ىستانبۇل قالاسىنداعى ميمار سينان كوركەمونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە «ارحيۆ قۇجاتتارى بويىنشا 1940–1950 جىلدارى قازاقتاردىڭ ءۇندىستان مەن پاكىستاننان تۇركياعا قونىس اۋدارۋى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا كوش تاقىرىبىن زەرتتەۋشى قازاقستان, ءۇندىستان جانە تۇركيا مەملەكەتتەرىنىڭ بەلگىلى عالىمدارى قاتىستى.
القالى جيىن بارىسىندا اتالعان كوشتىڭ تىكەلەي كۋاگەرى بولعان, پاكىستانداعى قيىن ءومىردى باستان كەشىرىپ, ەستەلىكتەرىن ولەڭ تۇرىندە جەتكىزگەن زەينەل سۇرمەلى قازاق جانە تۇرىك تىلدەرىندەگى «كوش جانە ساعىنىش» اتتى ولەڭدەر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ەسكە سالساق, 2022 جىلى قولجازبالار جəنە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ عالىمدارى «ارحيۆ – 2025» جوباسى اياسىندا تۇركياعا بارعان ءىسساپارىندا زەينەل سۇرمەلىنىڭ كوش بارىسىندا جازىلعان توتە جازۋداعى ولەڭدەرىنىڭ تۇپنۇسقا قولجازبالارىن, حاتتارىن, قۇجاتتارىن العان ەدى. ورتالىق ماماندارى اقىن ولەڭدەرى مەن حاتتارىن توتە جازۋدان قازىرگى جازۋعا كوشىردى, ال تۇرىك تىلىندەگى نۇسقاسى ميمار سينان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابدىۋاقاپ قارانىڭ قولداۋىمەن باسىلىپ شىقتى.
سونداي-اق ۇلتتىق ورتالىق عالىمدارىنىڭ وتكەن جىلدارى تۇركيا, ءۇندىستان, ۇلىبريتانياعا عىلىمي ەكسپەديتسياسى بارىسىندا اسا ماڭىزدى عىلىمي جاڭالىقتار اشىلعان ەدى. اتاپ ايتساق, قازاقتاردىڭ XX ع. 40–50 جج. التايدان باستالعان كوشتىڭ ءۇندىستان, پاكىستان ارقىلى تۇركياعا جەتكەندىگى جونىندەگى تىڭ ارحيۆ قۇجاتتارى قولعا ءتۇستى. عالىمدار وسى كوش ارقىلى قازاق تاريحى الەمدىك مانگە يە تاريحي كەزەڭ جان-جاقتى تەرەڭ زەرتتەلىپ, زەردەلەنۋى قاجەت ەكەنىن ايتادى. تاريحتىڭ جاڭا بەتتەرىن اشاتىن قۇندى ارحيۆ دەرەكتەرىن عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋ – باستى مىندەت.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا ءۇندىستان, قازاقستان جانە تۇركيادا ساقتالعان ارحيۆ قۇجاتتارىنىڭ نەگىزىندە قازاقتاردىڭ قارالى كوش تاريحىن تەرەڭ زەرتتەۋ ءۇشىن حالىقارالىق دەڭگەيدە بىرلەسكەن عىلىمي جۇمىستار جۇرگىزۋ كەلىسىلدى.
TÜRKSOY ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ بۇل ەڭبەكتەردى تۇركى مادەنيەتىنە قوسقان ەلەۋلى ۇلەس دەپ باعالاپ, ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتارعا العىسحات تابىستادى.
مارجان قۋاتقىزى,
جۋرناليست