باتىر انالار ءانسامبلى

كوشەنىڭ ءار تۇسىنان اق جاۋلىق تارتقان كەلىنشەكتەر قوسىلىپ, قاتارلارى كوبەيە بەردى. «رايانى كۇتەيىك, گۇلسىم انە كەلە جاتىر» دەپ سويلەسكەن كۇيى دىتتەگەن جەرگە جاقىنداعان بۇلار كەزىندە جالاعاش اۋدانىنان قۇرىلىپ, رەسپۋبليكاعا تانىمال بولعان «باتىر انالار» اتتى ءانسامبلدىڭ العاشقى مۇشەلەرى ەدى. قازىر سەكسەننەن اسىپ, شوپشەك قولىنان سۋ ءىشىپ وتىرعان ءازىز جاندار وتىز التى جىل بۇرىنعى باستامانى ويلاعاندا ءدال وسى سۋرەت كوز الدارىنا كەلە قالادى.

ءيا, ءبارى دە كەشە عانا سياقتى ەدى...

1988 جىلعى ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا جالاعاش اۋدانىنداعى سول تۇستا «قازاقستاننىڭ لەنين كومسومولى» كەڭشارى اتانىپ تۇرعان اۋىل كوشەلەرىن «باتىر انالار جينالىپ, كونتسەرت قويادى ەكەن» دەگەن حابار ءاپ-ساتتە ارالاپ كەتىپ ەدى. كەڭشارداعى پارتكوم حاتشىسى كەنىش جۇماليەۆانىڭ اۋىلداعى ون بالالى باتىر انالاردىڭ باسىن قوسىپ, انسامبل قۇرۋ يدەياسىن كەڭشار ديرەكتورى ۇزاق ەسپانوۆ قۋانا قولداپتى. سول جىلى 7 ناۋ­رىزدا مادەنيەت ۇيىندەگى كەشتە 18 باتىر انا قازداي ءتىزىلىپ, كوپ الدىنا شىعا كەلگەندە دۇركىرەي قول سوققان كورەرمەن كلۋب ءىشىن جاڭعىرتىپ جىبەردى.

ونەرپاز انالار ۇجىمىنىڭ ءان مەن ءبيى ايعا جۋىق ەل اۋزىنان تۇسكەن جوق. ال انسامبل كورشىلەس جاڭاداريا, اقارىق, كالينين, يليچ, اققۇم, شاعان, مىرزاباي, مادەنيەت, جاڭاتالاپ اۋىل­دارى مەن اۋدان ورتالىعىندا ونەر كورسەتتى. ايناگۇل بۇرىشوۆا, ءنابيرا كاۋكەنوۆا, جانىمكۇل ەسىموۆا, ادەپ تولىباەۆا, اقزەرەپ اياپوۆا, قانتاي يتەنوۆا, جۇماگۇل بەكسەيىتوۆا, اباش جۇماعۇلوۆا حالىق اندەرى مەن وزگە ۇلت شىعارمالارىن اۋەلەتە ورىنداسا, زاپەن جالعاسباەۆا قازاق ءبيىن, انسامبل جەتەكشىسى راحيا جۇباتقانوۆا وزبەك, سىعان, ءۇندى بيلەرىن بيلەپتى. داركۇل توقاباەۆا, رايا نۇرحانوۆا مەن گۇلسىم جاڭاباەۆالار ءتۇرلى كورىنىس قويىپ, ينتەر­مەديالار كورسەتكەن ەكەن. از ۋاقىت­تا قۇ­رامىنداعى ونەرپازدار 26-عا جەتكەن ءانسامبلدى ءار اۋىل اسىعان كۇتەتىن بولدى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى كە­شەگى كەڭشار ەڭبەك اۋلىنا اينالدى. قوعام وزگەرىپ, كوپ دۇنيە كوزدەن بۇلبۇل ۇشقانداي بولعان شاقتا دا, ونەر ۇجىمى ىدىرامادى. كەرىسىنشە, قيىندىقتان قاجىعان ەلدىڭ كوڭىلىن اۋلادى. وبلىس ورتالىعىنداعى سابيلەر ۇيىنە سىي جاسادى, قارتتار ۇيىنە كون­تسەرتتىك باعدارلامامەن بارىپ, وندا جاتقان قاريالارعا قايىرىمدىلىق كورسەتتى. باردان گورى جوق دەگەن جيىلەپ تۇرعان سول كەزەڭدە ونەر ۇجىمىنىڭ 10 جىلدىعى ايرىقشا اتالىپ ءوتىپ ەدى. باتىربەك مانشاريپوۆ, شاكيزاتحان ىسقاقوۆ سىندى ەل ازاماتتارى, سول تۇستا اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىن باسقارىپ تۇرعان قانشاگۇل مۇستافاەۆالار ونەر­پازداردىڭ ەل الدىنا جارقىراپ شىعۋىنا جاردەم بەردى.

