مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا اەس سالۋ ماسەلەسىن حالىق تاڭداۋىنا ۇسىنىپ, 6 قازاندا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى شەشىمىنە الماتى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعى دا بەي-جاي قاراماي, ازاماتتىق ۇستانىمدارىن ءبىلدىرىپ, تاڭنان بەرى ءوز تاڭداۋلارىن جاساپ جاتىر.
وسى كۇنى وبلىستا رەفەرەندۋمنىڭ 643 ۋچاسكەسى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا قۇقىعى بار ازاماتتاردىڭ جالپى سانى 994 367 ادامدى قۇرايدى.
چەمپيوندار وتباسى داۋىس بەردى
داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنە UFC كۇرەسكەرىنىڭ قارىنداسى سورا راحمونوۆا كۇيەۋى نۇرسۇلتان ورىنباساروۆپەن بىرگە كەلدى. سورا – ارالاس جەكپە-جەكتەن چەمپيون جانە قازاق ايەلدەرىنىڭ اراسىندا قويان-قولتىق ۇرىستان ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى. ونىڭ جۇبايى – وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى ءارى گرەپپلينگتەن ازيا چەمپيونى. سپورتشىلار داۋىس بەرۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ ابىرويىن تەك رينگتە عانا ەمەس, سونداي-اق ونىڭ دامۋىنا بەلسەنە قاتىسۋ ارقىلى دا قورعاپ جاتقاندارىن كورسەتتى.
ەكى سپورتشى دا رەفەرەندۋمعا قاتىسۋدى مىندەتى دەپ ەسەپتەيدى جانە ءار داۋىس ءوڭىردىڭ بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. سونىمەن قاتار رەفەرەندۋمعا وسىنداي تانىمال سپورتشىلاردىڭ قاتىسۋى باسقا ادامداردى, اسىرەسە جاستاردى, ازاماتتىق بەلسەندىلىككە ىنتالاندىرادى.
كەگەندە جارمەڭكە ءوتتى
كەگەندەگى №558 داۋىس بەرۋ ۋچاسكەسىنىڭ جانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلىپ, جۇمىسىن قىزدىرا ءتۇستى. جەرگىلىكتى فەرمەرلەر كوكونىس, جەمىس-جيدەك پەن ەتتى تومەندەتىلگەن باعامەن ۇسىنىپ, تۇرعىندار اراسىندا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.
تۇرعىندار داۋىس بەرۋگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ساپالى ونىمدەردى قولجەتىمدى باعامەن ساتىپ الۋعا دا كەلىپ جاتقانى بايقالادى. ال تاۋارلارىن ۇسىنعان فەرمەرلەر ونىمدەرىن ساتىپ قانا قويماي, جەرلەستەرىمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋعا تاماشا مۇمكىندىك ەكەنىن ايتتى. ساتىپ الۋشىلار باعالاردىڭ ادەتتەگىدەن الدەقايدا تومەن ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل تۇرعىنداردىڭ ءبىرتۇتاس قاۋىمداستىقتىڭ مۇشەسى رەتىندە سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەردى. ولار ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن يگى ءىس جاساۋعا ارقاشان دايىن ەكەنىن العا تارتتى.
«التىن ادام» ءوز تاڭداۋىن جاسادى
قازاقستان ارحەولوگياسىنىڭ تاريحىندا كوپتەگەن تاڭعاجايىپ مۇرا بار, ولاردىڭ ءبىرى – الماتى وبلىسىندا تابىلعان «التىن ادام». ال ەڭبەكشىقازاق اۋدانى سول «التىن ادامنىڭ» اتامەكەنى. وسىعان وراي, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ مادەنيەت ۇيىندەگى №123 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە «التىن ادام» كيىمىن كيگەن جاسۇلان سەيدازيموۆ ءوز تاڭداۋىن جاسادى.
«بۇگىن ەلىمىزدە تاريحي شەشىم قابىلدانىپ جاتىر. بۇل ارينە بارلىعىمىزدىڭ بولاشاعىمىز ءۇشىن ماڭىزدى. سوندىقتان بۇل ماسەلەدە تۋعان توپىراعىمىزدىڭ وتكەن تاريحى مەن ونداعى وركەنيەت ءىزىن جاڭعىرتۋمەن قاتار, وزىندىك ازاماتتىق ۇستانىم ءبىلدىرۋدىڭ ەرەكشە ءتاسىلىن كورسەتكىم كەلدى. مەن قاشاندا قوعامدى وزگەرتۋ مەن ەلىمىزدى وركەندەتۋگە باعىتتالعان شەشىمدەرگە بەلسەنە ءۇن قاتىپ كەلەمىن», دەيدى كاسىپكەر جاسۇلان سەيدازيموۆ.
العاش رەت داۋىس بەردى
الاتاۋ قالاسىندا ءۇش جاس وزدەرىنىڭ 18 جاسقا تولۋىن اتاپ ءوتىپ, العاش رەت داۋىس بەرۋگە قاتىستى. №379 ۋچاسكەدە ولاردى رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى قۇتتىقتاپ, ومىرلەرىندەگى العاشقى بيۋللەتەندەردى تابىس ەتتى.
