مۇقتاج وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا جامبىل وبلىسىندا ءوڭىردىڭ بۇرىنعى باسشىسى, مارقۇم بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ قولداۋىمەن «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى قولعا الىنعان ەدى. بۇل يگى باستاما ءالى دە ومىرشەڭ بولىپ تۇر.
بىرنەشە جىل بۇرىن باستالعان جوبا اياسىندا ءوڭىردىڭ بارلىق اۋدانىندا الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلار قونىستانعان ۇيلەرگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, كەيبىر وتباسىلارعا جاڭا باسپانا تارتۋ ەتىلدى. بۇل ىسكە مەتسەنات ازاماتتار, كاسىپكەرلەر, اۋىل تۇرعىندارى جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ ءجۇر.
«اسارلاتىپ ءۇي سالۋ جوباسى» وڭىردە ساتىمەن جالعاسىپ جاتقانى شىن قۋانتادى. دەرەككە سەنسەك, بىرنەشە جىل بۇرىن باستالعان جوبا اياسىندا ءوڭىرىمىزدىڭ ءار قيىرىندا, الىس اۋىلداردا تۇراتىن ونداعان وتباسى باسپانالى بولىپتى. ءبىرىنىڭ ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلسە, ەندى ءبىرىنىڭ باسپاناسىنا اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. كەيبىر وتباسىعا جاڭادان ءۇي سالىنىپ بەرىلسە, تاعى ءبىر وتباسىلارعا سول ەلدى مەكەندەردەن كاسىپكەر ازاماتتار ءۇي ساتىپ اپەرىپتى. مۇنداي قامقورلىقتى سەزىنگەندەردىڭ اتقامىنەر ازاماتتارعا ايتار العىسى شەكسىز.
باياندى باستاما اياسىندا كەيىنگى جىلدارى اۋدانداردا قانداي جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر؟ وسى ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ, بىرنەشە اۋداننىڭ ىشكى ساياسات بولىمدەرىنە حابارلاسقان ەدىك.
«جۋالى اۋدانى بويىنشا جۋىق ارادا 10 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. مىڭبۇلاق جانە شاقپاق اۋىلدىق وكرۋگتەرىندەگى تۇراتىن ەكى وتباسىعا ارنالىپ جاڭا باسپانا سالىنسا, بەس وتباسى قونىستانعان ۇيلەرگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. سونداي-اق بورالداي, بيلىكول, قوشقاراتا اۋىلدىق وكرۋگ تۇرعىندارىنا دەمەۋشىلەر ءۇش باسپانا ساتىپ اپەرگەن ەدى», دەيدى جۋالى اۋدانى اكىمدىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى نۇرقانات بالتاباەۆ.
جەرگىلىكتى بيلىك كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, بيلىكول اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ابدىقادىر, قوشقاراتا اۋىلدارىنان, رىسبەك باتىر ەلدى مەكەنىنەن ءۇش تۇرعىن ءۇي ساتىپ الىنىپ, مۇقتاج وتباسىلارعا بەرىلىپتى. سونداي-اق بىرقاتار تۇرعىننىڭ ۇيىنە ءتيىستى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, دەر كەزىندە تابىستالعان.
ال قالا ىرگەسىندەگى جامبىل اۋدانىندا دا «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى شەڭبەرىندە بىرنەشە جىل بويى جالعاسىپ كەلەدى. اۋداننىڭ اتقامىنەرلەرى الدىڭعى جىلدى بىلاي قويعاندا, وسى جىلدىڭ وزىندە بىرنەشە وتباسىنى قۋانىشقا كەنەلتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«اششىبۇلاق اۋىلىندا مەيىرحان يمانقۇلوۆ تۇراتىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءىسى باستالىپ كەتتى. قازىرگى كەزدە ءۇيدىڭ ىشكى سىلاعى مەن ەدەنىنە بەتون توسەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال تاستوبە اۋلىندا تۇراتىن ساعىنبەك قىپشاقباەۆتىڭ ۇيىنە ەلەكتر جۇيەسى جۇرگىزىلدى. ەدەنىن قالپىنا كەلتىرۋ, ىشكى ارلەۋ جانە سىرتقى سىلاق جۇمىسى قالدى. ەسىك-تەرەزە ورناتۋعا تاپسىرىس بەرىلدى. سونداي-اق قىزىلديحان اۋلىنىڭ تۇرعىنى فارۋح ماشانلونىڭ تۇرعىن ۇيىندە دە شارۋا جوسپارعا ساي اتقارىلىپ جاتىر. قازىرگى كەزدە ءۇيدىڭ قابىرعاسى قالانعان. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى قالعان جۇمىس ازىرگە توقتاپ تۇر», دەيدى جامبىل اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى باقىتجان قۇتجان.
جالپى العاندا اتالعان جوبا اياسىندا ءوڭىرىمىزدىڭ بارلىق اۋدانىندا بىرنەشە جىل بويى الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ باسپاناسىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, ءۇيى جوقتارعا جاڭا ءۇي سالۋ نەمەسە ساتىپ اپەرۋگە مىقتاپ دەن قويىلعان. بۇرىنعىدان قالعان اسار ءداستۇرى بىرنەشە جىلدان بەرى جامبىل وبلىسىندا ساتىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. وسى ورايدا مۇقتاج وتباسىلارعا قولدان كەلگەن كومەگىن كورسەتىپ جاتقان دەمەۋشىلەرگە دە العىس ايتا كەتكەن ءجون.
قالاي دەسەك تە, بايىرعى داستۇرگە سايكەس جالعاسىپ جاتقان «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ جوباسى» ەل ىشىندەگى بىرلىكتى, ازاماتتاردىڭ ىسكەرلىگىن تاعى دا ءبىر ايقىنداپ بەردى. جوبانىڭ باستى ماقساتى دا وسى ەدى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا جۋالى اۋدانىندا 10 وتباسىنىڭ قونىس تويىن تويلاۋى – سوزىمىزگە دالەل.
جامبىل وبلىسى