مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ كوپشىلىكتىڭ ۇزاق تالقىلاۋىنان ءوتتى. سەبەبى بۇل قۇجاتتىڭ قوعام ومىرىندەگى ماڭىزى جوعارى. «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» زاڭنىڭ سوناۋ 1999 جىلى ازىرلەنگەنىن جانە شيرەك عاسىر ىشىندە باق كەڭىستىگىنىڭ ايتارلىقتاي وزگەرگەنىن ەسكەرە وتىرىپ, ەسكى زاڭعا وزگەرىس ەنگىزبەي, جاڭاسىن جازۋ ءتيىمدى بولدى.
زاڭدى قاراۋ بارىسىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەكى جۇزدەن استام وزگەرىس پەن تولىقتىرۋ ەنگىزۋدى ۇسىندى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا بۇرىن باسپا باسىلىمدارى, تەلەارنالار, راديوستانسالار, اقپاراتتىق اگەنتتىكتەر, ونىڭ ىشىندە ينتەرنەتتە اقپارات تاراتاتىندار, سونداي-اق ينتەرنەت-باسىلىمدار عانا تىركەلگەن, بىراق ەرىكتى نەگىزدە بولدى. ويتكەنى زاڭدا ولار ءۇشىن مىندەتتى تىركەۋ قاراستىرىلماعان.
وسىدان شيرەك عاسىر بۇرىن ەنگىزىلگەن سالالىق زاڭ ينتەرنەت جوق, قارابايىر كەزەڭدە قابىلدانعان. سودان بەرى ينتەرنەت-باسىلىمدار جەتەكشى رولگە يە بولدى, بىراق زاڭدا ءتىپتى مۇنداي تۇسىنىك تە بولعان جوق. سوندىقتان تەك باق ەمەس, جالپى ماسس-مەديا سالاسىنا باعىتتالعان زامان تالابىنا ساي قۇجات قابىلداندى.
قازاقستان مەدياسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋ قاجەتتىلىگى بۇعان دەيىن ۇنەمى ايتىلىپ كەلدى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جاڭا زاڭ جوباسى قولعا الىنىپ, ەكى جىلدان اسا تالقىلاندى. قۇجاتتى تالقىلاۋعا ەلىمىزدەگى بارلىق قوعامدىق جانە كاسىبي حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرى دە قاتىستى. ولاردىڭ تاراپىنان ايتىلعان كوپ ۇسىنىس ەسكەرىلدى. اسىرەسە قازاقتىلدى باق-قا ۇلكەن قولداۋ بولاتىن باپتار ەنگىزىلدى. ياعني قازاقشا كونتەنتتى كوبەيتۋ, وتاندىق تەلە, اۋديو, ينتەرنەت ونىمدەردىڭ ساپالى ءارى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا تاقىرىپتىق گرانتتار بولۋگە بايلانىستى ۇسىنىستار بار. سونداي-اق باق-تىڭ جەدەل اقپارات الۋىنا قاتىستى سىن-پىكىر ءجيى ايتىلادى. اسىرەسە جۋرناليستەردىڭ رەسمي ساۋالىنا بەرىلەتىن جاۋاپتىڭ ۇزاققا سوزىلىپ كەتەتىنىن ارىپتەستەر تاراپىنان جىلدار بويى «جىر» بولعانى راس. سوندىقتان ەندى زاڭعا سايكەس مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي ساۋالعا جاۋاپ بەرۋ مەرزىمى 7-دەن 5 كۇنگە دەيىن قىسقارتىلدى. بۇل جاي عانا ستاتيستيكالىق اقپارات ەمەس, جۋرناليستەردىڭ ساراپتامالىق, تالدامالىق, زەرتتەۋ ماقالالار جازۋعا نەگىز بولاتىن قوماقتى مالىمەتتەر ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. ويتكەنى تالدامانى قاجەت ەتپەيتىن, جەدەل اقپاراتتار ادەتتە ءباسپاسوز قىزمەتى ارقىلى جەدەل تاراتىلىپ جاتادى. قازىر بارلىق مەملەكەتتىك ورگان اقپارات قۇرالدارىنىڭ سۇراۋىنا جاۋاپتى جەدەل بەرۋگە مۇددەلى ەكەنىن كورىپ وتىرمىز.
وتاندىق باق-تىڭ قوعامداعى بەدەلى تمد ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا ەڭ پروگرەسسيۆتى, باسەكەگە قابىلەتتى دەپ ايتۋعا بولادى. تەحنولوگيا, اقپاراتتى جەتكىزۋى, كاسىبيلىگى جاعىنان كوش الدا كەلە جاتىر. سول ءۇشىن وتاندىق جۋرناليستيكانىڭ بەدەلى جوعارى دەپ ايتار ەدىم. ءتىپتى ءوزىمىز قىزىعا قارايتىن كەيبىر ەۋروپا ەلدەرىندەگى ارىپتەستەرمەن سالىستىرساق, ءبىزدىڭ اقپارات قۇرالدارى مەن جۋرناليستەردىڭ كاسىبيلىگى كەم ەمەس. سالاعا قاتىستى سوڭعى قابىلدانعان زاڭىمىز دا جۋرناليستەردىڭ بارىنشا باتىل زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, تالداۋ ماقالا جازۋىنا بەت بۇرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. جىلدار بويى بۇقارالىق اقپارات بەتتەرىندە بىرجاقتى پىكىر ايتىلىپ كەلدى. ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىنا باسىمدىق بەرىلگەنى راس. الايدا ەندىگى جەردە تەحنولوگياعا, ءبىلىم مەن عىلىمعا بەت بۇراتىن كەز كەلدى. زاماننىڭ اعىسىنا ساي وتاندىق جۋرناليستيكا دا ءوز جۇرىسىنەن جاڭىلماي, جاسامپاز ەلدى العا سۇيرەۋگە كۇش سالادى دەگەن سەنىمدەمىز. ويتكەنى الەمدە دە, ەلىمىزدە اقپاراتتىق مايدان ۇزدىكسىز ۇدەپ جاتىر. سوندىقتان اقپارات مايدانىندا كاسىبي جۋرناليستەرگە ارتىلار جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر. ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدا شەگەلەپ ايتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستى مۇراتىن جۇزەگە اسىرۋعا دەن قويا وتىرىپ, جۋرناليستەر ۇلت پەن ۇرپاق تاربيەسىنە, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ورنىعۋىنا ايرىقشا ءمان بەرۋ ماڭىزدى.
بيبىگۇل جەكسەنباي,
سەنات دەپۋتاتى