ازاماتتار ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىن, مۇنداي شارالارعا قاتىسۋدى پارىز سانايتىندارىن ايتتى. ولار ءوز قالاسى مەن قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە بەلسەندى تۇردە ارالاسۋدى قالايدى. بۇل داۋىس بەرۋ سونىڭ باستاماسى ەكەنىن جەتكىزدى.
رەفەرەندۋم كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى دە وسى وقيعانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, جاستاردىڭ ءوز قۇرداستارىنا ۇلگى بولاتىنىنا باسا نازار اۋداردى.
اۆتوشەرۋ ءوتتى
قوناەۆ قالاسىندا رەترو-اۆتوموبيلدەر شەرۋى ءوتتى. وسىلاي قالا تۇرعىندارى ەلىمىزدەگى اەس قۇرىلىسى تۋرالى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمعا قولداۋ ءبىلدىردى. اۆتوشەرۋدى بەلگىلى كاسىپكەر مۇرات سىرگەباەۆ ۇيىمداستىردى.
اتالعان شەرۋگە قاتىسقان كولىكتەردىڭ ارقايسىسى تاريحتىڭ جانە مادەني مۇرانىڭ بولىگى سانالادى. ولار تەك جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ عانا ەمەس, قالا قوناقتارىنىڭ دا نازارىن اۋداردى. كولىكتەر شەرۋى وبلىس ورتالىعىنىڭ نەگىزگى كوشەلەرىمەن ءجۇرىپ, مەرەكەلىك كوڭىل-كۇي تۋعىزىپ, وسى ماڭىزدى وقيعانىڭ ءمان-ماڭىزىن ادامدارعا جەتكىزدى. داۋىس بەرۋ ۋچاسكەلەرىن ارالاپ, بەلسەندىلىك تانىتقان ازاماتتار ساياسي ناۋقاننىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«تاڭعى ساعات جەتىدەن ءوزىمنىڭ داۋىس بەرۋ ۋچاسكەمە بارىپ تاڭداۋ جاسادىم. ءار مەرەكە سايىن كورىكتى قالامىزدا ۇيىمداستىرىلاتىن مادەني ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسامىز. اۆتوشەرۋ وتكىزۋ داستۇرىمىزگە اينالدى», دەيدى شەرۋگە قاتىسۋشىلار.
اۆتوشەرۋگە قاتىسۋشىلار ازاماتتىق ۇستانىمدارىن كورسەتۋ ارقىلى, داۋىس بەرۋگە كەلگەن ءاربىر ادامنىڭ ەسىندە قالۋعا تىرىستى. بىرنەشە كولىكتەن جولاۋشىلارعا تاتتىلەر تاراتتى.
ارداگەر اتا داۋىس بەردى
ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا 99 جاستاعى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرى سولتانباي جارىقباسوۆ ءوزىنىڭ تىركەلگەن ۋچاسكەسىنە بارىپ, تاڭداۋىن جاسادى.
سوعىس ارداگەرى اەس سالۋعا قولداۋ ءبىلدىرىپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا مۇنداي باستامالاردىڭ ماڭىزىن اتاپ, رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسى ەلىمىزدىڭ عىلىمىنا, ەنەرگەتيكا مەن ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىندىگىن ايتتى.
بايتەرەك اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى العا اۋىلىندا تۇراتىن عاسىر جاساعان ارداگەر سولتانباي جارىقباسوۆ ەڭبەكشىقازاق اۋدانى العا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1943 جىلدىڭ قاڭتارىندا تاشكەنتتەگى مەرگەندەر كۋرسىندا وقىپ, ءساۋىر ايىندا اسكەرگە اتتانادى. زابايكالە مايدانىنداعى 25-ءشى قىزىل تۋلى مەحانيكالاندىرىلعان بريگادانىڭ قۇرامىندا 1-ءشى باتالونىنىڭ, 1-ءشى روتاسىنىڭ پۋلەمەت بولىمشەسىنىڭ كومانديرى بولعان. جاپوندىقتارعا قارسى سوعىسقا قاتىسقان. سولتانباي اتامىز ءى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنىمەن جانە 1941-1945 جج. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسىنداعى ۇلى جەڭىستىڭ مەرەيتويلىق, مەرەكەلىك مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.
اپورتتان ءدام تاتتى
تالعار اۋدانىندا رەفەرەندۋمعا قاتىسۋشىلارعا ەكى توننا الماتىنىڭ اپورتى تاراتىلدى. داۋىس بەرۋشىلەر اپورتتان ءدام تاتىپ, ءوز تاڭداۋىن جاسادى.
«تاڭمەن تالاسىپ, تاڭداۋ جاساۋعا اسىققاندار اراسىندا مەن سياقتى اس ىشپەي كەلگەندەر دە از ەمەس. مۇنداعى قىزمەتكەرلەر مۇنى قاپەرگە العانىن كورىپ, «بارەكەلدى» دەستىك. المانىڭ ءدامى ءتىل ۇيىرەدى ەكەن. تاماشا كوڭىل كۇيدەمىز», دەيدى بۇل ىسكە ريزا بولعان داۋىس بەرۋشىلەر.
الماتى وبلىسى