گەتە: «تابيعات – ءار پاراعى ۇلى جاڭالىققا تولى جالعىز كىتاپ» دەگەن-ءتىن. شىنىندا, تابيعات زاڭى قاشان دا اقيقات جاعىندا, ول اداسۋدى, قاتەلەسۋدى بىلمەيدى. ونى قورعاعان, قورعاۋعا تىرىسقان جان يەسىنىڭ ورنى داڭق تورىندە, ابزالدىق بيىگىندە.
سوناۋ تىم ءارى دە ەمەس, امەريكا اتتى الىپ قۇرلىقتا ەرتەگىگە ۇقساس وقيعا بولىپتى. ەستىگەندەر كوزگە جاس ىركىپتى, كورگەندەر قارشاداي قىزدىڭ قايسارلىعىنا قول سوعىپتى. القيسسا, 1997 جىلى دجۋليا حيلل اتتى جاس ارۋ توسىن شەشىمگە باس بۇرادى. ارىرەكتەن ساباقتاساق, ومىرگە قۇشتار بويجەتكەن بىردە اۋىر جاعدايعا تاپ بولىپ, قاتەرلى جول-كولىك اپاتىنا ۇشىرايدى. كوپ ۇزاماي دەنساۋلىعى قالىپقا كەلگەن قىزىن اتا-اناسى ورمانعا, شوق توعاي اراسىنا اپارىپ پسيحولوگيالىق, فيزيكالىق جاعىنان ساۋىعۋىن قاداعالايدى. وسىلايشا, بالا كۇنىنەن-اق تابيعات قۇدىرەتىن سەزىنگەن دجۋليانىڭ ساناسى وزگەرىپ, قورشاعان ورتاعا دەگەن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىگى ويانادى. ءارى قوڭىرسالقىن ورمان تىنىسى دەنساۋلىعىنا وڭ اسەر ەتىپ, قۇلانتازا ايىعۋىنا سەپ بولادى. وسى شاقتا بويجەتكەننىڭ كەۋدەسىنە تابيعات انانىڭ ايالى الاقانى ءوز اناسىنداي سەزىلىپ, ونى قورعاۋدى وزىنە باستى مۇرات, بيىك ۇستانىمى ەتەدى.
1997 جىلى الدەبىر امەريكالىق مەكەمە كەڭ اۋماقتى ورمان شەبىن قاراماعىنا الىپ, ونداعى ءزاۋلىم اعاشتارداردى كەسۋگە قامدانادى. بۇل اۋماق – جۇزجىلدىق الىپ قاراعايلارعا قالقان بولعان, جاپىراعى جايقالىپ, بۇتاسى بۇلتقا جەتكەن جۇماق مەكەن ەدى. اقكەربەز تابيعاتتىڭ ەرەكشە پەرزەنتىنىڭ ءبىرى – 500 جىل ءومىر سۇرگەن, بويى 60 مەتردەن اساتىن «اي» ەسىمدى اعاش بولاتىن. 23 جاستاعى دجۋليا قاساقانا قولدىڭ ۇرىن كەلە جاتقانىن اڭداپ, وسى ءبىر الىپ اعاشتى قورعاماققا بەل بۋادى, «ايدىڭ» قۇزار شىڭىنا ورمەلەپ, تومەن تۇسۋدەن باس تارتادى. قارسىلىق قاعيداسى باقانداي 738 كۇن تاباندى دجۋليا «ايدى» كۇزەتىپ ۇشار باسىندا وتىرادى. ەكى جىلعا جۋىق ۋاقىت بۇتادان توقىلعان 50 مەتر بيىكتىكتەگى شاعىن ۇيشىكتە ءومىر سۇرگەن ول كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرا باستايدى. قايسار قىزدى قولداۋشىلار توبى جاساقتالىپ, بويجەتكەندى ازىق-ت ۇلىكپەن, جىلى كورپە-جاستىقپەن, بايلانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتەدى. ماقساتقا جەتەر جول قاي كەزدە دە وڭاي بولماسى ەكىباستان انىق, دجۋليا قيىندىق وتىندە قار توسەنىپ, مۇز شاينايدى. بۇزىپ-جارعىش داۋىلدار, توزگىسىز سۋىق, توپەلەگەن نوسەرلەر لەگى ونىڭ ۇيشىگىنە زالال كەلتىرىپ, ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنا ۇشىراتادى. سوندا دا العان بەتىنەن قايتپاعان ارۋدىڭ تەمىردەي تاباندىلىعىامەريكا جۇرتىنىڭ اقىل-ويىن ايران-اسىر ەتىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, تانىمال جۋرناليستەر, شوۋمەندەر مەن ارتىستەر لەگى ارنايى كەلىپ, قايسار قىزدىڭ قولىن الىپ, فوتوعا تۇسەدى. ادام سەنگىسىز تانىمالدىلىققا يە بولعان دجۋليا سوڭىنان حالىق ەرگەن الىپ كۇشكە اينالادى. ەندىگى جەردە ورماندى جايپاۋعا نيەتتى امەريكالىق مەكەمە ونىمەن ساناسىپ, تالاپ-تىلەكتەرىن ورىنداۋعا ءماجبۇر بولادى. اقىرى «اي» مەن ونىڭ ماڭايىنداعى 60 مەترلىك اعاشتاردى ساقتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ, تابيعات بولشەگى وتالۋدان امان قالادى.
مىنە, تاباندىلىق, مىنە, ناتيجە, ايدارلى تىلەك. كەيىننەن جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا دجۋليا «اي» اعاشىمەن تۋعان باۋىرداي بولىپ كەتكەنىن, ونىڭ تالاي مەحناتتى كەزەڭدەردە ومىرىنە اراشا تۇسكەنىن جەتكىزەدى. ونداعى ءار بۇتا مەن سانسىز جاندىكتەرمەن دوستاسىپ ۇلگەرگەن بويجەتكەن كەلەر ۇرپاقتىڭ ۇرانىنا اينالادى. بۇگىندە تابيعات- انانى قورعاۋعا اتتانعان جاستار دجۋليانىڭ ەرەن ەرلىگىنە سوقپاي وتپەيدى, اتىن اداقتاماي ارتىق باسپايدى دەسەدى.
تابيعات – قامقور انا, تابيعات – وزىندەي سان قۇبىلىستى جاراتۋشى. دجۋليانىڭ جوعارعى ەرلىگى بۇلجىماس ۇعىمدى تاعى ءبىر دالەلدەي تۇسكەندەي.