ەلىمىزدىڭ وقۋشىلارى كەيىنگى كەزدە حالىقارالىق دودالاردا دارالانىپ, ەلگە ءجيى ولجالى ورالىپ ءجۇر. بۇل باسقا دا بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ, ءبىلىم بايگەلەرىنە قاتىسۋعا شابىتتاندىراتىنى ءسوزسىز.
شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ گرانتىن يەلەندى
تاقىرىپ توڭىرەگىندەگى ءسۇيىنشى جاڭالىقتىڭ سوڭعىسى – وتاندىق وقۋشىلاردىڭ Regeneron ISEF حالىقارالىق عىلىمي-ينجەنەرلىك كورمەدە بەدەلدى ماراپاتتارعا يە بولعانى تۋرالى اقپارات. 11-17 مامىر ارالىعىندا لوس-اندجەلەستە وقۋشىلارعا ارنالعان دۇنيەجۇزىلىك عىلىمي-ينجەنەرلىك Regeneron ISEF 2024 بايقاۋى وتكەن ەدى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەلىمىزدىڭ ءۇش وقۋشىسى بەدەلدى ماراپاتتارعا يە بولىپ, 100% ناتيجەگە قول جەتكىزدى. جوباداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن ءابىلمانسۇر راحمەتۋللاەۆ, ساياجان جاقسىعاليەۆا جانە ءاليحان جاربولوۆ ءتۇرلى سانات بويىنشا ۇزدىك دەپ تانىلىپ, جوباداعى ەڭبەگىن باعالاۋ ديپلومدارىن يەلەندى. سونداي-اق دارىندى جاس عالىمدار كورول ابدۋلازيز جانە ونىڭ سەرىكتەستەرى قورى اتىنان «ماۋحيبا» ارنايى سىيلىقتارىن ولجالادى. ولارعا ساۋد ارابياسىنداعى بەدەلدى مەملەكەتتىك كورول فاحد مۇناي جانە مينەرالدار ۋنيۆەرسيتەتىندە وقۋ ءۇشىن تولىق قارجىلاندىرىلعان ءبىلىم گرانتتارى تابىستالدى. ارنايى سىيلىق قاتىسۋشىلارعا قارجىلىق ماسەلەلەرگە الاڭداماي, وقۋىن جالعاستىرۋعا جاعداي جاسايدى. بۇل ولاردىڭ اكادەميالىق جانە عىلىمي جۇمىستارعا نازار اۋدارۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, Regeneron ISEF – 70-تەن اسا ەلدەن 2000-عا جۋىق قاتىسۋشىنىڭ باسىن قوسىپ, ولارعا وزدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق ازىرلەمەلەرىن كورسەتۋگە, دۇنيەجۇزىندەگى ارىپتەستەرىمەن تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن اۋقىمدى بايقاۋ.
ەل قورجىنىنا 9 مەدال سالدى
جاقىندا حيميا پانىنەن وقۋشىلارعا ارنالعان 58-حالىقارالىق مەندەلەەۆ وليمپياداسىنىڭ قورىتىندىسى شىقتى. شەنچجەن قالاسىندا (قىتاي) وتكەن جارىسقا 29 ەلدەن 200-دەن اسا وقۋشى قاتىسىپ, ءوزارا 15 التىن, 30 كۇمىس, 45 قولا جۇلدەنى تالاسقا سالدى. قازاقستان قۇراما كومانداسى 1 التىن, 2 كۇمىس جانە 6 قولا, بارلىعى 9 مەدال جەڭىپ الدى.
تارقاتىپ ايتقاندا, پاۆلودار قالاسىنداعى №8 دارىندى بالالارعا ارنالعان ليتسەيدىڭ وقۋشىسى رينات يليۋسيزوۆ حالىقارالىق ءبىلىم بايگەسىنەن ەل قورجىنىنا التىن مەدال سالدى. اقتاۋ قالاسىنىڭ ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەرناتىنان ءادىلجان مولداعۇل مەن استانا قالاسىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنەن كيريلل كيم كۇمىس مەدال يەلەنسە, استانا قالاسىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنەن ابىلاي قابدۋلحادىر, Haileybury Almaty حالىقارالىق مەكتەبىنەن اليحان سەرىك ۇلى, الماتى قالاسىنىڭ حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنەن ەڭلىك باقىتبەكوۆا, پاۆلودار قالاسىنىڭ حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنەن تاميلا راحيمباەۆا, قاراعاندى قالاسىنىڭ م№1 ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» مەكتەپ-ينتەرناتىنان سانجار قالياقبار, اقتاۋ قالاسىنىڭ ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» مەكتەپ-ينتەرناتىنان ءالىبي مۇعالىم قولا مەدال ولجالادى.
مىقتىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى
ەلىمىزدىڭ وقۋشىلارى بالقان تۇبەگىندەگى ەڭ مىقتى جاس ماتەماتيكتەردىڭ ۇشتىگىنە كىردى. وسى ايدىڭ باسىندا بولگاريانىڭ ۆارنا قالاسىندا ماتەماتيكادان 41-بالقان وليمپياداسى (BMO) اياقتالعان ەدى. وعان 22 ەلدەن 130-دان اسا وقۋشى قاتىستى. ءبىلىم دوداسىندا ءبىزدىڭ وقۋشىلارىمىز جالپىكوماندالىق ءۇشىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. ۇلتتىق قۇراما قورجىنىندا 1 التىن, 2 كۇمىس جانە 3 قولا بار.
اتالعان حالىقارالىق ءبىلىم بايگەسىندە ەل نامىسىن قوستاناي قالاسىنداعى ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى جان داۋتوۆ, الماتى قالاسىنداعى رفمم 10-سىنىپ وقۋشىسى ءامىرلان امانجولوۆ, الماتى قالاسىنداعى Haileybury Almaty حالىقارالىق مەكتەبىنىڭ 12-سىنىپ وقۋشىسى ميرون يۋركەۆيچ, تاراز قالاسىنداعى ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى مارعۇلان شارەل, الماتى قالاسىنداعى رفمم 10-سىنىپ وقۋشىسى تيمۋر مۇرات, الماتى قالاسىنداعى رفمم 10-سىنىپ وقۋشىسى ءامىر ساحيپوۆتان قۇرالعان قۇراما قورعادى. ولارعا KBTU-ءدىڭ اكادەميالىق سۇراقتار جونىندەگى پرورەكتورى, PhD, پروفەسسور اسىلبەك يساحوۆ پەن ماتەماتيكادان رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق وليمپيادالاردىڭ جۇلدەگەرى قانات ساتىلحانوۆ جەتەكشىلىك ەتتى.
ەندى ماتەماتيكادان 41-بالقان وليمپياداسىنا قاتىسقان وسى قازاقستان قۇراما كومانداسى بيىلعى 11-24 شىلدە ارالىعىندا ۇلىبريتانيادا وتەتىن ماتەماتيكادان حالىقارالىق وليمپياداعا (IMO) دا بارادى.
ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى
وتكەن اپتادا وزات وقۋشىلارىمىزدىڭ قىتايدىڭ شانحاي قالاسىندا 18-19 مامىردا وتەتىن روبوتتەحنيكا بويىنشا «First Tech Challenge China» حالىقارالىق چەمپيوناتىنا اتتانعانى تۋرالى جازعان ەدىك. وسى ماتەريالدى جازىپ جاتقاندا, اتالعان چەمپيوناتتىڭ ناتيجەسى شىققانى جونىندە حابار الدىق.
«First Tech Challenge China» حالىقارالىق چەمپيوناتىنا قىتاي, جاپونيا جانە قازاقستاننان جينالعان 50 كوماندا قاتىسىپ, 600-دەن اسا قاتىسۋشى باق سىنادى. اباي وبلىسىنىڭ جاڭادان قۇرىلعان «Tengri» قۇراما كومانداسى Robot game اتالىمى بويىنشا ءىى ورىن السا, Motivate award اتالىمىندا ۇزدىك كوماندا رەتىندە ءى ورىن يەلەندى. جالپىكوماندالىق ەسەپتە ءۇش ەلدىڭ اراسىندا ءىى ورىن الدى. كوماندا قۇرامى شاكارىم اتىنداعى كوپبەيىندى №5 گيمنازياسىنىڭ وقۋشىلارى: تەمىرلان ابىلحان, رادمير جەڭىسبەك, وسمان قۋانىشبەكوۆ, بالجان نايمانعازينا, دوسجان سابيت, نۇرتورە ماقسات ۇلى, نۇركەن تولەۋبەك, الان ەرمەكباەۆ. كوماندا جەتەكشىسى – اتالعان مەكتەپتىڭ روبوتتەحنيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ايدوس تۇرسىنبەكوۆ.
ويىن بارىسىندا اتالعان وتاندىق كوماندا اۆتونومدىق رەجىمدە روبوتتاردى جارىستىرىپ, روبوت باقىلاۋ وينىندا پيكسەل جينادى. سوڭعى 30 سەكۋند ىشىندە روبوت درون ۇشىرىپ, تۋرنيككە تارتىلدى.
P.S. ەسكە سالا كەتەيىك, 7 (IMO – ماتەماتيكا, IphO – فيزيكا, IchO – حيميا, IBO – بيولوگيا, IgەO – گەوگرافيا, IOI – ينفورماتيكا جانە IOL – لينگۆيستيكا) بەدەلدى ءپان وليمپياداسىنىڭ جۇلدەگەرلەرىنە (التىن مەدال ءۇشىن 1 500 اەك – 5 ملن 538 مىڭ تەڭگە, كۇمىس مەدالعا 1 000 اەك – 3 ملن 692 مىڭ تەڭگە, قولا مەدالعا 500 اەك – 1 ملن 846 مىڭ تەڭگە كولەمىندە) ءبىر رەتتىك اقشالاي سىياقى بەرىلەدى. وسىعان قوسا ولار ۇبت تاپسىرماي-اق وتاندىق جوعارى وقۋ ورنىندا تەگىن ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىنە دە يە بولادى.