قارعىن سۋ قۇرساۋىندا قالدى

26 ناۋرىز كۇنى ورال قالاسىندا جانە وبلىستىڭ 9 اۋدانىندا توقتاۋسىز جاڭبىر جاۋىپ, قاردى ەرىتىپ جىبەردى. ناتي­جەسىندە, اقجايىق, ءبورلى, بايتە­رەك, قازتالوۆ, قاراتوبە, سىرىم, تاسقالا, تەرەكتى جانە شىڭعىرلاۋ اۋداندارىندا تاسقىن سۋ باسۋ قاۋپى تۋدى. قار مەن جاڭبىر سۋى ارىقتار مەن كارىزدەرگە تولىپ, 3 الەۋمەتتىك نىساننىڭ جانە كوپقاباتتى 5 ءۇيدىڭ جەرتولەسىنە قۇيىلىپ, 298 جەكەمەنشىك ءۇيدىڭ اۋلاسىن باستى. قاۋىپ تونگەن ايماقتارعا قۇم سالىنعان قاپشىق جەتكىزىلىپ, سۋدى سورۋ جۇمىسى ۇيىمداستىرىلعان.

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ ورال قالاسى­نىڭ زاشاعان كەنتىندەگى سۋ باسۋ قاۋپى بار شاعىن اۋداندارعا, ساراتوۆ تاسجولىن­داعى سۋ ارناسى جۇيەسىنە, سونداي-اق ورال قالاسىنىڭ ەسكى ورتالىق كوشە­لەرىنە بارىپ, جاعدايدى كوزىمەن كوردى. توتەنشە جاعدايلار دەپارتا­مەنتىنە, قالا اكىم­دىگىنە جانە كوم­مۋنالدىق قىز­مەت سالا­سى­نىڭ ماماندارىنا قار, جاڭ­بىر سۋلارىن ۋاقتىلى شىعارۋ, جول­دار­دى بوگەۋ, قاپشىقتارمەن قۇم توسەۋ, سۋ ارنالارى مەن قۇبىرلاردى تازا­لاۋ­دى تاپسىردى. ءوڭىر باسشىسى ورال قالاسىنىڭ اكىمىنە جۇمىسىنداعى ولقىلىقتار ءۇشىن قاتاڭ سوگىس بەرەتىنىن ايتتى.

«سىزدەر سۋ تاسقىنىنا دايىن بولما­دىڭىزدار. ءتىپتى قالا اكىمدىگىنىڭ عيما­راتى دا سۋعا باتتى. مۇنىڭ ءبارى جاۋاپ­سىزدىقتى كورسەتەدى. كەشە-بۇگىن قالانى ارالا­دىم, كەيبىر شاعىن اۋدان­دا مەن كەلگەندە جۇمىس ەندى عانا باستالىپ جاتىر. ورال اكىمىنە قاتاڭ سوگىس جاريالايمىن. قالا مەن اۋداندار كۇشەيتىلگەن رەجىم­دە جۇمىس ىستەۋى كەرەك. جاعداي­دى تاۋلىك بويى باقىلاۋدا ۇستاڭىز­دار», دەپ ەسكەرتتى وبلىس اكىمى.

قارعىن سۋ اۆتوكولىك جولدارىنا دا قاۋىپ ءتوندىرىپ جاتىر. كۇرە جولداردىڭ 19 جەرىندە وسىنداي جاعداي تىركەلگەن. رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق دارەجە­دەگى 2 جولدىڭ, اۋداندىق دارەجەدەگى 17 جولدىڭ ۇستىنەن سۋ ءوتىپ كەتكەن. اقجايىق, جانىبەك, تەرەكتى, سىرىم جانە قاراتوبە اۋداندارىنداعى سۋ باسقان جول­دارعا كەزەكشىلىك, ارنايى بەلگىلەر ورناتىلعان.

ناۋرىزدىڭ 27-سىنە اۋعان تۇنگى ساعات 12.00-دە وبلىستىق جە­دەل شتاب باس­تىعى, وبلىس اكىمى­نىڭ ورىنباسا­رى قاليار ايت­مۇ­حامبەتوۆتىڭ توراعالى­عىمەن جيىن ءوتىپ, اۋدان باسشىلارىنىڭ سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ەسەبى تىڭدالدى. جوعارىدا ايتىلعان الەۋمەتتىك مەكەمەلەر مەن تۇرعىن ۇيلەر­دىڭ جەرتولەسىنە كىرگەن سۋ توقتاتىلىپ, تونگەن قاۋىپتىڭ بەتى قايتقان.

قاراتوبە مەن سىرىم اۋداندا­رىن­دا قالىپتاسقان كۇردەلى جاعدايعا بايلانىس­تى قوسىمشا كۇش جۇمىل­دىرىلىپ جاتىر.

