الماتى وبلىسىندا ءوڭىر اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ پەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى حان چۋنلين اراسىندا كەزدەسۋ ءوتتى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق جانە تۋريستىك سالالارداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ قازىرگى جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى.
ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنا كەلەر بولساق, الماتى وبلىسى مەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار قارقىندى دامىپ جاتىر. قىتايلىق ينۆەستيتسيالار ءوڭىردىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىن دامىتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. اسپان استى ەلىمەن كەلىسىمنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس كولەمىندە بىرنەشە جوبالار ءساتتى جۇزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتار بولساق تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ (7,5 ملرد تەڭگە, 450 جۇمىس ورنى), قۇرعاق ءسۇت ءوندىرۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ (7,5 ملرد تەڭگە, 27 جۇمىس ورنى), سونداي-اق قۇراما جەم ءوندىرىسى زاۋىتىن (7,5 ملرد تەڭگە, 60 جۇمىس ورنى) ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.
بۇعان قوسا بولاشاقتا 26 مىڭ گا سۋارۋ جۇيەلەرىن سالۋ جانە جاڭعىرتۋ (234 ملرد تەڭگە), فرۋكتوزا, مالتوزا جانە لاكتوزا وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسى (206,5 ملرد تەڭگە, 2 000 جۇمىس ورنى) جانە استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى (1 000 جۇمىس ورنى) جۇزەگە اساتىن بولادى.
قىتايلىق ينۆەستورلار وڭىردەگى ءىرى ونەركاسىپتىك جوبالارعا دا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا ۆولفرام وڭدەۋ زاۋىتى (135 ملرد تەڭگە, 350 جۇمىس ورنى), فارماتسەۆتيكالىق فابريكا قۇرىلىسى (7,5 ملرد تەڭگە, 450 جۇمىس ورنى) جانە بولات سىم ءوندىرىسى (359 ملن تەڭگە, 60 جۇمىس ورنى) بار.
الداعى ۋاقىتتا مەتاللۋرگيالىق ونىمدەر ءوندىرىسى (106 ملرد تەڭگە, 500 جۇمىس ورنى), ترانسفورماتور زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى (50 ملرد تەڭگە, 500 جۇمىس ورنى), سونداي-اق ارنايى تەحنيكا قۇراستىرۋ (52 ملرد تەڭگە, 1 366 جۇمىس ورنى) سىندى ونەركاسىپتىك جوبالار ىسكە اساتىن بولادى.
ەكىجاقتى باسقوسۋدا قىتاي الماتى وبلىسىنىڭ نەگىزگى تۋريستىك سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنى اتالدى. وتكەن جىلى وڭىرگە 11 700-دەن استام قىتايلىق تۋريست كەلگەن, بۇل 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 43%-عا ارتىق.
كەزدەسۋدە بىرلەسكەن تۋريستىك مارشرۋتتار قۇرۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە قىتايلىق ينۆەستورلاردى قوناقۇي بيزنەسىنە تارتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا قىتايدىڭ الماتى وبلىسى ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا قاتىسۋى باستى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى.
وسى ماقساتتا الاتاۋ جانە قوناەۆ قالالارىندا ينجەنەرلىك جەلىلەردىڭ قۇرىلىسى جانە جاڭعىرتۋ (162 ملرد تەڭگە), وبلىستا 6 ەلەكتر قوسالقى ستانتسياسىن سالۋ (36 ملرد تەڭگە) جوبالارى ۇسىنىلدى.
قىتاي ەلىمەن اراداعى مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ اياسىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 100 جىلدىعى بەيجىڭدە اتاپ وتىلەتىنى جاريالاندى. بۇل شارا ەكى ەل اراسىنداعى مادەني ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى دامىتۋدى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەندەرىن ءبىلدىردى.
الماتى وبلىسى