جەتىسۋ جەرىندە «تازا قازاقستان» اكتسياسى بارىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. تەك قالا حالقى عانا ەمەس, ۇلكەندى-كىشىلى ەلدى مەكەندەر دە ەرىنبەي اينالاسىن تازالىققا باۋلۋدا. ماسەلەن, الاكولدەگى شەكاراشىلار اكتسيانى قولداپ, تابيعاتتى قورعاۋعا شاقىردى. «تابيعاتتى ايالاۋ – تاربيەدەن» دەپ تۇيسىنگەن جاستار دا ءوڭىردى قوقىستان قۇتقارىپ جاتىر.
جالپى العاندا, وبلىستا «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى كوكتەم مەزگىلىندە باستاۋ العان. «تازا ولكە», «كيەلى مەكەن», «جاسىل ايماق», «ونەگەلى ۇرپاق», ء«مولدىر بۇلاق» سياقتى اپتالىقتار جوعارى دەڭگەيدە اتقارىلدى. دەگەنمەن قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىن ساقتاۋ – ءبارىمىزدىڭ ازاماتتىق بورىشىمىز. سوندىقتان بۇل اكتسيا سەنبى سايىن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسى رەتتە ۇقك شەكارا قىزمەتى جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى الاكول اۋدانى اۋماعىنداعى شەكارا باسقارماسىنىڭ «سارقان» شەكارا بولىمىنە قاراستى «باسقان» شەكارا بولىمشەسىنىڭ جاۋىنگەرلەرى بولىمشە ماڭىنداعى وزەن ارنالارى مەن جول بويىن قوقىستان تازارتتى.
– قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋ ءۇشىن تازالىق مادەنيەتى ءاردايىم جوعارى تۇرۋى كەرەك. ول ءۇشىن سانا ساۋ بولۋعا ءتيىس. ءبىز بولىمشە ماڭايىن ۇنەمى تازارتىپ تۇرامىز. كەيدە تۋريستەر, تابيعات اياسىندا دەمالاتىن تۇرعىندار قورشاعان ورتاعا قوقىستى بەيبەرەكەت شاشىپ كەتەدى. ال ءبىزدىڭ شەكاراشىلار مۇندايعا جول بەرمەيدى. تەرەكتى مەكتەبىنىڭ «شەكاراشىنىڭ جاس دوسى» ۇيىرمەسىنە قاتىسۋشىلارمەن بىرگە تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز, – دەيدى «باسقان» شەكارا بولىمشەسىنىڭ اعا تەحنيگى اراي ومار ۇلى.
بولىمشەنىڭ 40-تان اسا شەكاراشىسى قاتىسقان ءىس-شارا بارىسىندا باسقان وزەنىنىڭ جاعالاۋىنان قاپ-قاپ قاتتى قالدىقتار شىعارىلدى. بۇل ماڭعا تابيعات اياسىندا تىنىعۋشىلار ءجيى كەلەدى. اعا سەرجانت داۋرەن نۇرمانعاليەۆ كەي تۇرعىننىڭ ء«تىلسىز» تابيعاتقا ءجيى قيانات جاسايتىنىنا قىنجىلاتىنىن جەتكىزدى.
– ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى بالالارىن ءوزى ءومىر سۇرەتىن اۋماقتى تازا ۇستاۋعا, تابيعاتتى ايالاۋعا ۇيرەتسە, كوشەنى, اۋلانى, وزەن مەن كول ماڭايىن ەشكىم تازالاپ جۇرمەس ەدى. «تازالىق – يماننىڭ جارتىسى» دەگەن ءتامسىل بار اتاجۇرتتا. ءاربىر ادام, ءاربىر وتباسى تابيعاتتى ايالاۋدى ءوز باسىنان باستاسا, بالالارىنا قورشاعان ورتانى قورعاۋدى ۇيرەتسە, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى, – دەيدى د.نۇرمانعاليەۆ.
