جاستار قوعامنىڭ ىلگەرىلەۋىنە مۇددەلى

ساپار اياسىندا ورك توراعاسى بىرقاتار ۋچاسكەدە بولىپ, داۋىس بەرۋگە دايىندىق بارىسىمەن تانىستى. ۋچاسكەلەردى جابدىقتاۋ جانە داۋىس بەرۋشىلەر ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ساپارعا ورك مۇشەسى شاۆحات وتەمىسوۆ پەن اپپاراتتىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.

اۋماقتىق رەفەرەندۋم كوميسسيالارى توراعالارىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن سەمينار-كەڭەستە وڭىردە ازاماتتاردىڭ ءتىزىمىن ناقتىلاۋ, رەفەرەندۋمدى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ, سايلاۋ كەزەڭىندە زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋ بويىنشا جۇمىستار تۋرالى باياندامالار تىڭدالدى, الداعى ناۋقاننىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىكتەرى تالقىلاندى.

ءوڭىر بويىنشا 505 ۋچاسكەلىك كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ قۇرامىندا 3 220 ادام بار. باتىس قازاقستان وبلىسىندا بارلىعى 449 251 سايلاۋشى تىركەلگەن, ونىڭ 19 مىڭنان استامى – مۇگەدەكتىگى بار ادامدار. ولار ءۇشىن داۋىس بەرۋگە بارلىق جاعداي جاسالادى, تۇرعىنداردى الەۋمەتتىك جەلىلەر, مەسسەندجەرلەر ارقىلى اقپاراتتان­دىرۋ ۇيىمداستىرىلادى, ارنايى ونلاين-سەرۆيستەر ىسكە قوسىلادى. 13 call-ورتالىق اشىلادى, 109 قىزمەتى دە بولادى.

كەزدەسۋ بارىسىندا نۇرلان ءابدىروۆ رەس­پۋب­ليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭناما­داعى جاڭا­لىق­تاردى جانە وسى ناۋقاننىڭ ەرەكشە­لىكتەرىن ءتۇسىندىردى, سونداي-اق كوميس­سيالاردىڭ بارلىق مۇشەسىن ۇزدىكسىز جانە ساپالى وقىتۋ قاجەتتىلىگىنە نازار اۋداردى.

ورك توراعاسى كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە سۋ باسۋ ايماعىندا قالعان رەفەرەندۋم ۋچاسكەلەرىنىڭ جاعدايىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. وسى ماقساتتا ول تەرەكتى اۋدانىنىڭ پودستەپنوە اۋلىنا باردى, وندا №384 ۋچاسكە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەكتى. قازىرگى ۋاقىتتا مۇندا قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىس­تارى اياقتالدى جانە رەفەرەندۋم وتكىزۋگە ءۇي-جاي تولىعىمەن دايىن.

ەلەكتورالدى وقىتۋ ۇدەرىسىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماقساتىندا ورك باسشىسى ورال قالاسىنىڭ ۋچاسكەلىك كوميسسيالارىنىڭ توراعالارىنا ارنالعان ترەنينگكە قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. «داۋىس بەرۋ كۇنى» ترەنينگى­نىڭ ماقساتى – رەفەرەندۋم كۇنى جۇزەگە اسىرىلاتىن راسىمدەردى ساپالى مەڭگەرۋ, ازا­مات­تار تىزىمىمەن, ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىك­­تەرىمەن, ازاماتتاردىڭ اۋىزشا جانە جاز­باشا وتىنىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ پراك­تيكالىق داعدىلارىن قولدانۋ, قوعامدىق بىرلەستىكتەر وكىلدەرىمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ. بايقاۋشىلار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاساۋ­دىڭ ماڭىزى اتالىپ ءوتتى. سايلاۋ ۇدەرىسى­نە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعى داۋىس بەرگەن كۇنى رەفەرەندۋم ۋچاس­كەلەرىندە ءتارتىپ ەرەجەلەرىن مىندەتتى تۇردە ساقتاۋىن كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ قاپەرىنە سالدى.

قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جۇيە­لەر ۋنيۆەر­سيتەتىندە رەفەرەن­دۋم تۋرالى زاڭنامانى بىلۋگە ارنالعان ورال قالاسىنىڭ ستۋدەنتتىك كومان­دا­لارىنىڭ كۆيز-ترەنينگى ءوتتى. تۋر­نير جاستار تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋ­شىلىق تۋدىرىپ, ولاردىڭ رەفە­رەندۋمدى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ­دىڭ قۇقىقتىق اسپەكتىلەرىنەن قانشا­لىقتى حاباردار ەكەنىن كورسەتتى.

«الداعى رەفەرەندۋم – تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى ءتورتىنشى رەفەرەندۋم. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ءبىرىنشى جانە ەكىنشى رەفەرەندۋم 1995 جىلى, ال ءۇشىنشى رەفەرەندۋم 2022 جىلدىڭ 5 ماۋسىمىندا ءوتتى. وسىناۋ پلەبيستسيتتەرگە جاستار ارقاشان بەلسەندى قاتىسقانى قۋانتادى. بۇل ولاردىڭ ەل تاعدىرىنا جانە بولاشاعىنا اسەر ەتۋ نيەتىن كورسەتەدى. جاستار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز عانا ەمەس, قازىرگى زاماننىڭ بەلسەندى كۇشى. ولاردىڭ ۇستانىمى, ەنەرگياسى جانە وزگەرۋگە دەگەن تالپىنىسى قۇرمەتكە لايىق. جاستاردىڭ رەفەرەندۋمعا قاتىسۋى – تەك داۋىس بەرۋ عانا ەمەس, بۇل ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك­تىڭ كورىنىسى جانە ءومىردى جاقسارتۋعا دەگەن ۇمتىلىس. «قولدايمىن» نەمەسە «قارسى» – بۇل ارقايسىڭىزدىڭ پىكىرىڭىز, الايدا رەفەرەندۋمدا اركىمنىڭ داۋىس بەرۋ مىندەتى», دەدى ن.ءابدىروۆ.

قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا تاسقالا اۋدانىنىڭ تاسقالا كەنتىندە ورك باسشىسى اقجايىق, تاسقالا, تەرەكتى جانە بايتەرەك اۋداندارىنىڭ جاستار وكىلدەرىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا ورك توراعاسى جاستارعا 2022 جىل­عى كونستيتۋتسيالىق رەفورما كونتەكسىن­دەگى ەلدىڭ جاڭارتىلعان سايلاۋ جۇ­يەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى, رەسپۋب­ليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭ­ناماداعى جاڭالىقتار, سايلاۋ سال­اسىنداعى وزەكتى ترەندتەر مەن حا­لىق­ارالىق تاجىريبە تۋرالى اي­تىپ, باسقا ەلدەردىڭ سايلاۋىنا حالىق­ارالىق بايقاۋ اياسىندا قاتى­سۋدان العان اسەرىمەن ءبولىستى. جاس­تار ءوز كەزەگىندە سايلاۋ ۇدەرىسىنە جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ەن­گىزۋ, ونلاين رەجىمدە داۋىس بەرۋ, باي­­قاۋ­شىلاردىڭ توبىن قۇرۋ, اكىم بولۋ ءۇشىن كانديداتتارعا قويىلا­تىن تا­لاپتار تۋرالى جانە باسقا دا ما­­سە­لەلەرگە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.

سوڭىندا جاستار ەلەكتورالدىق سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا ءداستۇرلى ونلاين-ساۋالناماعا بەلسەندى قاتىستى. وڭىردەگى بارلىق كەزدەسۋىندە ورك باسشىسى زاڭنامانى قاتاڭ ساقتاۋ, جاسىرىن داۋىس بەرۋدى, سايلاۋ ۇدەرىسى كەزەڭدەرىنىڭ جاريالىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارعانىن اتاپ وتكەن ءجون.