اۋليەلەر مەن حاكىمدەردەن كەيىن پايعامبارلىق اماناتتى ارقالايتىن – اقىندار. ءتىلىم-ءتىلىم جۇرەگىنەن شاشىراعان ءتاڭىرىنىڭ ساۋلەسىن جاھانعا جاياتىن وسى سانات ساربازدارى. ول دۇنيەگە كەلگەن كەزدە اسپاننىڭ التى قاباتىنداعى ماليكەلەر مەيرام ەتىپ, باقيعا بەت تۇزەگەندە, كوزىنىڭ جاسىن ابدەن بۇلايدى. ال تاڭىرلىك الەمنىڭ تابالدىرىعىن اشىق-اشكەرە اتتاماي, جوقتىققا شىم باتىپ كەتكەن قالام يەلەرىنىڭ تاعدىر تالانىن قاي ولشەمگە سالا الامىز؟ زامانداستارى بەس كۇن جالعانعا ەكى-اق كۇن تۇنەگەن ءادىل بوتپانوۆتىڭ دا لاماكانعا ءسىڭىپ جوعالعانىنا ءالى سەنبەيدى. قۇددى قاسىمىزدا جۇرگەندەي, كۇندەردىڭ كۇنى ك ۇلىمسىرەپ الدىمىزدان شىعاتىنداي كۇتەدى. ال كەي دوستارى ونى ولەڭنىڭ قانداي بولۋ كەرەكتىگىن كورسەتتى دە, عايىپ-ەرەن قىرىق شىلتەننىڭ ارتىنا ىلەسىپ كەتە باردى دەيدى.
ج
اس جۇرەگىنە ادامزاتتىڭ اۋىر جۇگىن ارتىپ العان ءادىلدىڭ پوەزياسى سۇرعىلت سۋرەتكە, كۇڭگىرت كولەڭكەگە تولى. بىراق اقىن وسىناۋ قوپ-قويۋ تۇنەكتىڭ تۇبىنەن, اسىلى جۇرەكتىڭ تۇبىنەن جاپ-جارىق ءبىر ساۋلەنى كورەدى. ونىسىن وقىرماندارى دا سەزەدى. اقىننىڭ قولىنان ۇستاپ بەيماع ۇلىم جارىققا بىرگە ۇمتىلادى. سول ۇمتىلىستاعى قورقۋ مەن تولقۋ سەزىمدەرىن, ودان كەيىن بالقۋ مەن شالقۋ ساتتەرىن بويىنان وتكەرەتىنى ءۇشىن ءادىلدىڭ الەمىن جاقسى كورەدى جىر وقىر جۇرتشىلىق. ەندەشە, ونىڭ ولەڭدەرىن تاعى ءبىر ەسكە ءتۇسىرىپ, اقىن جۇرەگىنە ءۇڭىلىپ كورەيىكشى.
«مەنىڭ كەۋدەم – مەنىڭ ۇلى
مەشىتىم,
مەشىتىمە مۇڭ بەرە كور,
قۇدايىم.
قۇزىرىڭدى قابىرعاممەن
ەسىتىپ,
مۇڭ ارتىنان نۇر كورگەنشە
جىلايىن.»
جاراتقانىن تانىعان جاقسى پەندە تۇبەكتەگى ەمەس, جۇرەكتەگى مەشىتىنە كوبىرەك زيارات ەتەدى. سەبەبى ول حاقتىڭ ءتورى سوندا ەكەنىن ىشتەي بىلەدى. ۇلى مەشىتىندە, ياعني كوڭىل كۇمبەزىندە ءمىناجات ەتىپ وتىرعان شايىردىڭ شالىقتى ءۇنى وسىلاي باستالادى. كەلەسى عازالىندا ول مەشىت اتاسىنىڭ قولىمەن تۇرعىزىلعان قۇتتىحانا ەكەنىن اڭعارتادى.
«قايتەسىڭ, تاعدىر,
ۇلى بولساڭشى
توقتامنىڭ
مەندە ءبىر كۇش بار,
بار جاساپ بەرەم جوقتان مىڭ.
شالدار ايتادى: «اناۋ
اقساقال-
ءتاۋىپتىڭ ماڭىندا
مەشىتى تۇر, دەپ, بوتپاننىڭ».
اللادان ايان, بابالاردان بايان الىپ جازعان اقىندى ۇرەگەيلەردىڭ ۇنىنەن, دۇرەگەيلەردىڭ دۇمىنەن ۇنەمى قورعاپ قويادى قۇدىرەت. اقىن دا ونى سەزەدى. انتالاعان جاۋىنان, قالقالاعان ارۋاعىن قاسيەت تۇتادى. كەيىن ءتۇر-ءتۇسىن كۇن قاجالاعان, كىرپىشىن قۇم مازالاعان مەشىتىنىڭ ىرگەسىن قايتا كوتەرۋگە تالپىنادى. بۇل جولى ولەڭنەن...
«شاشىمدى سيپاپ, جۇباتادى
كۇز كەيۋانا,
بوتاسىن جالعىز تاستاۋعا ول دا
قيمادى, ءا؟..
ءمىناجات قىلار ءبىر كەزدە
ولەڭنەن مەشىت تۇرعىزىپ
جۇرگەن ديۋانا…
ديۋانا شىعارمىن…»
ءادىل بوتپانوۆ 2-كۋرس وقىپ جۇرگەن جىلى وقۋدان شىعىپ كەتىپ, تۋعان ەلى قىزىلورداعا ورالعان ەدى. سوندا قالالىق تەلەديداردا ىستەپ جۇرگەن جەرىنەن ءىز-ءتۇسسىز جوعالىپ كەتەدى. بۇل 1996 جىل بولاتىن.
«كەبىن كيگەن كەلمەيدى, كەبەنەك كيگەن كەلەدى» دەگەن بار. ول ولگەن جوق. ءبىز ءالى كۇدەرىمىزدى ۇزبەيمىز, دەيدى دوس-جاراندارى. «باقسى-بالگەردىڭ بارىنە باردىق. وسى كۇنگە دەيىن ءولدى دەگەن بىردە-ءبىر كورىپكەل جوق. ءبارى ءتىرى دەيدى. بىراق ءتىرى بولسا, قايدا ءجۇر؟» دەپ كۇرسىنگەن ەدى ەرتەرەكتە ءادىلدىڭ اكەسى انۋاربەك بوتپانوۆ.
اڭىزدا بەلدەسۋگە شاقىرعان بالۋانى ءوزىنىڭ اكەسى ەرالى ءباھادۇر ەكەنىن بىلگەن ءمادى ۇياتتان جەرگە كىرىپ كەتىپتى دەيدى. بالاسىن قايتادان جەر ۇستىنە شىعارا الماي زار قاققان ەرالى اقىرى پايعامباردىڭ سوزىنەن جۇبانىش تاپقان كورىنەدى. «كۇندەردىڭ كۇنى بولعاندا, دۇنيە قۇرتى قوزعاندا, جاقسىدان جامان وزعاندا, سەنىڭ بالاڭ جەر استىنان شىعىپ, جاھانعا ادىلەتتىك ورناتادى» دەگەن ەكەن پايعامبار سول جولى.
كىم ءبىلسىن, ءىز-ءتۇسسىز جوعالىپ كەتكەن اقىنىمىز دا عايىپتان تايىپ, ءبىر كۇنى جارق ەتە قالار...