مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىر 12 شىلدەدە «زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويعان ەدى. اتالعان قۇجاتتا زاڭسىز جىلىستاتىلعان اكتيۆتەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىپ, ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ قاراستىرىلعان. مۇنداعى ماقسات – الەۋمەتتىك ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرىپ, حالىققا تيەسىلى بايلىقتى سىرتقا اكەتۋگە جول بەرمەۋ.
وسى زاڭ اياسىندا باس پروكۋراتۋرانىڭ جانىنان اكتيۆتەردى قايتارۋمەن اينالىساتىن جەكە ۆەدومستۆونىڭ قىزمەتى جولعا قويىلدى. سونداي-اق تۇسكەن قاراجاتتى جيناقتاۋعا ارناۋلى مەملەكەتتىك قور مەن «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس قۇرىلدى. بۇل كومپانيانىڭ نەگىزگى مىندەتى – مەملەكەتكە قايتارىلعان اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارىپ, ساقتاۋ ءارى ساتۋدى قامتاماسىز ەتۋ. وسىلايشا, تۇسكەن قاراجات ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك جوبالاردى قولداۋ ءۇشىن ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا جىبەرىلەدى. كومپانيانىڭ مەملەكەتتىك ۇلەسىنە قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتى يەلىك ەتەدى. وسى ارقىلى ۇيىم قىزمەتىنىڭ قوعامعا اشىقتىعى رەتتەلگەن.
قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ۇسىنعان اقپاراتقا سۇيەنسەك, 14 قازانداعى جاعداي بويىنشا كومپانيانىڭ بالانسىندا زەرگەرلىك بۇيىمدار, جىلجىمايتىن م ۇلىك, جەر ۋچاسكەلەرى جانە وندىرىستىك بازالاردى قوسا العاندا 254 اكتيۆ بار. ۇيىم اكتيۆتەردىڭ سيپاتتامالارىنا بايلانىستى باسقارۋدىڭ ءتۇرلى ادىستەرىن قولدانىپ كەلەدى. مىسالى, ەلەكتروندى اۋكتسيوندار وتكىزۋ, تالاپ ەتۋ قۇقىقتارىن بەرۋ, قور بيرجاسىندا اكتيۆتەردى ساتۋ جانە باسقا دا زاڭدى تاسىلدەر قاراستىرىلعان. اكتيۆتەردى ساتۋ E-Qazyna پورتالى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
بۇگىندە كومپانيا 6,3 ملرد تەڭگەدەن اساتىن اكتيۆتەردى ساتقان. ونىڭ ىشىندەگى 4,4 ملرد – شەتەلدىك اكتيۆتەردەن تۇسكەن قاراجات. بارلىق قاراجات ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا جىبەرىلەدى. ال ول قوردان ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس ىرىكتەلگەن ماڭىزدى الەۋمەتتىك جوبالار قارجىلاندىرىلادى.
9-11 قازان كۇندەرى وتكەن ساۋدا-ساتتىق اۋكتسيونى تىركەلۋشىلەر بولماۋىنا بايلانىستى وتپەدى دەپ تانىلدى. وسى ورايدا اۋكتسيونعا قويىلعان اكتيۆتەرگە توقتالىپ وتكەنىمىز ءجون.
9 قازاندا اۋكتسيوندا ەكى جشس-گە قاتىسۋ ۇلەسى ۇسىنىلدى. اتاپ ايتقاندا, جەكە قازاندىقتارى بار, جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋ قىزمەتى جولعا قويىلعان «تۇلپار» جشس, سونداي-اق سۋدى جيناۋ, وڭدەۋ ءارى تاراتۋ قىزمەت تۇرىمەن اينالىساتىن «Zharkent SU» جشس. بۇل اكتيۆتەر – كوممۋنالدى سالا مەن ەنەرگەتيكالىق سەكتوردا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىندارعا ينۆەستيتسيا سالعىسى كەلەتىن ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى باعىت.
