اتادان قالعان جاقسى جول

سوعىس باستالعاندا قويشىبەك 13 جاس­تا ەدى. سول جىلى اكەسى الماعانبەت قايتىس بولدى. اناسى ءاليمانىڭ بار سۇيەنەرى ءوزى بولىپ قالدى. قارساقباي مىس زاۋىتىنىڭ تەمىرجول تسەحىنا جۇمىسكەر بولىپ قابىلداندى. تاڭەرتەڭ ەرتە تۇراتىن دا, مەكتەپكە ءىنىسىن ارقالاپ اپارىپ, جۇمىسىنا اسىعاتىن. سوندا كۇنۇزاق تيتىڭ­داپ جۇرگەندە تاباتىن تابىسى – 400 گرامم قارا نان. دەگەنمەن ەتكەن ەڭبەگى ەسكەرۋسىز قالمادى. 1946 جىلعى 15 جەلتوقساندا جەز­قازعان اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ماسليۋكوۆتىڭ قولىنان «1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسى كەزىندەگى جانقيارلىق ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن الدى. بۇل ونىڭ ەڭ العاشقى ماراپاتى بولاتىن.

ەڭبەك ونى وسىلايشا ەرتە ەسەيتتى. 1952 جىلى ول زاۋىتتىڭ مەتاللۋرگيا تسەحىنا اۋىس­تى. شيحتا تيەۋشى, گورنوۆوي, بالقىتۋشى بولدى. جۇمىستى جانىن سالىپ, بەرىلە ىستەدى. 1975 جىلى جەزقازعان مىس زاۋىتىنا كەلىپ, زەينەت دەمالىسىنا شىققانشا 8-ساناتتاعى اعا بالقىتۋشى بولدى. «ەڭبەك قىزىل تۋ», «وكتيابر رەۆوليۋتسياسى» وردەندەرىمەن, تاعى باسقا بىرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالدى. كسرو-نىڭ قۇرمەتتى, ال قازكسر-ءىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مەتاللۋرگى اتاندى. مۇنىڭ ءبارى دە ەشتەڭە ەمەس. ول سوڭىنا اتىنا كىر كەلتىرمەيتىن, نانىن ادالىنان جەگەندى بارىنەن ارتىق سانايتىن ۇرپاق تاربيەلەپ وسىرگەنىن وزىنە ومىرلىك ماقتانىش تۇتىپ كەتتى. بايبىشەسى ءباتيما ەكەۋى وننان اسا بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. ولاردىڭ ءبارى دە اكەنىڭ ءسوزىن جەرگە تاستامادى, انانىڭ الدىن كەسىپ وتپەدى.

قازىر قويشىبەك اقساقال دا, ءباتيما انا دا ومىردە جوق. بىراق ولاردىڭ ونەگەلى عۇمىرلارى ۇرپاعى ارقىلى جالعاسىن تاۋىپ جاتىر. دوسپانوۆتار اۋلەتىنىڭ جالپى ەڭبەك ءوتىلى 400 جىلعا جۋىقتاپ قالىپتى. جانە ءبىر عاجابى ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى. سولاردىڭ ىشىندە ءتورت بىردەي ۇلى ەڭبەكتەگى باقىتىن اكەلەرىنىڭ ىزى­مەن مەتاللۋرگيا سالاسىنان تاۋىپ­تى. ولار – ءابدىراشيت, نۇرلان, رامازان, راحىمجان. بۇلاردان بولەك, قويشىبەك اقساقالدىڭ ءىنىسىنىڭ ۇلى تالعات تا, ءتىپتى كۇيەۋ بالاسى سەرىك تە, ناعاشىسىنا تارتىپ تۋعان ەسكەندىر دە مىس زاۋىتىنان تابىلدى. وكىنىشكە قاراي, تالعات وتكەن جىلى ومىردەن ءوتىپ كەتتى.

