مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2022 جىلى ەلىمىزدە ۇزدىك شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋدى تاپسىرعان ەدى. قازىرگە دەيىن 14 فيليال اشىلدى. بيىل تاعى الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ 8 فيليالى اشىلماق. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ايتىلدى.
بريفينگتە ءسوز العان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ (جوو) فيليالدارىن اشۋدا 3 مودەل قولدانىلاتىنىن جەتكىزدى.
«اتالعان جۇمىس ەلىمىزدەگى جوو-نىڭ عىلىمي جانە اكادەميالىق دامۋىن كۇشەيتۋگە, وزىق عىلىمي تاجىريبەنى ەنگىزۋگە, باسقارۋ جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋعا, ءبىلىم مازمۇنى مەن وقۋ ۇدەرىسىنە الەمدىك ءبىلىم ستاندارتتارىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. شەتەلدىك جوو فيليالدارىن اشۋدا 3 مودەل قولدانىلادى (1.مەملەكەتتىك گرانتتار, 2. اكادەميالىق, بىرلەسكەن ءبىلىم باعدارلامالارى مەن قوس ديپلوم باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ, 3. ينۆەستورلار ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ جانە پرەفەرەنتسيالار پاكەتىن ۇسىنۋ ارقىلى). جالپى, 2029 جىلعا قاراي ەلىمىزدە شەتەلدىك جوو فيليالدارى ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن قاجەتتى 2000-نان اسا جوعارى بىلىكتى مامان دايارلايدى. قازاقستاندى ەۋرازيا ايماعىنداعى ۇلكەن اكادەميالىق حابقا اينالدىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل ءۇشىن ەلگە شەتەلدىك برەندتەردى اكەلۋ قاجەت. شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قازاقستانعا كەلىپ, ءوز ينۆەستيتسياسىمەن عيماراتىن سالىپ نەمەسە ساتىپ الىپ, شەتەلدىك فورماتپەن وقىتۋىنا رۇقسات بەردىك, جوو ارنايى ۇكىمەتتىك قاۋلىلارمەن جۇمىسىن اتقارىپ جاتىر. مىسالى, الماتىدا «De Montfort» ۋنيۆەرسيتەتىنەن كەلەر جىلى تۇڭعىش تۇلەكتەرىمىز شىعادى», دەدى س.نۇربەك.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ ارقىلى ءۇش فيليال جۇمىسىن باستادى. 2022 جىلى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان «ميفي» ۇلتتىق يادرولىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى, ي.م.گۋبكين اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى 2022 جىلى س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا اشىلدى. اتالعان فيليالدارعا 200 گرانت ءبولىندى, ميفي-دە 94 ستۋدەنت, گۋبكين فيليالىندا 61 ستۋدەنت وقيدى. سونىمەن قاتار «University Heriot Watt» فيليالى 2023 جىلى ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا قۇرىلدى. بۇل فيليال بويىنشا 300 گرانت ءبولىندى, 286 ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر.
«ال ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك مودەلى بويىنشا ەكى فيليال اشىلدى. م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى 2022 جىلى «University of Arizona»-مەن كەلىسىمگە وتىردى. بۇل باعىتتا 10 ماماندىققا 1200 گرانت ءبولىندى, 589 ستۋدەنت وقيدى. ال ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا 2022 جىلى بەرلين تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, دارمشتات تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, بەرلين ەركىن ۋنيۆەرسيتەتى, گامبۋرگ قولدانبالى عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتىمەن كونسورتسيۋم قۇرىلدى. شەتەلدىك سەرىكتەس جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن سەمەي قالاسىنداعى شاكارىم ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىنداعى پولشا ەكونوميكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى مەن ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىنداعى ماركە پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (يتاليا) فيليالى; قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىندە سەۋلتەحتىڭ (وڭتۇستىك كورەيا) جاساندى ينتەللەكت جانە ينفورماتيكا جوعارى مەكتەبى; وسكەمەن قالاسىنداعى د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شقتۋ بازاسىنداعى «Luban» (قحر) شەبەرحاناسى اشىلدى. بيىل ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ بازاسىندا ەكىنشى شەبەرحانا قۇرىلىپ جاتىر», دەدى مينيستر.
بريفينگتە باياندالعانداي, ەلىمىزدە ەندى تاعى 8 شەتەلدىك جوو فيليالى اشىلادى. ازىرگە بەلگىلىسى: م.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا د.ي.مەندەلەەۆ اتىنداعى رەسەي حيميا-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا گازي ۋنيۆەرسيتەتتىڭ (تۇركيا), استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا بەيجىڭ تىلدەر جانە مادەنيەت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (قحر); نارحوز ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا كۆينس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (يرلانديا) فيليالى اشىلادى. كايست جانە ۆۋسونگ ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن (وڭتۇستىك كورەيا) كەلىسسوز جۇرگىزىلىپ جاتىر.
200 جىلدىق تاريحى بار بريتاندىق «حەريوت-ۋوتت» ۋنيۆەرسيتەتى ءتورتىنشى وندىرىستىك رەۆوليۋتسياعا كادر دايارلاۋ ماقساتىندا ءوز باعدارلامالارىن بۇكىل الەمگە اشۋعا تىرىسىپ كەلەدى. اتالعان جوو قازاقستاندا دا وسىنداي باستامانى قولعا الدى. بۇل تۋرالى «حەريوت-ۋوتت» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروۆوستى جانە ۆيتسە-كانتسلەرىنىڭ ورىنباسارى مارك بيگس ءباسپاسوز جيىنىندا ايتتى.
«وسىدان 2 جىل بۇرىن الەمدى ارالاپ, ۇزدىك لوكاتسيا ىزدەدىك. بىلتىر سىزدەردىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترىمەن كەزدەستىك, قازاقستاننىڭ امبيتسياسى ءبىزدى تاڭعالدىردى. وسى ۇسىنىستى قابىلداپ, ءۇشىنشى كامپۋستى قازاقستاندا اشۋعا شەشىم شىعاردىق. تاڭداۋىمىز اقتوبەدەگى ق.جۇبانوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە ءتۇستى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ءبىلىم ورداسىن حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەت دەڭگەيىنە جەتكىزۋ. بۇعان بار كۇشىمىزدى سالامىز», دەدى سپيكەر. ونىڭ ايتۋىنشا, «حەريوت-ۋوتت» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى قازاقستاندىق جوو-نىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرىپ, كاسىبي مامان دايارلاۋعا باسىمدىق بەرەدى. شەتەلدىكتەر جىلىنا 300 ستۋدەنتتى وقىتۋعا قاۋقارلى. باكالاۆريات باعدارلاماسى 3 باعىتتا جۇرگىزىلەدى: ەلەكتروندىق جانە ەلەكتريكالىق ينجەنەريا, كومپيۋتەرلىك ينجەنەريا, مۇناي-گاز ينجەنەرياسى. الداعى ۋاقىتتا مۇندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ستۋدەنتتەرى دە وقۋعا تۇسۋگە مۇمكىندىك الادى. سونىمەن قاتار PhD باعدارلامالارىن اشۋ كوزدەلگەن.