• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تەاتر 10 جەلتوقسان, 2024

ونەر تارلاندارى – حالىق تەاترىندا

110 رەت
كورسەتىلدى

اسپانتاۋ اياسىنداعى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە «كەگەن» حالىق تەاترىنىڭ ارتىستەرى دراماتۋرگ بەكسۇلتان جاكەەۆتىڭ «تاعدىر» اتتى دراماسىن ساحنالادى. قوعام­­دا­عى ادامي قۇندىلىقتاردىڭ قۇلدىراپ كەتكەندىگىن بەي­نە­­لەي­­تىن سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرلەرى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرلەرى ومار قيقىم مەن بەكجان تۇرىس ەكەن­دىگىن ­ەس­تى­گەن ەل قويىلىمدى تاماشالاۋعا تايلى-تۇياعىمەن جيى­لىپ, ينە شانشار ورىن بولماۋى – اۋىل تەاترىنا سونى سەر­پىن بەردى.

قارتايعان شاعىندا ءتورت قابىرعاعا تەل­مى­رىپ, قيالىنداعى باي­­بى­شەسىمەن سىرلاسۋى ارقى­لى جاس وسكىننىڭ جۇرەگىنە مەيىرىم مەن ادامگەرشىلىكتىڭ ءدانىن ەگىپ, ۇلتتىق ءتالىم-تاربيە ءسىڭىرۋدى ماقسات ەتكەن سپەكتاكلدىڭ كور­كەمدىك مازمۇنىن اشۋعا ­تەاتر اكتەرلەرى از تەر توكپەگەن. قويى­لىم كەيىپكەرلەرىن الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى ناعيما تالاسباەۆا, اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ رەجيسسەرى نۇرباقىت ارشىن جانە «كەگەن» حالىق تەاترىنىڭ ارتىستەرى اقمارال سۇلەيمەن, باحارگۇل ايتباەۆا, انارا مۇستافاەۆا, ايىم تىلەۋكەەۆا, نۇرىم باي­بالا, كادىربەك سۇلەيمەن سىندى تا­لانتتى ارتىستەر سومداپ, شەبەر­لىك­تەرىنە ءتانتى ەتتى.

«جارتى عاسىردان اسقان «كەگەن» حالىق تەاترى زامان كوشى­­­نەن قالماي, جاڭا بۋىننىڭ قالىپ­­تاسۋىنا, ولاردىڭ قابىلەت-قارى­مىنا قاراي قويىلىمدار قويۋ­دان جاڭىلعان ەمەس. سونىڭ ناتي­جەسىندە جەتىستىكتەرىمىز دە كوپ. تالاي سىن-بەلەستەردەن وتتىك. تاعدىرى تالقىعا تۇسكەن قارت­تاردىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن «تاع­دىر» قويىلىمىن ساحنالاۋ­دا ونەر­دىڭ قوس تارلانى ومار قيقىم مەن بەكجان تۇرىس­تىڭ اتسالىسۋى, شىن مانىندە, ­تەات­رى­­مىزدىڭ مەرەيىن ءوسىرىپ, مار­­تەبەسىن بيىك­تەتتى. بۇگىنگى ءومىردى بەينەلەيتىن سپەكتاكل انشلاگپەن ءوتتى», دەيدى قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادە­نيەت قايراتكەرى, تەاتر رەجيسسەرى ناعيما تالاسباەۆا.

اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە ەكى كۇن ساحنالانعان سپەكتاكل­دىڭ پرەمەراسى كورەرمەن­نىڭ قوشەمەتىنە بولەندى. قارتتار­­­­دىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن قويىلىم­دى ساحنالاعان ­تەاتر ونەرپازدا­رىنا اۋدان اكىمى ن.تەڭىزباەۆ جۇرتشىلىق اتىنان العىس ءبىل­دىردى.

