چەندۋ قالاسىندا قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, وزبەكستان جانە قىتايدىڭ سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارىن بىرىكتىرگەن «ورتالىق ازيا – قىتاي» فورماتىنداعى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ بەسىنشى كەزدەسۋى ءوتتى. ەلىمىزدىڭ دەلەگاتسياسىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ باستاپ باردى.
ءىس-شارا سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ, وڭىرلىك جانە حالىقارالىق ماڭىزى بار نەگىزگى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ ءۇشىن ماڭىزدى الاڭ بولدى. كەزدەسۋدە تاراپتار ساياسي ديالوگتى تەرەڭدەتۋگە, ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا جانە مادەني-گۋمانيتارلىق الماسۋلاردى نىعايتۋعا ءوز مىندەتتەمەلەرىن راستادى. مينيسترلەر ء«وڭىردىڭ تۇراقتىلىعى, قاۋىپسىزدىگى جانە ورنىقتى دامۋى» تۇجىرىمداماسى اياسىندا بىرلەسكەن جۇمىستى جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
نەگىزگى تاقىرىپتار ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق, ايماقتاعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەر, كولىك-لوگيستيكالىق ىنتىماقتاستىق, كليمات جانە ەكولوگيا, سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ بولدى. وتىرىسقا قاتىسۋشىلار بىرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, ساۋدا راسىمدەرىن وڭايلاتۋ جانە ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسى اياسىندا ينۆەستيتسيالاردى ىنتالاندىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. مينيسترلەر تەرروريزمگە, ەكسترەميزمگە جانە ترانسۇلتتىق قىلمىسقا قارسى شارالاردى كۇشەيتۋدى, سونداي-اق كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋدى تالقىلادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا سۋ رەسۋرستارىن, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى قوسا العاندا, ەكولوگيالىق تۇراقتىلىق سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ ۋاعدالاستىعىنا قول جەتكىزىلدى. سونداي-اق حالىقتار اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋ ءۇشىن ءبىلىم, تۋريزم جانە مادەنيەت سالاسىنداعى الماسۋ باعدارلامالارىن تەرەڭدەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
م.نۇرتىلەۋ تاراپتارعا سىندارلى ديالوگ جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن قىتاي اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا ۆەكتورلاردى تالقىلاۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
«قازاقستان بۇل فورماتتى ءبىزدىڭ ورتاق بولاشاعىمىزدى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى پلاتفورماسى رەتىندە قاراستىرادى. ءبىز ەكونوميكا, قاۋىپسىزدىك جانە ەكولوگيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ بۇكىل وڭىردە تۇراقتىلىق پەن وركەندەۋگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدىمىز», دەپ مالىمدەدى مينيستر.
قحر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي ورتالىق ازيا قىتايدىڭ تۇراقتىلىق پەن وركەندەۋدى ىلگەرىلەتۋدەگى باستى سەرىكتەسى بولىپ قالا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىزدىڭ فورمات ستراتەگيالىق باسىمدىقتاردى ۇيلەستىرۋ جانە ءوزارا ءتيىمدى جوبالاردى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ماڭىزدى الاڭ رەتىندە قىزمەت ەتەدى», دەدى قىتاي ءمينيسترى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار 2025 جىلى قازاقستاندا وتەتىن «ورتالىق ازيا – قىتاي» فورماتىنداعى II سامميتكە دايىندىقتىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرىن تالقىلادى. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى كەزدەسۋدى وتكىزۋ باستاماسى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, بىرلەسكەن ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وسى فورماتتى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار «تيانفۋ-سىچۋان» ترانسشەكارالىق ماگيسترالى ارقىلى 5 مىڭىنشى جۇك كولىگىنىڭ جونەلتۋ مەن ورتالىق ازياعا 500-ءىنشى پويىز جىبەرۋ ءراسىمى ءوتتى.
سوڭىندا تاراپتار 2025 جىلى «ورتالىق ازيا – قىتاي» فورماتىنداعى كەلەسى كەزدەسۋدى قازاقستاندا سامميت قارساڭىندا وتكىزۋگە كەلىستى.