قازاق دالاسىنداعى العاشقى ءبىلىم ورداسىنىڭ ءبىرى – «مامانيا» مەكتەبىنىڭ 125 جىلدىعىنا وراي «قاراعاشتاعى ءبىلىمنىڭ قارا شاڭىراعى» اتتى وبلىستىق بايقاۋ ءوتتى. اقسۋ جەرىندەگى اقىل مايدانىنا اۋدان-اۋداننان كەلگەن بىلىكتى ماماندار باق سىنادى. بايقاۋدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى مەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى ۇيىمداستىردى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جەتىسۋ ولكەسىندە العاش اشىلعان ءبىلىم شاڭىراعىن مامان تۇرىسبەك اۋلەتى سالدىرعان. بۇل بايقاۋدىڭ ماقساتى – مەكتەپتىڭ تاريحي مۇراسىن قايتا جاڭعىرتۋ, ءبىلىم شاڭىراعى تۇلەكتەرىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىن, مامان تۇرىسبەك ۇرپاقتارىنىڭ قازاق رۋحانياتىنا جاساعان ىستەرىن دارىپتەۋ.
ۇستاز قاۋىمىنىڭ سايىسىنداعى العاشقى ءسوزدى العان اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ءتىلى تەورياسى جانە وقىتۋ ادىستەمەسى كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەرلان قاسەن «مامانيا» مەكتەبىنىڭ قازاق قوعامىن وقىتۋداعى العان رولىنە توقتالدى. ءبىلىم شاڭىراعىن اشىپ, جان-جاقتان مىقتى ۇستازداردى شاقىرىپ, ولاردى باسپانامەن قامتىپ, بىرلەسكەن وقۋ باعدارلاماسىن بەكىتۋدەگى جاۋاپكەرشىلىكتى مىسالعا كەلتىردى.
«مۇندا قازاقتىڭ الىپتارى ءدارىس الىپ, ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان. بۇل قاتاردا ەسىمى ەلگە بەلگىلى قازاق پوەزياسىنىڭ قۇلاگەرى ءىلياس جانسۇگىروۆ, قازاقتىڭ العاشقى كونستيتۋتسياسىنىڭ اۆتورى بارلىبەك سىرتتانوۆ, قوعام قايراتكەرى ءبىلال سۇلەەۆ, اقىن عالي ورمانوۆ سەكىلدى ايتۋلى تۇلعالارىمىز بار. ولار قاراعاشتاعى قاسيەتتى قاراشاڭىراقتان قاناتتانىپ, الاشتىڭ نامىسىن قورعاعان ازاماتتار. سول زاماندا قازاق بالالارى ساۋاتتى بولسىن دەپ قارجىسىن بىلىمگە قۇيعان بايلار ساناۋلى. سونىڭ ىشىندە بىرەگەيى – مامان قۇتتىڭ ۇلى تۇرىسبەك قاجى. ول وسى اقسۋ وڭىرىندە مامانيا مەكتەبىن سالىپ, اۋىل بالالارىنا ءارىپ ۇيرەتتى. سىرتتان بىلىكتى ۇستازداردى تارتىپ, قاراعاشتى مادەني قالاشىققا اينالدىردى», دەدى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات سۇلەيمەنوۆ.
بايقاۋعا بارلىق اۋداننان ۇستازدار قاۋىمنان قۇرالعان بىرنەشە كوماندا قاتىستى. ولار 3 اينالىم بويىنشا سىنعا ءتۇستى. ءبىرىنشى اينالىمدا كوماندا مۇشەلەرى ء وز وڭىرلەرىنەن شىققان, ومىرلەرىن اعارتۋشىلىققا ارناعان, ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا وزىندىك ۇلەس قوسقان تۇلعالاردى ۇلىقتادى. بۇل ورايدا جەر-جەردەن كەلگەن ۇستازدار قاۋىمى ءبىلىم-بىلىگىن ۇرپاق تاربيەسىنە ارناعان جەرلەستەرى جايلى مول ماعلۇمات جيناعانىن بايقاتتى. ولار تۇلعانىڭ قوعامداعى ورنى مەن اعارتۋشىلىق قىزمەتىنە ەرەكشە توقتالدى. اتى تاريحتا قالعان ۇستازداردىڭ ءومىربايانى مەن ەڭبەكتەرى جايلى جيناعان دەرەكتەرى, بەينەكورسەتىلىمدەرىن كورسەتتى. ءار ۋاقىتتا جەتىسۋ جەرىندە بالا تاربيەسى, ءبىلىم وردالارىنىڭ تۇرعىزىلۋى, اشىلۋى, تولىققاندى جۇمىس جاساۋىنا بار ومىرلەرىن ارناعان ۇلاعاتتى جاندار ەسكە الىندى, تاعزىم ەتىلدى. ەڭبەكتەرى ۇلگى ەتىلدى. ولاردىڭ جانكەشتى ەڭبەكتەرى پاش ەتىلدى.
