. دەپارتامەنتتىڭ باستاماسىمەن “KADEX–2010” ءبىرىنشى حالىقارالىق قارۋ-جاراق جانە اسكەري-تەحنيكالىق م ۇلىك كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
قازىرگى تاڭدا اسكەري-تەحنيكالىق ساياسات تۇجىرىمداماسى ءازىرلەنۋ ۇستىندە, بۇل سالادا حالىقارالىق بايلانىستار كەڭەيۋدە.
– جەتكەن جەتىستىكتەرمەن شەكتەلىپ توقتاپ قالۋعا نەگىز جوق, ءالى اتقارىلاتىن ىستەر جەتكىلىكتى, وتاندىق قورعانىس كاسىپورىندارىمەن بايلانىستى كەڭەيتىپ, نىعايتا تۇسكەن ءجون. بۇعان رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ شەشىمىمەن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىنا ەنگەن “كازينجينيرينگ” ۇك اق پەن “كازۆزرىۆپروم” اق مۇمكىندىك تۋعىزادى دەپ اتاپ ءوتتى, –قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى.– سونداي-اق مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسىنىڭ ساپالى ورىندالۋى ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ قاجەت.
وسىعان وراي اسكەري القا قارساڭىندا قورعانىس ءمينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ قورعانىس ونەركاسىبى باسشىلارىمەن كەزدەسىپ, كەڭەس وتكىزگەن بولاتىن.
كەڭەستى وتكىزۋدىڭ باستى سەبەبى اسكەري ماقساتتاعى ءونىمدەردى وندىرەتىن وتاندىق كاسىپورىنداردى كوپتەپ تارتا وتىرىپ, قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى دامىتۋ, تەحنولوگيالىق جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تالقىلاۋ.
سونداي-اق, مينيستر عىلىمي جانە جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىس ورىندارىن قۇرۋ, اسكەري ماقساتتاعى جاڭا ونىمدەر وندىرەتىن قورعانىس كاسىپورىندارىن دامىتۋ جولىمەن اسكەرىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن جەتىلدىرە تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز بىرلەسكەن اسكەري-تەحنيكالىق ساياسات جۇرگىزۋ ارقىلى مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكا سۇرانىسىن انىقتاي الامىز, – دەپ اتاپ ءوتتى قورعانىس ءمينيسترى. – وسى ساياساتتىڭ اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمدارعا ءتيىمدىلىگىنەن قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك ءازىرلىگى مەن جاۋىنگەرلىك قابىلەتىن انىقتاۋعا بولادى.
اسكەري القا وتىرىسىندا سونىمەن قاتار اسكەري ءتارتىپ ماسەلەسى دە كەڭىنەن تالقىلاندى.
قارۋلى كۇشتەردە جۇرگىزىلگەن اسكەري جانە قۇقىقتىق ءتارتىپ ساراپتاماسى كورسەتكەندەي, سوڭعى ۋاقىتتا بۇل ماسەلەدە ىلگەرىلەۋشىلىك باسىم.
قورعانىس ءمينيسترى اسكەري ءتارتىپتى جەتىلدىرۋ جۇمىستارى بويىنشا جاۋاپتى تۇلعالارعا ناقتى تاپسىرمالار قويدى. ونىڭ ىشىندە تاربيەشى وفيتسەرلەرگە بولىمدەر مەن ءبولىمشەلەردە “كوشباسشىلىق قوزعالىستار” جۇيەسىن ەنگىزۋ قاجەتتىگى دە ايتىلدى.
قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى 2010 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنا تاپسىرمالار بەردى. ونىڭ ءىشىندە اسكەرلەر مەن باسقارۋ ورگاندارىنىڭ جاۋىنگەرلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ بار.
القا وتىرىسىندا ۇستىمىزدەگى جىلعى قىركۇيەك ايىندا شىۇ شەڭبەرىندە وتەتىن “بەيبىت ميسسيا” اتتى تەررورعا قارسى جاتتىعۋلارىن وتكىزۋ ماسەلەسى دە تالقىلاندى.
القا وتىرىسىنان سوڭ مينيستر گارنيزوندىق وفيتسەرلەر ۇيىندە قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باسشىلىق قۇرامىمەن جەكە قالىپ, وسى جاتتىعۋعا دايىندىق بارىسىنا قاتىستى القالى كەڭەس وتكىزدى. وندا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى, اسكەرلەردى, وقۋ ورتالىعىنىڭ نىساندارى مەن ينفراقۇرىلىمىن دايىنداۋ, گارنيزوننىڭ وقۋ-ماتەريالدىق بازاسى ماسەلەلەرى كەڭىنەن قاراستىرىلدى.
ءجۇنىس ومار, پولكوۆنيك.