بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى اشىلدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇت­تىقتاۋىندا بەردىبەك سوقپاق­باەۆ قازاق بالالار ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان قارىمدى قالامگەر ەكەنى ايتىلعان. ونىڭ «بالالىق شاققا ساياحات», «مەنىڭ اتىم – قوجا», «ولگەندەر قايتىپ كەلمەيدى», «جەكپە-جەك» سىندى تەڭدەسسىز تۋىندىلار جازىپ, ەشقاشان ەسكىرمەيتىن عاجايىپ مۇرا قالدىرعانى دا نازارعا الىنعان. ادام پسيحولوگياسىن, قازاقتىڭ جاندۇنيەسىن اسقان شەبەرلىكپەن اشا بىلگەن سۋرەتكەردىڭ شىعارمالارىنداعى شىنايى بەينەلەر ناعىز حالىقتىق كەيىپكەرلەرگە اينالدى. بىرنەشە بۋىن ۇرپاقتىڭ جازۋشى تۋىندىلارىن وقىپ ءوسۋى – وسىنىڭ ايقىن دالەلى.

«بەردىبەك سوقپاقباەۆ قازاق ادەبيەتىندە ەشكىمگە ۇقسامايتىن قايتالانباس قولتاڭباسىن قالدىر­دى. ارداقتى ازاماتتىڭ ەسىمىن ۇلىقتاپ, ەڭبەگىن ەل جادىندا جاڭعىرتۋ – بارىمىزگە ورتاق پارىز. وسى ورايدا جازۋشىنىڭ 100 جىلدىعى يۋنەسكو-نىڭ اتاۋ­لى كۇندەرى تىزبەسىنە ەنگىزىلۋى جانە تۋعان جەرىندە ساۋلەتتى ەسكەرتكىشىنىڭ بوي كوتەرۋى – ايگىلى ءسوز زەرگەرىنە دەگەن قادىر-قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. قالامگەردىڭ وزىنە عانا ەمەس, ونىڭ كەيىپكەرىنە ەسكەرتكىش ورناتۋ – وتە سيرەك كەزدەسەتىن وقيعا. استانا تورىندە تۇرعان قوجانىڭ ءمۇسىنى سوقپاقباەۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ۇلت رۋحانياتىندا ەرەكشە ورىن الاتىنىن كورسەتەدى», دەلىنگەن پرەزيدەنتتىڭ قۇتتىقتاۋىندا.

ماۋلەن اشىمباەۆ اتالعان ولكەدەن رايىمبەكتەي ايبىندى باتىر مەن مۇقاعاليداي ارقالى اقىن شىققانىن تىلگە تيەك ەتىپ, وسى ءوڭىردىڭ ءتول پەرزەنتى بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ ەسىمى قازاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىنا التىن ارىپپەن جازىلعانىنا نازار اۋداردى. سونداي-اق ول سوڭىنا قالدىرعان مۇراسى ۇلتتىڭ رۋحاني قازىناسىنا اينالعان كورنەكتى تۇلعالاردىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ جانە ولاردى ونەگەلى ءومىرىن كەڭىنەن زەردەلەپ, دارىپتەۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

پالاتا سپيكەرى ب.سوقپاقباەۆ­تىڭ شىعارماشىلىعى ءاردايىم وزگەلەردەن دارالانىپ تۇراتىنىن جانە ولار شىنايىلىق پەن قارا­پايىمدىلىققا تابان تىرەيتىنىن ايتتى. جازۋشىنىڭ تۋىندىلارى حالقىمىزبەن قوسا بۇكىل الەم وقىر­ماندارىنىڭ ىستىق ىقىلا­سىنا بولەنىپ, ءار بۋىننىڭ جادىندا ساقتالاتىن قۇندى دۇنيەگە اينالدى. قالامگەردىڭ «مەنىڭ اتىم – قوجا» پوۆەسىنىڭ 68 تىلگە اۋدارىلۋى – سونىڭ جارقىن كورىنىسى. ال شىعارما جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن كينوكارتينا 1967 جىلى كانن قالاسىندا وتكەن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان فيلم­دەردىڭ حالىقارالىق كينو­فەس­تيۆالىندە ديپلومانت اتاندى.

سونىمەن قاتار سەنات توراعا­سى جاس بۋىننىڭ بويىندا دۇرىس قۇندىلىقتار جۇيەسىن قالىپ­تاستىرۋ ىسىندە ادەبيەتتىڭ, ونەردىڭ جانە كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ ءرولى جوعارى ەكەنىن, بۇل ماسەلەگە مەملەكەت باسشىسى بىرنەشە مارتە توقتالعانىن اتاپ ءوتتى.

«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋدارىپ, وسى باعىتتا «بالالار كىتاپحاناسى» اتتى جاڭا باعدارلامانى قولعا الۋدى تاپسىردى. بۇل جوبا قازاق ادەبيەتىنىڭ ءتۇرلى كەزەڭدەرى مەن جانرلارىن قامتيتىن كىتاپتاردىڭ ارنايى ءتىزىمىن جاساقتاپ, ولار­دىڭ بالالارعا قولجەتىمدى بولۋى قام­تاماسىز ەتۋدى كوزدەيدى. سون­داي-اق بيىل ەلدە «ۇلتتىق كىتاپ كۇنى» بەلگىلەندى. وسىنداي كەشەندى شارالاردىڭ بارلىعى قالامگەرلەرىمىزدىڭ ەسىمىن ماڭگى­لىك ەتۋگە زور ۇلەسىن قوساتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جازۋشىلار وداعى بىرلەسە وتىرىپ, وسى باعىتتاعى جۇيەلى جۇمىستار­دى ءارى قاراي جالعاستىرادى دەپ سەنەمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.

ساپار اياسىندا پالاتا سپيكەرى قاراساز اۋىلىنا ارنايى ات باسىن بۇرىپ, مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۋزەيىنە باردى جانە ءوڭىردىڭ دارىندى جاستارىن قولداۋعا ارنالعان ونەر مەكتەبىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىستى. بەردىبەك سوقپاقباەۆ­ت­ىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا جينالعان مەيماندارمەن بىرگە جازۋشى اتىنداعى ساياباقتا اعاش وتىرعىزدى. بۇعان قوسا كەگەن اۋىلىنا بارىپ, «قامقورلىق» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.

سونداي-اق م.اشىمباەۆ مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسى­مەن قولعا الىنعان «اۋىل كىتاپ­حانالارىنا ارنالعان 100 كىتاپ» اكتسياسىنا اتسالىستى. سەنات توراعاسى جازۋشى ب.سوقپاقباەۆ تۋعان قوستوبە اۋىلىنداعى مەكتەپكە قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيك­تەرى مەن شەتەلدىك اۆتورلاردىڭ كىتاپتارىن تارتۋ ەتتى. اتاپ ايت­قاندا, مەكتەپ كىتاپحاناسى اباي, ىبىراي التىنسارين, مۇحتار اۋەزوۆ, شىڭعىس ايتماتوۆ, ەرنەست حەمينگۋەي, دانيەل دەفو, يۆان تۋرگەنەۆ, جيۋل ۆەرن جانە باسقا دا تۇلعالاردىڭ شىعارمالارىمەن تولىقتى.