قازاق-تاجىك قاتىناسىنىڭ جاڭا كەزەڭى

پارلامەنتارالىق ىقپالداستىق نىعايادى

كەزدەسۋدە پرەزيدەنت قازاق-تاجىك قاتىناسى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىنا نازار اۋدارىپ, بۇل ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ مۇلدەم جاڭا كەزەڭىنە باستاۋ بولاتىنىن ايتتى.

– بۇل قۇجاتتىڭ تاريحي ماڭىزى زور. وسى ارقىلى العا قارىشتى قادام باسامىز. پرەزيدەنت, قۇرمەتتى ەمومالي راحموننىڭ پارلامەنتارالىق بايلانىستى جانداندىرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدايمىن. ءوزىڭىزدى ەلىمىزدىڭ شىنايى دوسى رەتىندە بىلەمىز. ويتكەنى ءسىزدىڭ ستۋدەنتتىك شاعىڭىز قازاقستاندا ءوتتى. سوندىقتان ءبىزدىڭ بايلانىسىمىز پارلامەنتتەر دەڭگەيىندە جاندانىپ, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق پەن وداقتاستىقتىڭ ەڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەدى پرەزيدەنت.

تاجىكستان پارلامەنتى تومەنگى پالاتاسىنىڭ سپيكەرى ەكى ەلدىڭ زاڭ شىعارۋشى ورگاندارى اراسىنداعى بايلانىستاردى دامىتۋعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– وزىڭىزبەن كەزدەسكەنىمە قۋانىش­تىمىن. پرەزيدەنتىمىز, قۇرمەت­تى ەمومالي راحمونمەن شىنايى دوس­تىعى­ڭىز مەملەكەتتەرىمىز اراسىن­داعى جان-جاقتى ىنتىماقتاستىق پەن تاتۋلىقتى نىعايتۋعا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. قازاقستان – تاجىكستاننىڭ سەنىمدى دوسى, ستراتەگيالىق سەرىكتەسى. ءسىزدىڭ وسى ساپارىڭىز ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. ءبىز بۇعان ەرەكشە ءمان بەرەمىز. ساپار اياسىندا 16 قۇجات­قا, سونىڭ ىشىندە تاريحي ءمانى زور وداق­تاستىق قاتىناستار تۋرالى شارتقا قول قويىلدى, – دەدى ماحمادتوير زوكيرزودا.

تاجىكستاننىڭ مادجليسي نامويانداگون مادجليسي ولي توراعاسى ماحماد­توير زوكيرزودا پارلامەنتارالىق ىقپال­داستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا, شارت­تىق-قۇقىقتىق بازانى كەڭەيتۋگە, ەكى ەل پارلامەنتتەرى اراسىنداعى دوستىق توپتارىنىڭ بايلانىسىن جانداندىرۋعا كۇش سالۋعا دايىن ەكەنىن راستادى.

اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاس­تىقتاردى قۇقىقتىق تۇرعىدان قامتا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى.

ساۋدا-ساتتىق كولەمىن ارتتىرۋ – ورتاق كەلىسىم

سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ تاجىكستان پرەمەر-ءمينيسترى كوحير راسۋلزودامەن كەزدەستى. اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا پرەزيدەنت قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار ەكى ەلدىڭ سان قىرلى ىقپالداستىعىن جاڭا دەڭگەيگە شىعارا­تىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

– كەشە جان-جاقتى جانە مازمۇندى كەلىسسوز جۇرگىزىلدى. ونىڭ ناتيجەسى دە كوڭىلدەن شىعادى. بيزنەس-فورۋمدى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە قولداۋ كورسەتكەنىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. جالپى قۇنى 1 ميلليارد دوللاردان اساتىن كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. بۇل – قۋانتارلىق جايت. كەشە ءوزارا ساۋدا-ساتتىق كولەمىن 2 ميل­ليارد دوللارعا جەتكىزۋ ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە كەلىستىك. ەكى ەل ۇكىمەتتەرى مەملەكەتتەرىمىز اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەتىن ءتۇرلى باعىتتى قاراستىرۋى كەرەك دەپ ويلايمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىز تاجىكستانمەن سىندارلى سەرىكتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا بەيىلدى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە راستادى.

كوحير راسۋلزودا تاجىكستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەنى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتىپ, كەيىنگى جىلدارى ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جاندانا تۇسكەنىنە توقتالدى.

– تاجىكستان ۇكىمەتى قازاقستان­مەن ىقپالداستىقتى تەرەڭدەتۋگە باسىمدىق بەرەدى. ءسىزدىڭ ەلىڭىز ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى ساۋدا سەرىكتەس. ونداعان جىلدار بويى قازاقستان سىرتقى ساۋدا اينالىمى بو­يىنشا تۇراقتى تۇردە نەگىزگى ءرول اتقارىپ كەلەدى. بيىلعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا تاۋار اينالىمى ۇلعايدى. ءوسىم كورسەتكىشى 20 پايىز­عا جۋىقتادى. ءسىز ەكى ەل ۇكىمەتتەرى­نە ءوزارا ساۋدا-ساتتىق كولەمىن 2 ميل­ليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋدى تاپ­سىردىڭىز. بۇل – ورىنداۋعا بولا­تىن مىندەت, – دەدى تاجىكستان پرەمەر-ءمينيسترى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن كوحير راسۋلزودا كەلىسىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ, سونداي-اق وندىرىس­تىك كووپەراتسياداعى جانە ساۋدا-ەكونوميكا, كولىك-ترانزيت سالالارىن­داعى الەۋەتتى تولىقتاي پايدالانۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

رەسمي كەزدەسۋلەردەن كەيىن قازاقستان مەن تاجىكستان پرەزيدەنت­تەرى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ۇلتتىق تاعامدار كورمەسىن ارالاپ كوردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ەمومالي راحمونعا كورمەدە كوكونىستەر مەن جەمىستەر تانىستىرىلدى.

بۇدان بولەك, مەملەكەتتەر باسشىلارىنا ۇلتتىق تاعامدار, سونىڭ ىشىندە اسپازدار ەرەكشە تالعاممەن ازىرلەگەن پالاۋ تۇرلەرى, تابا ناندار مەن كۇلشەلەر كورسەتىلدى.