باتىس ەۋروپاداعى سايلاۋدى بايقاۋدىڭ العاشقى تاجىريبەسى

ساپار اياسىندا 28 قىركۇيەك­تە نۇرلان ءابدىروۆ حالىقارا­لىق بايقاۋشىلار دەلەگاتسيالارى ءۇشىن اۋستريا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ سايلاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى دەپارتامەنت باسشىسى گرەگور ۆەندانىڭ بريفينگىنە قاتىستى. كەيىن ولاردىڭ ەكىجاقتى فورماتتا كەزدەسۋى ءوتتى.

قازاقستان وكىلدەرىنىڭ اۋست­ريا­داعى سايلاۋدى بايقاۋعا قاتىسۋىنىڭ ماڭىزىن اتاپ وت­كەن وسك باسشىسى حالىقارالىق بايقاۋشىلارعا قولايلى جاعداي جاساعانى, ساپاردىڭ مازمۇن­دى باعدارلاماسى ءۇشىن ريزا­شى­­لىعىن ءبىلدىردى. سونداي-اق ول اۋستريا ازاماتتارىنىڭ قازاق­ستان­داعى سايلاۋدى بايقاۋعا قاتى­سۋىن جوعارى باعالايتىنىن اتاپ ءوتتى. ايتا كەتۋ كەرەك, 2022 جىلعى 20 قاراشادا وتكەن قازاق­ستان پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىنا دياقب ەقىۇ ميس­سيا­سىنا اۋستريا وكىلى قاتىست­ى. 2023 جىلعى 19 ناۋ­رىزدا قازاقستان پارلامەنتىنىڭ تومەن­گى پالاتاسىنىڭ ء(ماجىلىس) كەزەكتەن تىس سايلاۋىنا ەقىۇ دياقب ميسسياسىنىڭ قۇرامىندا اۋستريانىڭ جەتى بايقاۋشىسى, سونداي-اق اۋستريا ينستيتۋتىنىڭ ەۋروپالىق ساياسات جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى باسقارما مۇشەسى دوكتور مارتين ساجديك قاتىستى.

«قازاقستان بەدەلدى حالىق­ارالىق ۇيىمداردىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولا وتىرىپ, ەركىن جانە باسەكەلەستىك سايلاۋ وتكىزۋ بويىنشا وزىنە قابىلداعان مىندەتتەمەلەردى ناقتى ۇستانا­دى. سايلاۋ ەلىمىزدە ۇلتتىق زاڭناماعا سايكەس اشىقتىق, ايقىندىق جاعدايىندا وتەدى. ءبىز ءوز قىزمەتىمىزدە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردا, پارتيالاردا, ازاماتتاردا ءوزارا تىعىز ءىس-قيمىل جاساي وتىرىپ, جاريالىلىق قاعيداتىن قاتاڭ ۇستانامىز», دەدى ن.ءابدىروۆ.

سونداي-اق ول گرەگور ۆەندانى ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاماشىلىق ەتكەن جانە 2022 جىلعى رەسپۋب­ليكالىق رەفەرەندۋم قو­رى­تىندىسى بويىنشا حالىق قولدا­عان 2022 جىلعى كونستيتۋتسيا­لىق رەفورماعا قاتىستى ەلىمىزدەگى ماڭىزدى ساياسي وقيعالار تۋرالى حاباردار ەتتى. بۇعان قوسا 30 جىل ىشىندە ەلىمىزدە 39 ەلدىك سايلاۋ ناۋقانى وتكەنىن, وعان ەلىمىز ءوزىنىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىنە سايكەس دياقب ەقىۇ وكىلدەرىن ۇنەمى شاقىراتىنىن اتاپ ءوتتى.

وسك توراعاسى ساپار بارىسىندا اۋستريا رەسپۋبليكاسى ءىىم سايلاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى دەپارتامەنتىمەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى ەكىجاقتى مەموراندۋمعا قول قويۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتى.

29 قىركۇيەكتە ن.ءابدىروۆ داۋىس بەرۋگە ارنالعان بەس ۋچاسكەگە بارىپ, داۋىس بەرۋ بارىسى مەن داۋىستاردى ساناۋدى بايقادى.

30 قىركۇيەكتە وسك باسشىسى پارلامەنت دەپۋتاتى گارولد تروحپەن جانە اۋستريا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورتالىق ازيا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى گەرحارد زايلەرمەن كەزدەستى. وندا ن.ءابدىروۆ ارىپتەستەرىنە 2024 جىلعى 6 قازانعا بەلگىلەنگەن قازاقستاندا اەس سالۋ جونىندەگى رەفەرەندۋمعا دايىندىق بارىسى, رەفەرەندۋم زاڭناماسىن جاڭار­تۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇ­مىس­ تۋرالى حاباردار ەتتى, سون­داي-اق ەلىمىزدە وتكىزىلگەن سايلاۋ سالا­سىن­داعى ساياسي رەفورمالارعا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى.

«قازاقستاننىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى دەموكرا­تيا­لىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىق­تارى جونىندەگى بيۋرومەن (دياقب) جانە ەقىۇ-نىڭ استا­ناداعى باعدارلامالار وفيسىمەن تۇراقتى جانە سىندارلى ءوزارا بايلانىس ورناتقان. دياقب ەقىۇ-مەن جۇيەلى ىنتىماق­تاستىعىمىز­دى دامىتا وتىرىپ, ءبىزدىڭ كەز­دەسۋلەرىمىز كەيىن­گى جىلدارى ۇدايى ۇيىمداس­تىرىلىپ, تۇراق­تى كونسۋلتاتسيالار رەجىمىنە كوشكەنىن قۋانا اتاپ وتەمىن. دياقب ەقىۇ ميسسيالارىنىڭ باعالاۋ قۇ­جاتتارىنىڭ ءبىز ءۇشىن ما­ڭىزى تۋرالى ايتا كەتەيىك. ءبىز ءوز جۇمىسىمىزدا ميسسيا ۇسى­نىم­دارىن مۇقيات زەرتتەپ, ەسكەرەمىز. سونىمەن قاتار بىزدە وسك جانىنداعى ساراپ­شىلىق كەڭەستىڭ الاڭىندا سايلاۋ مەن رەفەرەندۋمداردى باي­قاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا دياقب ميسسيالارىنىڭ ەسەپ­تەرىن اشىق تالقىلاۋعا شى­عارۋ ءداستۇرى قالىپتاستى. كەڭەس 2022 جىلى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرا­مىنا كونستيتۋتسيالىق جانە باسقا دا قۇقىق سالالارىنىڭ بەلگى­لى عالىمدارى, بەدەلدى قوعام قاي­راتكەرلەرى, ۇەۇ وكىلدەرى, سايلاۋ سالاسىنىڭ پراكتيكتەرى كىرەدى. بۇل پىكىرتالاستار ۇلكەن قوعامدىق قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىنى ءسوزسىز», دەدى ن.ءابدىروۆ.

وسك باسشىسى وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ 30 جىلدىعى­نا ارنالعان «كونستيتۋتسيالىق رەفورما جانە سايلاۋ جۇيەسى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراك­تيكالىق كونفەرەنتسيا تۋرالى ايتىپ بەردى. كونفەرەنتسيا دەموكراتيا, اشىق ديالوگ, تاجىريبە الماسۋ جانە حالىقارالىق ىنتى­ماقتاستىقتى نىعايتۋ جولىندا ەلىمىزدەگى وزگەرىستەردى جاريالاۋ ءۇشىن جاقسى پلاتفورما بولدى.

وسك باستاماسىمەن جاريا­لانعان اعىلشىن تىلىندەگى ەلەكتو­رالدىق تاقىرىپتاعى كىتاپتار اۋستريالىق ارىپتەستەرگە تانىس­تىرىلدى.

ن.ءابدىروۆ وسك حالىقارالىق سايلاۋ تاجىريبەسى مەن سايلاۋ جانە رەفەرەندۋمدار تۋرالى زاڭ­نامانى بولاشاقتا ءبىزدىڭ جاع­دايىمىزعا بەيىمدەلۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن بەلسەندى زەرتتەپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

اۋسترياداعى سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ەرەكشەلىگى – پوشتا ارقىلى الدىن الا داۋىس بەرۋ, سونداي-اق سايلاۋ كۇنى تەك سايلاۋ بيۋللەتەندەرى بويىنشا ۋچاسكەلەردە داۋىس بەرۋ.

كەزدەسۋ سوڭىندا ن.ءابدىروۆ ارىپتەستەرىنە قازاقستانداعى سايلاۋ ۇدەرىستەرىنە قىزىعۋ­شى­لىعى ءۇشىن العىس ايتىپ, ىنتى­ماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا ءۇمىت ءبىلدىردى.

جالپى, بۇل ساپار – وسك-ءنىڭ ەۋروپالىق وداق ەلدەرىن­دە­گى ارىپتەستەرىمەن بايلانىسىن كەڭەيتۋ اياسىندا قالىپتاسقان تاجى­ري­بەسىنىڭ قيسىندى جالعاسى.