ءابدىراشيت مەتاللۋرگ بولۋ­دىڭ جەڭىل سوقپايتىنىن جاقسى ءبىلدى. ويتكەنى اكەسىنىڭ كەزەكتى اۋىسىمنان كەلگەن ساتىنە سان رەت كۋا بولىپ ءوستى عوي. «اكەم كوتەرگەن اۋىرلىقتان بويىمدى اۋلاق سالسام كىم بولعانىم؟». ماماندىق تاڭداۋعا كەلگەندە وسىنداي ويعا تابان تىرەگەن ول اسكەردەن كەلىسىمەن مىس زاۋىتىنا باردى. بۇل 1985 جىلدىڭ 1 اقپانى بولاتىن. سودان بەرى 40 جىلعا جۋىق ۋاقىت وتە شىعىپتى. قازىرگى كەزدە ول – بالقىتۋشىلار بريگاديرى. بۇل تسەحتا تەمپەراتۋرا كەيدە 1 400 گرادۋسقا دەيىن جەتەدى. وتتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ, ەل بايلىعىن ەسەلەۋگە ۇلەس قوسۋ – ناعىز ەرلىك. ول – جەزقازعان مىس زاۋىتىنان «ەڭبەك داڭقى» مەدالىنىڭ تولىق يەگەرى اتانعان العاشقى مەتاللۋرگ.

ءومىرىنىڭ جارتىسىن وسىنداي وتتىڭ ورتاسىندا وتكىزىپ كەلە جاتقان ءابدىراشيت – وتباسىندا ادال جار, ونەگەلى اكە. زايىبى بيبىگۇل – جەزقازعان قالاسىنداعى №10 مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى. ولاردىڭ دينا, ءاليا, سالتانات ەسىمدى قىزدارى جوعارى وقۋ ورىندارىن ءبىتىرىپ, وتباسىن قۇرىپ, ءبىر-ءبىر ءۇي بولىپ وتىر. 2023 جىلى ءابدىراشيت پەن بيبىگۇل باس بولىپ دوسپانوۆتار اۋلەتى «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا قاتىستى, ءسويتىپ رەسپۋب­ليكالىق دەڭگەيدە لاۋرەات اتاندى.

ءابدىراشيتتىڭ قوس ءىنىسى رامازان مەن راحىمجان دا – ءوزى ىسپەتتى بالقىتۋشىلار. ال تاعى ءبىر ءىنىسى نۇرلان انود بولىمشەسىندە 30 جىلدان اسا كران ءماشينيسى بولىپ كەلە جاتىر. ولار دا ەڭبەكتە ارقاشان تىندىرىمدى ىستەرىمەن جۇرگەن ورتاسىندا ابىرويلى, بەدەلدى ازاماتتار. ايتالىق, راحىمجان – III دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» مەدالىنىڭ يەگەرى. ول جۇمىستان تىس ۋاقىتتا ءجۇزۋ سپورتىمەن اينالىسقاندى ۇناتادى. قالالىق, وبلىستىق دەڭگەيدەگى جارىستاردىڭ بىرنەشە دۇركىن جەڭىمپازى.

دوسپانوۆتار اۋلەتىنەن ءبىلىم, كاسىپ­كەرلىك, ت.ب. سالالاردا جۇر­گەندەرى قانشاما؟ تەك «قازاق­­مىس» كورپوراتسياسىنا قاراس­­تى ءوندىرىس سالاسىندا عانا وسى اۋلەت­تىڭ 10-نان اسا وكىلى بار ەكەن.

قازاق بالانىڭ سانىن ايت­قاندى ۇناتا قوي­مايدى. قوي­شى­بەك اقساقال مەن ءباتيما انا­نىڭ وننىڭ ۇستىندەگى ۇل-قىزدارىنان بۇگىندە 40-تان اسا نەمەرە, 30-عا جۋىق شوبەرە بار ەكەن. ءتىپتى شوپشەكتەر دە ومىرگە كەلە باس­تاپ­تى. قۇدايدىڭ بەرگەنى دەگەن وسى. اتادان قال­عان جاقسى جولدى ەرتەڭگە جالعايتىن سولار عوي.

جەزقازعان