ء«بىز انسامبلدەن بولەك, جاستارعا, جاڭا تۇسكەن كەلىندەرگە جول كورسەتىپ, قولونەرگە باۋلىپ كەلەمىز. ءبىزدى ۇدايى قولداپ كەلە جاتقان «ەڭبەك-جەر» جشس توراعاسى, اۋىل ازاماتى شاكيزاتحان ىسقاقوۆقا ايتار العىسىمىز شەكسىز. اۋداندا, اۋىلدا وتەتىن قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنان قالىس قالعان كەزىمىز جوق. ءانسامبلدىڭ 25 جىلدىعىنا وراي اۋىلداردى ارالاپ كونتسەرت قويىپ, تۇسكەن قارجىدان تۇرمىسى تومەن وتبا­سىلارعا كومەك بەردىك. ءانسامبلدىڭ قازىرگى مۇشەلەرى ءبىزدى ەشبىر ءىس-شارادان قالدىرماي, كەرەك جەرىندە اقىل-كەڭەس سۇراپ تۇرادى», دەيدى 20 جىل ونەر ۇجىمىنىڭ جەتەكشىسى بولعان راحيا جۇباتقانوۆا اپاي.

اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ ادىسكەرى باقىت اياپوۆا قازىر التىن ماماداليەۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن ءانسامبلدىڭ رەپەر­تۋارى باي ەكەنىن ايتادى. باتىر انالاردان كورگەنىن جالعاستىرىپ كەلە جات­قان ونەر ۇجىمى اۋىل مەن اۋدانداعى مادە­ني ءىس-شارالاردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرەدى.

كەزىندە ونەر ۇجىمىن الماتىعا شاقىرىپ, ارنايى تەلەحابار دا تۇسى­رىلگەن. سول ءساتتىڭ كۋاگەرلەرىنىڭ ءبىرى – داركۇل توقاباەۆا. جاسىندا كۇرىش ەگىپ, سيىر ساۋعان, ءتىپتى قول كۇشى جەتپەي جاتقان تۇستا قامىس تا شاپقان باتىر انا كەشەگى كۇندەرىن ساعىنا ەسكە الادى. قازىر اۋىلداعى مادەنيەت ۇيىندەگى «قولونەر» ۇيىرمەسىنە جەتەكشىلىك ەتەتىن داركۇل اپاي اۋىل جاستارىن كىلەم توقىپ, شي وراۋعا, ويۋ ويىپ, قۇراق قۇراۋعا باۋ­لىپ ءجۇر.

«شۇكىر, ومىرگە وكپەم جوق. قۇداي بەرگەن 10 پەرزەنتتى تاربيەلەپ جەتكىزدىك. سولاردان تاراعان ءار نەمەرەمنىڭ ءۇيىنىڭ تورىنە ءوزىم جاساعان ويۋلى كيىزدى جايدىم. وسى كۇنى كەنجە ۇلدىڭ قولىندامىز. جاسىمىز كەلگەن سوڭ, ءبارىمىز ويلاسىپ, ءانسامبلدى جاس باتىر انالارعا تابىستاعاندى ءجون كوردىك. ولار دا ءبىزدى ءالى كۇنگە قاتارلارىنان قالدىرماي شا­قىرىپ تۇرادى. قۇرمەت, قوشەمەتتەن كەندە ەمەسپىز. تەك كەشەگى كۇنى كوپ الدىنا بىرگە شىققان قۇربىلارىمدى سا­عىنامىن. قازىر ويلاپ وتىرسام, ءان­سامبلدىڭ العاشقى قۇرامىنان التاۋى­مىز عانا قالىپپىز», دەيدى داركۇل اپا.

ەل تىرلىگىنىڭ وڭالىپ, ءتۇتىنىنىڭ ءتۇزۋ ۇشۋى اعايىننىڭ بىرلىگىنە بايلانىس­تى. بۇگىندە 43 التىن, 54 كۇمىس القا يەگەرى بار ەڭبەك اۋلىنداعىلاردىڭ اۋىز­بىرلىگىنە سىرتتان قاراعان جان سۇي­سىنەدى. كەيىنگى جەتى جىلدا ەلدى مەكەن­دە قىلمىس مۇلدەم تىركەلمەپتى. ءار شا­ڭىراقتا «ەڭبەگىنە قاراي قۇرمەت, جاسىنا قاراي ىزەت» دەگەندى كورىپ وسكەندەر ەگىن دە ەگىپ, مال دا ءوسىرىپ, ەلدىڭ بەرەكەسىن كىرگىزىپ وتىر.

قىزىلوردا