قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا قارىزعا بەلشەدەن باتقان ازاماتتار تۋرالى ماسەلە كوتەرىلدى. بۇل جونىندە دەپۋتات قايرات بالابيەۆ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆقا ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, قارىزعا بەلشەدەن باتقان ازاماتتارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن بانكتەرگە بەرەشەگىن كەشىرىپ, سوتتان تىس جانە سوت ارقىلى «بانكروت» دەپ تانۋعا, تولەم قابىلەتىن ارتتىرۋعا ارنالعان زاڭدى (بۇدان ءارى – زاڭ) ماجىلىستە جان-جاقتى قاراپ, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويعان بولاتىن. اتالعان زاڭ بورىشكەرلەردىڭ ەشكىمنىڭ كومەگىنە جۇگىنبەي-اق, ءوتىنىش بەرۋگە وڭتايلى جاعداي جاساۋى ءتيىس ەدى. سونداي-اق, ونىڭ شارتتارىندا 6 ملن. 291 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىن قارىزداردى بانكروتتىققا تاپسىرۋعا بولاتىنى كورسەتىلگەن.
«الايدا, شىن مانىسىندە, بۇل زاڭ دا, بانكروتتىققا تاپسىرۋ تەتىگى دە دۇرىس جۇمىس ىستەپ تۇرعان جوق.
قولدا بار جالعىز رەسۋرس «ە-ءوتىنىش» قوسىمشاسى ارقىلى جولدانعان وتىنىشتەر قاناعاتتاندىرىلماي وتىر. سونىڭ سالدارىنان ءومىر بويى بەينەتتەنىپ زەينەتكەرلىككە شىققان زەينەتكەرلەر زەينەتاقىسىنان قاعىلىپ جاتىر.
كوپشىلىگىنىڭ بانكتەر الدىندا تولەنبەي قالعان قارىزدارى بار. سوت ورىنداۋشىلارى ءبارىنىڭ ەسەپشوتتارىن بۇعاتتاپ, شەتەلگە شىعۋ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەپ تاستاعان», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
ق.بالابيەۆتىڭ ايتۋىنشا, بانكتەرگە بارساڭىز, بار-جوعى 32 مىڭ تەڭگە زەينەتاقىسى بانك كارتاسىنا تۇسپەي جاتىپ جوق بولىپ كەتكەن, زار يلەگەن زەينەتكەرلەردى كورەسىزدەر. جاعدايدى زەرتتەسەك, زەينەتاقى «كىرىس كوزى» بولىپ سانالادى جانە زەينەتاقى الەۋمەتتىك قورعالعان ەسەپشوت ساناتىنا جاتقىزىلماعان.
«الەۋمەتتىك قورعالعان ەسەپشوتتاردى اشۋ تەك «كاسپي بانكى», «حالىق بانكى» جانە «تسەنتر كرەديت» بانكتەرىنە بەكىتىلگەن. بۇل بانكتەردىڭ فيليالدارى تۇرماق, بانكوماتتارى جوق جەر كوپ.
بارلىق جەردە بانكوماتتارى بولماسا دا, بولىمشەلەرى بار «قازپوشتا» الەۋمەتتىك قورعالعان ەسەپشوتتاردى اشۋعا بولاتىن تىزىمگە ەنبەگەن. بۇل قاساقانا جاسالعان ارەكەت ەمەس پە؟», دەيدى ول دەپۋتاتتىق ساۋالىندا.
ونىڭ پىكىرىنشە, ءبىزدىڭ ميكروقارجى ۇيىمدارى ايلىقتان-ايلىققا دەپ از اقشا بەرىپ الداپ, اينالدىرعان 30 مىڭ تەڭگەنى تولەي الماسا دا, وعان ون ەسەلەپ ءوسىم قوسىپ, قارىزعا باتىرىپ جاتىر.
«ەشبىر تابىس كوزى جوق ازاماتتارعا ۋاقىتشا كومەك بولعانىمەن, وڭايلىقپەن قۇتىلمايتىن قارىزعا اينالىپ كەتەتىنىن كوپشىلىك بىلە بەرمەيدى. بىراق, بۇل ءبىزدىڭ بۇقارانىڭ توقتىعىن كورسەتپەيدى», دەدى دەپۋتات.
قايرات بالابيەۆتىڭ سوزىنشە, «AMANAT» پارتياسىنىڭ «قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعى ارتتىرىلىپ جاتىر. ويلانباستان نەسيە الاتىنداردىڭ قاتارى سيرەپ كەلەدى.
«پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن زاڭ قابىلدانعاننىڭ وزىندە, بانكروتتىققا تاپسىرۋدىڭ نەگە قيىنداپ كەتكەنىن كىم تۇسىندىرەدى؟
بورىشكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, «ە-موبيل» قوسىمشاسى ارقىلى بانكروتتىققا تاپسىرۋ تەتىگى جەرگىلىكتى سالىق ورگاندارىنىڭ قۇزىرەتىنە بەرىلگەن. بۇل ورايدا, مەملەكەتتىك ورگاندار بورىشكەرلەردىڭ مۇددەسىنە جۇمىس ىستەۋى ءتيىس!», دەدى ماجىلىسمەن.
جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, دەپۋتات مىناداي ۇسىنىستارىن ايتتى.
«1. ادىلەت ورگاندارىنا بەرەشەگى بار زەينەتكەرلەردىڭ زەينەتاقى ەسەپشوتتارىن بۇعاتتاۋدان بوساتۋدى;
رەسپۋبليكالىق بازادان بانكتەردە بەرەشەگى بار زەينەتكەرلەردى باقىلاپ انىقتاۋدى; قۇزىرلى ورگاندارعا زەينەتكەرلەردىڭ سوتتان تىس جانە سوت ارقىلى «بانكروت» دەپ تانۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتۋدى; زەينەتكەرلەردىڭ قارىزىن كەشىرۋدى; بارلىق ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن «قازپوشتا» مەكەمەسىنەن دە زەينەتكەرلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك قورعالعان ەسەپشوتتاردى جاپپاي اشۋدى ۇسىنامىن», دەپ تۇيىندەدى قايرات بالابيەۆ.