قالالىق جەردە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلاسىنا ويىن الاڭدارى مەن تاس جولدان باسقا ەشتەڭە ورنالاستىرمايتىنى بەلگىلى. اعاش ەگىلۋى مۇمكىن, بولماسا ول دا جوق. دەگەنمەن بۇل قاعيدانىڭ تالدىقورعاندىق ولگا سەرەبرەننيكوۆا جوققا شىعاردى. ول ءوزى تۇراتىن كوپقاباتتى ءۇيدىڭ اۋلاسىنا 60 ءتۇرلى گۇل وتىرعىزىپ, شاھاردىڭ ءسانىن ارتتىرىپ وتىر. شاعىن عانا اۋلانىڭ شىرايىن كەلتىرگەن تۇرعىننىڭ ەڭبەگى كوپكە ۇلگى.
وسىدان ونشاقتى جىل بۇرىن «تالدىقورعان – تازا قالا» اكتسياسى قولعا الىنىپ, جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە تۇرعىندار اۋلاسىن رەتكە كەلتىرىپ ءجۇردى. بۇل ءۇردىس كەيىننەن ادەتكە اينالدى. سودان دا بولار وبلىس ورتالىعى ەل ىشىندەگى تازا شاھارلار قاتارىنان تۇسكەن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە قالا باسشىسى ەرنات ءبازىل تاڭنان ارالاپ, كوشەلەردىڭ تازالىعىنا باسا ءمان بەرىپ وتىر.
ء«اربىر تۇرعىن قالانى ولگا حانىم سەكىلدى ايالاپ, ەسىك الدىنا گۇل ەگىپ, اعاشتاردى سۋعارىپ تۇرسا, قالانىڭ كوركى ودان ءارى جاينار ەدى. ءبىز تازالىقتى وزىمىزدەن باستاماي, قالانى قوقىستان قۇتقارا المايمىز. جىل سايىن تۇرعىندار سانى ارتىپ كەلەدى, ۇيلەر دە ءجيى سالىنىپ جاتىر. ولاردان شىعاتىن قاتتى قالدىقتار دا كوبەيەدى. سوندىقتان بارىنشا ءاربىرىمىز قالانى ايالاي ءبىلۋىمىز قاجەت. قوقىستان ارنايى جاشىكتەرگە تاستاپ, اۋلانىڭ ساندەپ وتىرعانىمىز ابزال», دەيدى ە.ءبازىل.
شىنىندا ولگا حانىمعا قاراپ, كوپقاباتتى ءۇيدىڭ دە الدىن باققا اينالدىرۋعا بولادى دەگەن ويعا كەلەسىز. سەبەبى جۇپار اڭقىعان تاڭعاجايىپ گۇلدەر كورگەن كىسىنىڭ كوڭىلىن باۋرايدى. وعان ەشكىم سول گۇلدەرگە باعبان بولعانى ءۇشىن اقى تولەمەيدى. جىل سايىن كوكتەم باستالا بالاسىنداي قاراپ, ۇنەمى قاداعالاپ وتىرادى. قىس كەلگەنشە جايناپ تۇرادى.
كەيىپكەرىمىز گۇلدەرىن اۋلاداعى بالالار ج ۇلىپ الماۋى ءۇشىن كوز جازباۋعا تىرىسادى. الاقانداي جەرگە وسىنشاما مەيىرىمىن توككەن جانعا قالا باسشىلىعى دا ءدان ريزا بولىپ وتىر. ءار گۇلگە جان جىلۋىن, كوڭىل شۋاعىن قوسا قۇيىپ, وزگەلەرگە دە وسىنداي يىگىلىكتى ءىستى قولعا الۋعا شاقىرادى. ون ءبىر جىل ىشىندە اۋەسقوي باعبان جۇزدەگەن ءتۇرلى گۇل ءوسىرىپ كەلەدى. ونىڭ ءوز تۋعان جەرى مەن ءوز قالاسىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى كوپكە ۇلگى بولىپ وتىر. مۇنداي يگى ءىس بوس جاتقان جەر ۋچاسكەسىن ءتيىمدى پايدالانساق دەگەن نيەتتەن باستالعان ەدى.
