مەرەيتوي اياسىنداعى جوبالار

ءا.قاستەەۆ مۋزەيى – ەلىمىزدەگى تاريحى تاعىلىمدى, مازمۇنى باي ونەر ورداسىنىڭ ءبىرى. مۋزەيدە 26 مىڭنان استام ونەر تۋىندىسى بار. وندا قا­­زاق حالقىنىڭ ونەرى مەن رۋحاني مۇرا­سى قامتىلعان. تەڭدەسسىز ­تۋىندىلار قاتارىندا كەسكىندەمە, گرافيكا, ءمۇسىن, ساندىك-قولدانبالى ونەر جاۋ­­ھارلارى ۇسىنىلعان. ولار­دىڭ ىشىندە قازاقستان ونەرىنىڭ التىن قورىنا ەنگەن تۇپنۇسقا ەكسپوناتتار دا بار.

ەندى, مىنە, مۋزەيدىڭ 90 جىلدىعى قارساڭىندا ايتۋلى ونەر ورداسىنىڭ اۋقىمدى شىعارماشىلىق جوسپارلارى جۇيەلەندى. سونداي ايتۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى – «قازاقستاننىڭ زاما­ناۋي ونەرى» اتتى جاڭا زال­دىڭ اشىلۋى. بۇل ەكسپوزيتسيا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى سۋرەتشىلەرىنىڭ شىعارمالارىن قامتيدى. قازاق­ستاننىڭ ساندىك-قولدانبالى ونەرى – ەجەلگى داۋىردەن كەلە جاتقان جانە ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىن ساقتالعان رۋحانيات پەن ءداستۇردىڭ ۇلتتىق باس­تاۋى سانالاتىن ماڭىزدى ءبولىمدى ۇسىنادى.

سونداي-اق بيىل مۋزەي تاري­حى مەن وركەندەۋىنە ارنالعان رەت­رو­سپەكتيۆتى فوتوكورمە وتكىزۋ جوس­پارلانۋدا. مۋزەيدىڭ بۇگىنگە دەيىنگى تاريحى مەن وركەندەۋ جولى جان-جاقتى قامتىلاتىن كورمەدە بىرەگەي مۇراعاتتىق قۇ­جاتتار كوشىرمەسى, فوتوسۋرەت­تەر ۇسىنىلادى.1935 جىلدان باس­تالعان عىلىمي, قور ساقتاۋ, كورمە ۇيىمداستىرۋ جانە ەكسكۋرسيالىق قىزمەتتەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ, وسى كۇنگە دەيىن وتكىزىلىپ كەلە جاتقان كوپتەگەن كورمە جوباسى مەن اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ فوتوسۋرەتتەرى كورسەتىلەدى.

بۇدان بولەك, ۇجىم مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قول­داۋىمەن «قازاقستاننىڭ زاماناۋي ساندىك-قولدانبالى ونەرى» اتتى ەكى تومدىق كاتالوگ شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. كاتالوگتە مەتالدان, تاس­تان, اعاشتان, بىلعارىدان جاسال­عان بۇيىمدار, زەرگەرلىك بۇيىمدار, كەراميكا, فارفور, شىنى, گوبەلەندەر, كيىزدەن, جۇننەن جانە شيدەن جاسالعان ساندىك پانەلدەر بار. تۋىندىلار 1938–2020 جىلدار ارالىعىن قامتيدى.

ال «جاندانعان جاۋھارلار» كورمەسىندە 100-گە جۋىق رەستاۆرا­تسيالانعان تۋىندى ۇسىنىلادى. كەسكىندەمە, گرافيكا, ءمۇسىن جانە قولونەر, توقۋ, زەرگەرلىك, كيىزدەن جاسالعان بۇيىمدار جانە ت.ب. رەس­تاۆراتسيا جۇمىستارى سيپاتتالعان تول­قۇ­جاتتارىمەن, «دەيىن» جانە «كەيىن» فوتوسۋرەتتەرىمەن بىرگە جۇرەدى. كورمەگە كوپتەگەن جۇمىسقا ەكسپوزيتسيالىق كورىنىس بەرىپ, كوپ كۇش جۇمساعان, ەلەۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن اعا بۋىن رەستاۆراتورلارى شاقىرىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.

سونىمەن قاتار مەرەيتوي­لىق جىلدا قازاقستان مەن الەم ارا­سىن­داعى مادەني ديالوگتى نى­عاي­تۋعا با­عىتتالعان بىرقاتار ءىرى حا­لىق­ارا­لىق جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. اتاپ ايتساق, جىلدىڭ ماڭىزدى جوبا­لا­­رىنىڭ ءبىرى – ماسكەۋدەگى اتاقتى ترەتياكوۆ گالەرەياسىندا وتەتىن مۋزەي قورىنداعى ءابىلحان قاستەەۆ جۇمىستارىنىڭ كوشپەلى كورمەسى. وندا شەبەردىڭ 50 گرافيكا جانە اكۆارەل جۇمىستارى ۇسىنىلادى. رەتروسپەكتيۆالىق كورمەدە رەسەي­لىك كورەرمەن سۋرەتشىنىڭ شىعار­ماشىلىق دامۋىنىڭ بارلىق كەزەڭ­دەرىن تاماشالاي الادى. ال ورال تاڭ­سىق­باەۆتىڭ 120 جىلدىعىنا ار­نال­عان وزبەكستان مادەنيەت جانە ونەر­­دى دامىتۋ قورى ۇيىمداستىر­عان حالىق­ارالىق جوبا قازاقستان مەن وزبەك­ستاننىڭ جەتەكشى مۋزەيلەرى­نىڭ كوللەكتسيالارىن بىرىكتىرەدى. سون­داي-اق قىتاي ۇلتتىق مۋزەيى­نىڭ حالىقارالىق كورمەسىندە قىتاي­لىق ەرەكشە كەسكىندەمە, ءمۇسىن, گراۆيۋرا, كومپوزيتسيالىق ماتەريال, اكۆارەل, گۋاش جانە لاك كەسكىندە­مەسى سەكىلدى 50-دەن استام تۋىندى ۇسىنىلادى. مۋزەي اۋقىمىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى عىلىمي وقيعا – جىل سايىنعى «قاستەەۆ وقۋلارى» عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەن­تسيا­سى. ءداستۇرلى ءىس-شارادا مۋزەي ءىسىن زەرتتەۋشىلەر مەن ونەرتانۋشىلار باس قوسىپ, مۋزەي جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى تالقىلانادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.