كاسىپ باستاعانداردى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ اياسى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. وتكەن جىلى قىزىلوردا قالاسىنىڭ وزىندە عانا «كاسىپكەرلىكتى قولداۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا «جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى» ارقىلى بەرىلەتىن 1 ملن 380 مىڭ تەڭگەلىك گرانتتى 459 ادام الىپتى. جۇمىسسىز نەمەسە ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەر, قانداس, مۇگەدەك جاندار نەمەسە مۇگەدەكتىگى بار بالا اسىراۋشىلار, از قامتىلعان وتباسى, كوپبالالى وتباسىنىڭ مۇشەلەرى بۇل قولداۋعا يە بولۋ ءۇشىن «باستاۋ بيزنەس» سەرتيفيكاتىن يەلەندى. سولاردىڭ ءبىرى – قالا ىرگەسىندەگى سابالاق ساياجايىنان جىلىجاي اشقان دارحان قاليبەكوۆ.
سوڭعى جىلدارى دەنساۋلىعى سىر بەرە باستاعان دارحاندى تەكسەرگەن دارىگەرلەر كوزىنىڭ ناشارلاي باستاعانىن انىقتاپ, 3-توپتاعى مۇگەدەكتىككە شىعارادى. جۇرگىزۋشىلىككە جاراماعانىمەن, اياق-قولى بالعاداي جىگىت ءۇي اۋلاسىنان ۇزىندىعى – 25, ەنى – 5,5 مەتر بولاتىن جىلىجاي اشتى. «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىمەن بايلانىس ورناتىپ, سولاردان العان شىلاۋشىندى كوبەيتىپ, بيوگۋمۋس وندىرە باستادى. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ حابارى تيگەسىن «باستاۋ بيزنەس» جوباسى شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرى كۋرسىن وقىپ الدى.
«گرانت قارجىسىنا جىلىجايدى جىلىتۋعا قاجەتتى قۇرىلعىلار الدىم. بۇرىن تەك ناۋرىز ايىنىڭ بىرىنەن باستاپ ەگەتىن ەدىم. جىلۋ جۇرگىزگەن سوڭ بيىل قاڭتاردىڭ سوڭىندا ءدان تاستادىم. وسى كۇنى 400 ءتۇپ قىزاناق, 400 ءتۇپ قيار گۇلدەپ تۇر. كوكتەمنىڭ باسىندا العاشقى ءونىمدى دۇكەندەرگە جىبەرە باستايمىز. ءوز ەسەبىم بويىنشا 8 تونناداي ءونىم جينالادى», دەيدى كاسىپكەر.
جىلىجايدىڭ ەرەكشەلىگى – ءونىم تابيعي تىڭايتقىشتا وسەدى. كەزىندە العان ءبىر ۋىس كاليفورنيالىق قۇرتى قازىر ەسەلەپ كوبەيگەن كاسىپكەر جىلىجايعا تەك بيوگۋمۋس سالادى. سوندىقتان وسى ماڭايداعى دۇكەن يەلەرى قىزاناعى مەن قيارىن تالاسا الىپ كەتەدى.
كاسىبىن كەڭەيتۋ ءۇشىن ىزدەنىسىن ۇزبەيتىن دارحان كورشى وڭىرلەرمەن دە بايلانىس ورناتىپ, تاجىريبە الماسىپ تۇرادى. تۇركىستان وبلىسى سارىاعاش اۋدانىنداعى ءبىر كاسىپكەردىڭ 800 ءتۇپ ليمون ەگىپ, بىلتىر 67 توننا ءونىم العانىن ەستىگەن سوڭ ول ءونىمدى دە ءوسىرىپ كورۋگە بەل بايلاعان. قازىر جىلىجايدىڭ ءبىر بۇرىشىندا تروپيكالىق وسىمدىكتىڭ وسكىندەرى بوي كوتەرىپ كەلەدى. الدا اۋلاسىن جىلىجايعا اينالدىرسام دەگەن ارمانى بار.
كوپبالالى پەريزات اشىقباەۆا دا گرانت قارجىسىنا تىگىن ماشيناسىن كوبەيتىپ, «ق ۇلىنشاق» اتتى بالالار پيجاماسىن تىگە باستاپتى. سەگىز جىلدان بەرى تىگىنشىلىكپەن اينالىسىپ كەلە جاتقان كەيىپكەرىمىز مەملەكەت قولداۋى كوپ مۇمكىندىككە جول اشقانىن ايتادى. بالالار كيىمىنە تەرلەتپەيتىن, توڭدىرمايتىن, ەڭ باستىسى, اللەرگيا تۋدىرمايتىن ماتالار تاڭدالعان.
قالا ىرگەسىنەن كاسىپ اشقان نۇرلان سماعۇلوۆ تا وسىعان دەيىن 300-400 بودەنە باعىپ كەلگەن. جۇدىرىقتاي عانا بۇل قۇس وزگە قاناتتىلارداي ەمەس, اۋرۋعا كوپ شالدىعا بەرمەيدى. بالاپان كەزىنەن قاجەتتى ءۆيتامينىن بەرىپ, باقساڭ ەڭبەگىڭدى قايتاراتىن-اق كاسىپ. بىلتىر ناۋرىز ايىندا «باستاۋ بيزنەس» جوباسى شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ كۋرسىن اياقتاعان ول ۇتىپ العان گرانت قارجىسىن قالاعا جاقىن قاراۋىلتوبە اۋىلدىق وكرۋگىندەگى شارۋاشىلىعىنا كەرەك-جاراق الۋعا جۇمسادى. قازىر مۇندا 4 مىڭعا جۋىق بودەنە باعىلىپ, كۇنىنە 1000 دانا جۇمىرتقا ساۋداعا شىعىپ وتىر. بۇرىن جەمىن تەك الماتىدان الدىرسا, قازىر جاقىن وڭىرلەردە دە وندىرەتىندەر شىعا باستاپتى.
مۇندا بودەنەنىڭ «تەحاس», «ەستون» جانە «مانچجۋ» اتتى تۇقىمدارى بار. العاشقىسى ەت, قالعانى جۇمىرتقا باعىتىندا باعىلادى. قىرىق كۇندە جەتىلىپ, سويىلادى. ءدال وسى مەرزىمدە جۇمىرتقالاي باستايدى.
«ەتىنىڭ كيلوسىن 3 500 تەڭگەدەن بەرەمىز, بازاردا وعان كەمى 500 تەڭگە قوسىلادى. بىزدەن 30 تەڭگەدەن العان جۇمىرتقانى 50 تەڭگەدەن ساۋدالايدى. ەگەر بىزگە بازار مەن ساۋدا ورىندارىنان ورىن بەرسە, حالىققا وسىنداي ارزان باعامەن ساتار ەدىك», دەيدى كاسىپكەر.
مانساپ ورتالىعى قىزىلوردا فيليالىنىڭ ديرەكتورى جاقسىلىق تولەگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2023 جىلى بيزنەس پەن قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرىنەن جاساقتالعان ارنايى كوميسسيا الدىندا 459 تۇرعىن بيزنەس-جوسپارىن ءساتتى قورعاپ, گرانت يەلەنگەن. مونيتورينگ ناتيجەسىندە 32 ازاماتتىڭ قارجىنى ماقساتسىز جۇمساعانى انىقتالىپ, ىستەرى سوتقا بەرىلىپتى.
بيىل 484 ادامعا مەملەكەتتىك قايتارىمسىز گرانت بەرىلەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وعان بولىنەتىن قاراجات كولەمى – 747 771 200 تەڭگە.
قىزىلوردا