«مەديتسينا سالاسىندا جۇمىس ىستەدىم, زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىن بوس ۋاقىتىم كوبەيدى, سوسىن گۇل وسىرۋمەن اينالىسا باستادىم. ءارتۇرلى گۇل وسىرەمىن. شىرايگۇل, تۇيمەداق, بالشاتىر, باقىتگۇل, استرا, بارقىتگۇل, قوڭىراۋگۇل باسقا دا كوپتەگەن ءتۇرى بار. ال بورتەگۇل كوكتەمدە گۇلدەيدى. جالپى, گۇلدىڭ 60-تان استام ءتۇرى بار. اسىرەسە تاس راۋشان – وتە ەرەكشە گۇل. ءوز قولىممەن گۇلزار جاسادىم. باسقا دا گۇل وسىرۋشىلەرمەن ارالاسىپ تۇرامىن. ءبىز ءبىر-بىرىمىزبەن تاجىريبە الماسامىز, ءبىر-بىرىمىزگە كوشەت, تۇقىم بەرەمىز. ءوز قولىمىزبەن وازيس جاساپ وتىرمىز, سونى كۇتەمىز, سۋارامىز. ءارى ادەمى, ءارى پايدالى. كورشىلەرگە ۇنايدى, ولار بىزگە قولداۋ كورسەتەدى, بىرگە قۋانادى, بالالار دا گۇلگە ۇقىپتى قارايدى», دەيدى زەينەتكەر باعبان.
وسى رەتتە تاعى ءبىر تۇرعىننىڭ يگى ءىسىن ايتپاسا بولماس. ول دا اۋلاسىن كوگالداندىرۋمەن 15 جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلەدى. تاتيانا يبراگيموۆا 50 سوتىق جەرگە ۇلكەن گۇلزار جاساپ, جەمىس اعاشتارىن ءوسىرىپ وتىر. ءلاززات اسانوۆا كوشەسىندەگى №69 كوپقاباتتى ءۇيدىڭ اۋلاسىن گۇلدى باققا اينالدىرۋعا ونىڭ قانشا تەر توككەنىن گۇلزارعا قاراعاننان-اق ۇعىنۋ قيىن ەمەس. گۇل ءوسىرۋشىنىڭ ءوزى مۇنىمەن شەكتەلمەيتىنىن ايتادى, تۋعان قالاسىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن كورسەتىپ, گۇلدىڭ جاڭا سورتتارىن وتىرعىزۋدى جالعاستىرماقشى. تالدىقورعان قالاسى اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بيىل وبلىس ورتالىعىندا «ۇلگىلى اۋلا» بايقاۋى وتەدى. ونداعى باستى ماقساتى – قالانىڭ كەسكىن-كەلبەتىن جاقسارتا ءتۇسۋ, اۋلالاردىڭ تازا, ءارى جيناقى بولۋىن ناسيحاتتاۋ. وسى ارقىلى ءاربىر تۇرعىننىڭ شاھارعا دەگەن قۇرمەتى ارتپاق.
«اۋلا اۋماقتارىنىڭ سانيتارلىق جاعدايى مەن كوگالداندىرىلۋىن, اباتتاندىرىلۋىن قولعا الۋ ءۇشىن ارنايى ءىس-شارالار جۇزەگە اسادى. تۇرعىنداردى بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرىپ, اۋلاسىن تازا ۇستاۋعا جول اشۋىمىز قاجەت. وسىنداي تۇرعىنداردى ۇلگى ەتە وتىرىپ, وزگەلەردى دە وسىنداي ىسكە قىزىقتىرا الامىز», دەيدى قالا اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
جەتىسۋ وبلىسى