وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسى جاقىنداپ قالدى. بالالاردىڭ كانيكۋل ۋاقىتىن ءتيىمدى, پايدالى, باستىسى قاۋىپسىز جاعدايدا وتكىزۋىنە قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر؟ وسى جانە وزگە دە ماڭىزدى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك.
وتكەن اپتادا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ اپپاراتتىق كەڭەسىندە وڭىرلىك ءبىلىم باسقارمالارى, ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمدار جانە ادىستەمەلىك كابينەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن «جاز-2024» بالالاردىڭ ساۋىقتىرۋ دەمالىسىن, بوس ۋاقىتىن جانە جۇمىسپەن قامتىلۋىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
اپپارات جينالىسىندا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ ماسەلەگە قاتىستى: «وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ – ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى. بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن باستى نازارعا الا وتىرىپ, جازعى دەمالىستى وتكىزۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. بۇل باعىتتا قاجەتتى ادىستەمەلەر ازىرلەنىپ جاتىر, وسى بويىنشا اتا-انالارعا جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى كەرەك. سوندىقتان ارىپتەستەر بالالاردى قورعاۋ شارالارىن قاتاڭ باقىلاۋعا الىپ, جۇمىستى كۇشەيتۋگە ءتيىس. جاۋاپتى ماماندارعا ءتيىستى ادىستەمەلىك قۇرالدار مەن الگوريتمدەر جولداندى», دەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, تاربيە جۇمىسى جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى دەپارتامەنتى ءبىلىم باسقارمالارىمەن بىرلەسىپ وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن وتكىزۋ بويىنشا جەرگىلىكتى شتابتا دەمالىس ورنىندارىنىڭ دايىندىعىن پىسىقتاۋعا مىندەتتى.
«ەكىنشىدەن, وقۋشىلاردىڭ دەمالىسى ساپالى جانە قاۋىپسىز جاعدايدا, جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋعا ءتيىس. جازعى دەمالىس كەزىندە ەڭبەكپەن قامتىلاتىن بالالارعا ارنالعان ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار باسشىلىققا الىنسىن. ەڭبەك ەتۋگە ىنتالى وقۋشىلاردىڭ بازاسى ازىرلەنسىن. «جازدىق جولداما» اۋىل بالالارىنا ارنالعان جوبا اياسىندا دەمالاتىن 20 مىڭ بالانىڭ ساۋىقتىرۋ كەستەلەرى پىسىقتالسىن. ال بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋدا ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ باسشىلارىنا جەكە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيمىن», دەدى مينيستر ع.بەيسەمباەۆ.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بيىل جازدا بارلىعى 3,1 ملن بالانى, ياعني وقۋشىلاردىڭ 88,2%-ىن دەمالىسپەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. تاربيە جۇمىسى جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى مەرۋەرت مەدەتبەكوۆا: «بۇگىنگى تاڭدا 11 مىڭنان اسا لاگەر بالالاردى قابىلداۋعا ءازىر تۇر. بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى ءۇشىن قولجەتىمدى ساۋىقتىرۋ باعدارلامالارى, ورنالاسۋ شارتتارى مەن قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى تۋرالى پايدالى اقپارات قامتىلعان «بالالارعا بازارلىق» جانە «قاۋىپسىز جاز» اقپاراتتىق پاكەتى دايىندالدى. سونىمەن قاتار وڭىرلەردە جاڭادان 5 ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جالپى, 2026 جىلعا دەيىن 50 جاڭا ورتالىق پايدالانۋعا بەرىلەدى», دەدى.
اتالعان مينيسترلىك ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى, تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ زاڭنامالىق نورمالاردى, باعدارلامالاردى, سونداي-اق مونيتورينگ پەن باقىلاۋدى قامتيتىن ءىس-شارالار جوسپارىن قابىلدادى. وسىعان قوسا بيىل ءبىرىنشى رەت لاگەرلەر ءۇشىن بىرىڭعاي تالاپتار ازىرلەندى, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ەرىكتىلەر مەن پەداگوگتەر جۇمىسقا تارتىلدى, لاگەرلەردى قابىلداۋ مەن نۇسقاما وتكىزۋدىڭ رەسپۋبليكالىق مونيتورينگى قۇرىلدى. سونداي-اق ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارى بەكىتكەن بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ ءتىزىلىمى جولداندى.