«قازاقتىڭ جۇرەگى – قالادا ەمەس, دالادا» دەيتىن ەدىڭىز. وز­دە­رىڭىز دە اۋىل تەاترىنان قانات قاقتىڭىزدار, سوندىقتان «كەگەن» حالىق تەاترىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, قويىلىمعا قولۇشىن بەرسەڭىزدەر» دەگەن اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى ەرنات ىسقاقتىڭ ءبىراۋىز ءسوزىن جەرگە­ تاستاماي, وسى ىسكە تاۋەكەل ەتتىك. ءتۇرلى تاعدىردى ارقاۋ ەتكەن سپەكتاكلدى ساحنالادىق. بىزبەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن حالىق تەاترى­نىڭ اكتەرلەرى دە شابىتتانىپ, اشىلا ونەر كورسەتتى. تەاتر – ءتالىم مەن تاعىلىمنىڭ قاينار كوزى. قازىرگى ۋاقىتتا رۋحاني ازعىندىق بەلەڭ الىپ, قازا­قى قۇندىلىقتارىمىز قۇنسىز­دانىپ جاتىر. ارزان كۇلكى, ويسىز ۇيقىنىڭ سالماعى باسىپ تۇر­عانى اقيقات. جالپى, قازاق بول­مى­سىنىڭ قازىعى – تەكتىلىك دەسەك, بۇگىنگى بۋىن سودان الىستاپ, قاتى­گەزدىك پەن يمانسىزدىققا بوي الدىرعان وعاش وقيعالار مەن قاۋىپتى قۇبىلىستار جيىلەپ كەتتى. سوندىقتان اۋىل مادەنيەتىن وركەندەتىپ, تەاتردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋگە, كورەرمەنگە وي سالار­لىق كور­كەم دۇنيەلەر ۇسىنۋدى ءوزى­مىز­دىڭ جاۋاپكەرشىلىگى­مىز­گە الدىق», دەيدى قويىلىمنىڭ باس كەيىپكەرىن سومداعان ونەر قايراتكەرى بەكجان تۇرىس.

كورەرمەننىڭ كوزايىمىنا اينالعان «كەگەن» حالىق تەاترى 1968 جىلى قۇرىلعان. قازىرگى تاڭدا 15 ادام تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. تەاتر ۇجىمى العاشقى جىلى م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوز», «ەڭلىك-كەبەك» درامالارىن ساح­نا­لاپ «حالىق» تەاترى دەگەن قۇر­مەتتى اتاقتى يەلەنگەن. تىنباي ەڭبەكتەنۋدىڭ ارقاسىندا بۇكىل­وداقتىق ءى, ءىى, ءىىى فەستيۆالدار لاۋرەاتى اتانعان. التىن مەدالدار الىپ, اۆتوبۋس يەلەنگەندەرى دە تاريح بەتىندە.

«1988 جىلى پولشا­نىڭ­ زەلو­نوگور قالاسىن­دا وت­كەن حالىقارالىق فول­­­­كلور­لىق-ەتنو­گرافيالىق ان­­­سام­­­بلىنە ­تەاتر جانى­نان قۇ­­رىلعان «توعىز­بۇلاق تول­قىندارى» فول­كلور­لىق-ەتنو­گرافيالىق ءانسام­بلى قاتى­سىپ, ءى دارەجەلى ديپلوممەن جانە «ۇلكەن التىن» مەدالى­مەن ماراپاتتالدى. 2002 جىلى ءىلياس جانسۇگىروۆ اتىنداعى مادەنيەت سارايىندا وتكەن اۋدان كۇندەرىندە تەاتردىڭ «ايمان-شولپان» سپەكتاكلى جوعارى باعالانىپ, «پاز» اۆتوبۋسىن يەلەندىك. مۇنىڭ بارلىعىنا تەاتر ۇجىمى تاباندىلىعى­نىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك. اراعا ەكى جىل سالىپ اكادەميا­­­لىق م.اۋەزوۆ اتىنداعى دراما تەاتر­دا مادەنيەت مينيسترلىگى ۇيىم­داستىرعان رەسپۋبليكالىق حالىق تەاترلارى بايقاۋىندا م.شامقالوۆتىڭ «قايىن ەنە مەن كەلىن» اتتى كومەدياسىن قوي­دىق. سانامالار بولساق, جارتى عاسىردان اسقان ۋاقىت ارا­لىعىندا «كەگەن» حالىق تەاترى وسى ۋاقىتقا دەيىن ۇلكەندى-كىشىلى 50-گە جۋىق پەسا ساحنالاعان ەكەن», دەپ تەاتر­ تاريحىن تار­قاتقان ناعيما تالاس­باەۆا سوڭعى شيرەك عاسىردا دا جەمىستى ەڭبەك ەتكەندەرىن تىلگە تيەك ەتتى.

ەكى جىل بۇرىن الماتى وبلىستىق حالىق تەاترلار باي­قا­ۋىندا باس جۇلدە يەلەنگەن «كەگەن» حالىق تەاترىنىڭ ارتىس­تەرى اۋداندا وتكەن بارلىق ما­دەني ءىس-شاراعا قاتىسىپ, ەل ىقى­لاسىنا بولەنىپ جۇرگەنىن ايرىق­شا اتاۋ ابزال.

 

الماتى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار