ەلىمىزدەگى مول مۇنايدى يگەرىپ جاتقان وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ كوش باسىندا «ەمبىمۇنايگاز» اق تۇر. كومپانيا تاريحى 1922 جىلى دوسسور جانە ماقات كەن ورىندارىن يگەرۋ ماقساتىندا «ەمبىمۇناي» ترەسى قۇرىلعان كەزەڭنەن باستالادى. نەگىزگى باعىتى – گەولوگيالىق بارلاۋ, مۇناي-گاز كەن ورىندارىن يگەرۋ, مۇناي مەن گازدى ءوندىرۋ جانە دايىنداۋ.
«ەمبىمۇنايگاز» اق باس ديرەكتورى رينات ىزمۇحانبەتتىڭ مالىمەتىنشە, مۇنايشىلار بىلتىر 2,79 ملن توننا كومىرسۋتەكتى شيكىزات ءوندىرىپ, جوسپار 17 مىڭ تونناعا اسىرا ورىندالىپتى. ەندى باتىس پرورۆا كەن ورنىنداعى گاز شوعىرىن يگەرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ وتىر. اتالعان جوبانى ءۇش كەزەڭمەن ىسكە اسىرۋ كوزدەلەدى.
«بيىلعى ماۋسىمدا ءبىرىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلادى. بۇل كومپانيانىڭ مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن جىلىنا 45 مىڭ تونناعا, گاز ءوندىرۋدى 160 ملن تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2026–2027 جىلدارى جوبانىڭ ەكىنشى جانە ءۇشىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلاندى. ەكىنشى كەزەڭدە گاز دايىنداۋدىڭ وندىرىستىك قۋاتى 350 ملن تەكشە مەترگە جەتكىزىلەدى. ءۇشىنشى كەزەڭدە بۇل كورسەتكىش 600 ملن تەكشە مەترگە ۇلعايادى», دەيدى ر.ىزمۇحانبەت.
باس ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, بيىل پرورۆا كەن ورنىنداعى مۇناي دايىنداۋ جانە ايداۋ تسەحىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە جاڭعىرتۋ جوباسىن ازىرلەۋ جۇمىستارى باستالادى. اتالعان جوبا ەسكىرگەن جابدىقتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن اۋىستىرۋعا, تەحنولوگيالىق سحەمانى جاڭارتۋعا باعىتتالىپ وتىر. بۇل جابدىقتىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ءونىم بەرۋدى جىلىنا 3 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا جول اشادى. جاڭعىرتۋ جاڭا كەن ورىندارىندا «قارا التىن» ءوندىرۋ كولەمىنىڭ جوسپارلى ۇلعايۋىنا بايلانىستى جۇرگىزىلەدى.
«جىل سوڭىنا دەيىن باتىس قاراسور كەن ورنىندا مۇناي ءوندىرۋدى باستاۋ مىندەتى قويىلدى. كەن ورنىن يگەرۋدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيىندە قوسىمشا 60-65 مىڭ توننا مۇناي ءوندىرۋ بولادى. تاعى ءبىر ينۆەستيتسيالىق جوبا – وڭتۇستىك-شىعىس نوۆوبوگات كەن ورنىندا گاز دايىنداۋ قوندىرعىسىن سالۋ. كەن ورىندارىندا يگەرۋ جۇمىستارىن باستاۋ 100 مىڭ توننا مۇناي الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ر.ىزمۇحانبەت.
مۇنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى نەدە؟ باس ديرەكتور رينات ىزمۇحامبەتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل الدىمەن مۇناي مەن گاز ءوندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا سەرپىن بەرەدى. ەكىنشىدەن, كومپانيانىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇشىنشىدەن, وڭىردەگى الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
«قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى اسحات حاسەنوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, وتاندىق مۇنايشىلارعا ەسكى كەن ورىندارىن ءتيىمدى پايدالانۋ دەڭگەيىنە شىعارۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر.
قازىر اتىراۋداعى ەنشىلەس كومپانيانىڭ باس كەڭسەسىندەگى ۆيزۋاليزاتسيا ورتالىعىنىڭ فۋنكتسيونالدى مۇمكىندىگى كەڭەيگەن. وندىرىستىك قىزمەتتى ءتيىمدى باسقارۋ جانە دەرەكتەرگە ساراپتاما جۇرگىزۋ ءۇشىن تەحنولوگيالار ۇدايى جەتىلدىرىلەدى. ورتالىقتاعى مونيتوردان كەن ورىندارىنداعى مۇناي ءوندىرۋ ۇدەرىسىن, كولىك قوزعالىسىن باقىلاۋعا بولادى. ماسەلەن, قىزىلقوعا اۋدانىنداعى «ۋاز» كەن ورنىندا 2016 جىلى «ينتەللەكتۋالدى كەن ورنى» جوباسى ىسكە قوسىلعان. بۇل – جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسى اياسىنداعى قاناتقاقتى جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەگى. ال ينتەللەكتۋالدى كەن ورنى – مۇناي قورىن وڭتايلى يگەرۋ ءۇشىن باسقارۋ پۋلتىنە ۇڭعىمالاردان اقپاراتتى بەرۋگە جول اشاتىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا. مامانداردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بىرىنشىدەن, ينتەللەكتۋالدى ۇڭعىمالاردىڭ دەرەگى ۇزدىكسىز وڭدەلەدى. ەكىنشىدەن, جەدەل باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى. ۇشىنشىدەن, شۇعىل شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن اقپاراتتارعا مونيتورينگ جاسالادى.
كومپانيادا تيىمدىلىگى دالەلدەنىپ وتىرعان تاعى ءبىر تسيفرلىق باستاما – جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان «ساپارلاردى باسقارۋ» جوباسى. «ەمبىمۇنايگاز» اق-دا كولىكتەر مەن ارنايى تەحنيكالاردىڭ جىلدامدىعى, قوزعالىسى, ءتىپتى باعىتىنان اۋىتقۋ مەن جۇرگىزۋشىنىڭ, نە وزگە ماماننىڭ قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاققانى نە تاقپاعانى ارنايى مونيتوردا كورىنىپ تۇرادى. كولىك قۇرالدارىنىڭ بىرىڭعاي مونيتورينگى قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىندە جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانى كۇرت ازايىپ, جانارمايدى ۇنەمدەۋ ۇلەسى ارتقان.
قازىر «ەمبىمۇنايگاز» اق مۇنايشىلارى ءتورت اۋداننان مۇناي وندىرەدى. سونىڭ ءبىرى – قازاق مۇنايىنىڭ العاشقى تامشىسى الىنعان جىلىوي اۋدانى. مۇندا ەكى كاسىپورىننىڭ بىرىگۋىمەن قايتا قۇرىلعان «جىلىويمۇنايگاز» مۇناي-گاز ءوندىرۋ باسقارماسى بار. كومپانيانىڭ بۇل اۋداندا كەن ورنى دا, مۇنايشىسى دا كوپ. پرورۆا كەن الاڭىنداعى ىلەسپە گازدى كەشەندى دايىنداۋ قوندىرعىسى 2017 جىلى ىسكە قوسىلعان. وعان 90 ادام جۇمىسقا تارتىلعان. قوندىرعى 150 ملن تەكشە مەتر گاز وڭدەيدى. ىلەسپە گازدى وڭدەۋ تەحنولوگياسى ەكولوگيالىق قاۋىپسىز ءارى كۇكىرتسۋتەكتى جويۋدا جوعارى تيىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى. گازدى كەشەندى دايىنداۋ جۇمىسى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلىپ, توتەنشە جاعدايدان بىرنەشە دەڭگەيلى قورعانىسپەن قامتىلعان. وڭدەلگەن گازدىڭ 90 ملن تەكشە مەترى قۇبىرمەن جونەلتىلەدى. 35 ملن تەكشە مەتر گاز كەن الاڭدارىنداعى وندىرىستىك قاجەتتىلىك ءۇشىن پايدالانىلادى. ىلەسپە گازدىڭ وزگە بولىگىنەن كۇكىرت تۇيىرشىكتەلەدى. مۇندا جىلىنا 2 700 توننا تۇيىرشىكتەلگەن كۇكىرت شىعارىلادى.
اتىراۋ وبلىسى