بۇل ورايدا ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ىزدەنىمپازدىعىنا ءتانتى بولدىق. مىسالى, «مۇعالىم» توبى «اقسۋدىڭ ءالتىنسارينى» اتانعان بۇعىتاي ايسەركەنوۆتىڭ «مامانيا» مەكتەبى جايلى دەرەكتەر جيناپ, وقۋ باعدارلاماسىنا العاشقى قازاق مەكتەبىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ادىستەرىن ەنگىزگەنى جايلى زەرتتەۋ جۇرگىزىپتى. «مۇراگەر» توبى ء بىلال سۇلەەۆ جايلى ىزدەنىس جۇرگىزىپ, تىڭ دەرەكتەر كەلتىردى. بايقاۋداعى كوماندانىڭ كاپيتانىنا قويىلعان ءۇشىنشى تالاپ, 1 مينۋتتا «مامانيا» مەكتەبى جايلى قويىلعان سۇراقتارعا جىلدام, ناقتى جاۋاپ بەرۋ. مامانيا مەكتەبى ءوزى ءبىر الەم. ونىڭ قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ قالىپتاسۋ, عيماراتتى سالۋ, وقۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, جاتىن ورنىنمەن قامتۋ, وقۋ باعدارلاماسىن جاساۋ, ۇستازداردى تارتۋ, قىزدار بولىمدەرىن اشۋ جايلى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ ءبىراز قيىندىق تۋدىردى. ۇستازدار قاۋىمى سۇراقتارعا مەيلىنشە ناقتى جاۋاپ بەرۋگە تىرىستى.
مۇندا «مامانيا» مەدرەسەسىندە العاشىندا كاديمدىك وقۋ جۇيەسى بويىنشا وقىتىلعاندىق جايلى دەرەكتەر كەلتىرىلدى. ەسەنقۇل مامانوۆتىڭ قازاق رومانىنا بايگە جاريالاۋى. رومان بايگەسىن ەستىگەندە الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ قۋانعانى دا ايتىلدى. ءاليحان بوكەيحانوۆ: «مادەنيەتتى, وركەنيەتتى ەلدەردە رۋحانياتقا وسىلاي كوڭىل بولىنەدى. بىزدەر دە سول قاتارعا جەتۋدەمىز», دەپ شاتتانعانىن ەسكە سالۋى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ زەرەكتىگىن بايقاتتى.
جالپى بايقاۋدىڭ كوتەرەر جۇگى, ماڭىزى جوعارى بولدى. ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل بايقاۋدى كەلەسى جىلى دا وتكىزسەك دەگەن باستاما كوتەردى. قولدايتىن شارۋا. مۇنداي شاراعا قاتىسقان ۇستازدار جەتىسۋ جەرىندە ءبىلىم جۇيەسىنىڭ جۇمىسى قالاي باستالعانىن, مۇعالىمدەردىڭ قالاي ىرىكتەلگەنىن ءبىلىپ, بالا وقىتۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ سەزىنە تۇسەرى انىق. بايقاۋ سوڭىندا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ادىستەمەلىك ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايبەك كەنجەباەۆ ءسوز الىپ, قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى. اقسۋ اۋدانى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايدىنبەك جەكسەنباەۆ بايقاۋعا جان-جاقتان كەلگەن قاتىسۋشىلارعا العىس ءبىلدىردى.
مىڭنان تۇلپار, جۇزدەن جۇيرىك شىققانداردى ماراپاتتادى. باس جۇلدە اقسۋ اۋدانىنىڭ كومانداسىنا ءتيدى. «مامانيا» مەكتەبىن اشقان اتىمتاي جومارت ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى كوپكە ۇلگى ەتىلۋى ءتيىس.