شەكارانى كۇزەتۋ – ابىرويلى بورىش, ال قورشاعان ورتانى قورعاۋ – اركىمگە دە مىندەت. «باسقان» شەكارا بولىمشەسىنىڭ ساربازدارى قوس جاۋاپكەرشىلىكتى بىرگە ارقالاپ ءجۇر.
ودان كەيىن جاس ساربازدار مۇقىرى اۋىلدىق وكرۋگىندەگى ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى ن.الدابەرگەنوۆ مەموريالى ورناتىلعان ساياباق ماڭىن قوقىستان تازارتتى. «تازا قازاقستان» اكتسياسى اياسىندا «كيەلى مەكەن» تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر اۋماعى اباتتاندىرىلدى. اكتسياعا اۋدان, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ 40-تان اسا «جاسىل ەل» جاستار ەڭبەك جاساقتارى قاتىسىپ, تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن باستاۋ العان اكتسيا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا ءوتىپ جاتىر. بۇل جاسقا دا, جاسامىسقا دا تابيعاتتى قالاي ايالاۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىردى. بارشا اۋدان تۇرعىندارىنا «تازا قازاقستان» اكتسياسىنا بەلسەنە اتسالىسىڭىزدار دەپ ايتقىم كەلەدى. سەبەبى ءوزىڭىز تۇرىپ, اۋاسىن جۇتقان ءوڭىردىڭ تازا بولۋى تەك وزىڭىزگە بايلانىستى ەكەنىن ۇمىتپاۋ كەرەك, – دەيدى العاباس اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ «جاسىل ەل» جاستار ەڭبەك جاساقشىسى ارۋجان ەرنارقىزى.
سەنبىلىككە قاتىسۋشىلار قۇرال-سايماندار مەن قوقىستى جيناۋعا ارنالعان قاپشىق جانە قولعاپپەن قامتاماسىز ەتىلدى. جالپى, «تازا قازاقستان» اكتسياسى باستالعالى بەرى كوكسۋ اۋدانىنا قاراستى اۋىلداردان 6 مىڭ تونناعا جۋىق كۇل-قوقىس پەن قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار شىعارىلدى. اۋدان بويىنشا وسىنداي 30 شاقتى ءىس-شارا ءوتتى.ودان كەيىن وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەل جاۋھارى اتانعان الاكول كولىندە سۋاستى تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
شومىلۋ ماۋسىمى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان اكتسيادا وبلىستىق تجد ارنايى بريگاداسى كولدى كۇل-قوقىستان تازالاپ, ارناسىن قالىپقا كەلتىرۋ ماقساتىندا قىزۋ جۇمىس جۇرگىزدى. ناتيجەسىندە, بالقاش كولىنىڭ 10 كم بويى 5 م تەرەڭدىككە دەيىن ءتۇرلى قوقىستان تازارتىلدى. سۇڭگۋىرلەر بىرەگەي كول تۇبىنەن تسەللوفان, پلاستيك سىندى 367 كگ قوقىس شىعاردى.
«اتقارىلىپ جاتقان جوبا ايماقتىق ەمەس, مەملەكەتتىك بولۋعا ءتيىس. الاكول كولىنىڭ تابيعي بايلىعىن جوعالتپاي ساقتاپ قالۋ – ءبىزدىڭ پارىزىمىز», دەيدى ماماندار. تجد سۇڭگۋىرلەر كومەگىمەن سۋ استىن قوقىستان ارىلتىپ, كوز جاۋىن الاتىن كوگىلدىر كولگە الىس-جاقىننان اعىلعان جازعى دەمالىسىن وتكىزۋشىلەرگە قاۋىپسىز ورتادا تازالىقتى قامتاماسىز ەتەدى. وسى ارقىلى كول ءتۇبىنىڭ لاستانباۋىن قاتاڭ قولعا العان توتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرلەرى «تازا قازاقستان» اكتسياسى بارىسىندا جەردىڭ بەتى عانا ەمەس, وزەن-كول استىنىڭ دا نازاردان تىس قالماۋى كەرەكتىگىن ايتىپ, جەتىسۋلىقتاردى تازالىققا شاقىردى.
جەتىسۋ وبلىسى