ال 11 قازاندا ساۋداعا جالپى قۇنى 414 271 364 تەڭگە بولاتىن مونەتالار, ساعاتتار مەن زەرگەرلىك بۇيىمداردى قوسا العاندا, كوللەكتسيالىق زاتتار قويىلدى. جالپى قۇنى 1 564 810 تەڭگە بولاتىن كوللەكتسيالىق مونەتالار (5 لوت) بولدى. ءار مونەتانىڭ قۇنى – 150-دەن 690 مىڭ تەڭگەنىڭ ارالىعىندا. بۇعان قوسا قۇنى 314 742 586 تەڭگەنى قامتيتىن ايگىلى برەند ساعاتتارى (8 لوت) ساتىلىمعا شىقتى. ونىڭ ىشىندە قولدان جاسالعان Ulysse Nardin سlassic 789-80 جانە 18ك التىن ەلەمەنتتەرى بار شەكتەۋلى ساعاتتار سەرياسى 214,4 ملن تەڭگەگە باعالانىپ وتىر. سونداي-اق Franck Muller Genève اسىل تاستارمەن بەزەندىرىلگەن قىزعىلت التىن كورپۋس قۇنى – 29,2 ملن تەڭگە, Ulysse Nardin Archive Freak Cruiser اق التىننان جاسالعان كورپۋس – 29 ملن تەڭگە, Breguet 882u №3271 كورپۋسى زاقىمدانعان التىننان جاسالعان ساعاتى – 10 379 740 تەڭگە.
جالپى قۇنى 97 963 968 تەڭگە بولاتىن زەرگەرلىك بۇيىمدار (5 لوت) بار. ەڭ قىمبات لوت – سىرعا, القا, شىنجىر جانە ساقينادان تۇراتىن گاۋھار جيىنتىعى 85 ملن تەڭگەگە باعالانعان.
وسى جولعى اۋكتسيوندا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ساتىپ الۋشىلار بولمادى. دەگەنمەن كومپانيا ساتىپ الۋشىلاردى ىزدەۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ, بۇل اكتيۆتەرگە ساتىپ الۋشى تابىلعانعا دەيىن اۋكتسيونداردى وتكىزە بەرەدى.
سونداي-اق بيىل 7 قازاندا ساۋداعا الماتى قالاسىنداعى جەر ۋچاسكەسى بار اياقتالماعان قۇرىلىس قويىلدى. باستاپقى باعاسى – 6 278 384 321 تەڭگە (ققس ەسەپتەمەگەندە). بۇل اۋكتسيوندى وتكىزۋ 24 قازانعا بەلگىلەنىپ وتىر.
اتالعان اۋكتسيوندار ناتيجەسىندە تۇسەتىن قاراجات تەك مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە عانا باعىتتالمايدى. وتەلگەن قارجى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە كومەككە مۇقتاج جانداردى قولداۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالارعا جۇمسالادى. بۇل اكتيۆتەردى ساتىپ الۋ ارقىلى اۋكتسيون قاتىسۋشىلارى ماڭىزدى باستامالاردى قولداپ, قوعامنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسا الادى.
ساۋداعا قاتىسۋ ءۇشىن E-Qazyna پورتالىندا تىركەۋدەن ءوتۋ قاجەت. جەكە تۇلعالار جسن مەن دەربەس دەرەكتەردى, ال زاڭدى تۇلعالار بسن مەن ءبىرىنشى باسشىعا قاتىستى مالىمەتتى كورسەتۋگە ءتيىس. ءوتىنىم ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبانى (ەتسق) پايدالانۋ ارقىلى جىبەرىلەدى جانە كەپىلدىك جارنانىڭ تولەنۋىمەن راستالادى.
سوندىقتان اتالعان اۋكتسيوندى قۇندى اكتيۆتەردى ساتىپ الۋ عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگىنە ۇلەس قوسۋ مۇمكىندىگى دەپ بىلۋگە دە بولادى. باسقارۋشى كومپانيا قارجىلىق كورسەتكىشتەردى بارىنشا ارتتىرۋدى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بارلىق راسىمدە اشىقتىق پەن زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەپ وتىر. جۇمىستىڭ تيىمدىلىگى بىرنەشە نەگىزگى كورسەتكىش بويىنشا باعالانادى. ونىڭ ىشىنە ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا اۋدارىلعان قاراجات كولەمى, اكتيۆتەردى ىسكە اسىرۋدىڭ تابىسى, سونداي-اق باسقارۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ءاربىر كەزەڭىندەگى اشىقتىق پەن قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى كىرەدى. تاياۋ جىلدارى كومپانيا مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى باسقارۋ سالاسىندا ءوز قىزمەتىن ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. بۇل باعىتتاعى ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى – قۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, www.kuva.kz ۆەب-سايتىن جاڭارتىپ, دامىتۋ. بۇل ازاماتتار مەن بيزنەستىڭ سەنىمىن ارتتىرىپ, اۋكتسيوندارعا قاتىسۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە جول اشادى.