«قازگيدرومەت» مەكەمەسىنىڭ مالىمە­تىنە قاراعاندا, تاسقالا اۋدانىندا ەكىنشى شەجىن جانە دەركول وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى كوتەرىلگەنى بايقالعان. جول-جونەكەي قوسىلعان سۋلاردان وزەن كەمەرىنەن اسىپ كەتۋى مۇم­كىن. ەكىنشى شەجىننىڭ قاۋىپتى دەڭگەيى 780 سم بولسا, قازىر بۇل 739 سم-گە جەتىپ قالعان. جەرگىلىكتى اكىمدىك 5 مىڭ دانا قاپشىق, 100 توننا ينەرتتى ماتەريال دايىنداپ, ساقاداي ساي وتىر. اۋىلدا قاۋىپتى جاعداي تۋسا, تۇرعىنداردى كوشىرىپ ورنالاستىرۋ ءۇشىن 2 ەۆاكۋاتسيالىق بەكەت ازىرلەنگەن.

كەيىنگى مالىمەتتەرگە قارا­عان­دا, وبلىس اۋماعىندا 131 616 تەك­­شە مەتر سۋ سورىلىپ, قۇم سا­لىنعان قاپشىق­تىڭ 5 730 داناسى قاۋىپتى جەرلەرگە توسەلگەن. ءبىر مەزگىلدە ءتۇرلى قىزمەتتەن 990 ادام, 222 تەحنيكا, 153 موتوسورعى تاسقىننىڭ بەتىن قايتارۋعا جۇمىلدىرىلدى. ايتا كە­تەيىك, قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ العى شە­بىندە اسكەري ءبولىم ساربازدارى دا ءجۇر.

كەي جەردە اۆتوجولداردان سۋ وتكە­نىن ايتقان ەدىك. بۇلار – اق­جايىق اۋدانىنىڭ قۋرايلىساي اۋىلدىق وكرۋگىندەگى اتىبەك قىستاعى ماڭىنان وتەتىن «جۇبان – سايقۇدىق» اۆتو­جو­لىنىڭ 7-ءشى شاقىرىمى, جانى­بەك اۋدانىنىڭ جاقسىباي اۋىلدىق وكرۋ­گىن­دەگى «جانىبەك – تالوۆكا – كىشىوزەن» اۆتو­جولىنىڭ 3 ويپاتتى ۋچاسكەسى, تەرەك­­تى اۋدانىنىڭ شالقار اۋىلدىق وكرۋ­گىن­­دەگى ءسارىومىر اۋلىنان 9 شاقى­­رىم جەردە, ء«سارىومىر – دۋانا» اۆتو­جو­­لىنىڭ 2 ويپاتتى ۋچاسكەسى, وسى اۋدان­­نىڭ اڭقاتى اۋىلدىق وكرۋگىندەگى قان­دىق اۋلى ماڭىنداعى ء«سارىومىر – اڭقاتى» اۆتوجولى جانە «تەرەكتى-اقساي» اۆتوجو­لىنىڭ 19 شاقىرى­مى. قازىر دۋانا اۋلىمەن كولىك بايلانىسى جوق. قالعان ەلدى مەكەندەرگە اينالما جولدار بار, تۇرعىندارعا قاۋىپ تونبەگەن. جول­دىڭ قاۋىپتى تۇستارىنا ارنايى بەلگى ورناتىلىپ, كەزەكشى قويىلعان.

27 ناۋرىز كۇنى تەرەكتى اۋدانىنا قاراستى اڭقاتى اۋلىندا 16 تۇرعىن ۇيگە سۋ كىرىپ, سونداي-اق 8 اۋلا اۋماعىن سۋ باسقانى حابارلاندى. 27 تۇرعىن مەكتەپ-ينتەرنات عيماراتىنا كوشىرىلگەن. ءۇي جانۋارلارى مەن قۇستار قاۋىپسىز جەرلەرگە شىعارىلعان.

«سۋ دەڭگەيىن ءتۇسىرۋ جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جولدىڭ جابىنى الىندى. وقيعا ورنىندا تجد جەكە قۇرامىنان 21 ادام, 4 بىرلىك تەحنيكا, 2 موتوپومپا جانە 1 قايىق, سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان 12 ادام, 3 بىرلىك تەحنيكا, پوليتسيا دەپارتامەنتىنەن 2 ادام, 1 بىر­لىك تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. وبلىس­تىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ مىن­دەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى پولكوۆنيك رۋسلان قاسىباەۆ سول جەردە ءجۇر», دەپ حابارلادى ءباسپاسوز قىزمەتى.

باتىس قازاقستان وبلىسى