جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن

تارقاتىپ ايتساق, ۇيعىر اۋدا­نى بويىنشا بارلىعى 11 نى­سانعا زاقىم كەلگەن. ونىڭ ىشىندە دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ 1 نىسانى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ 8 نى­سانى جانە 2 مادەنيەت ءۇيى بار. ەڭبەك­شىقازاق اۋدانى بويىنشا 14 نىسان انىقتالدى: 7 ءبىلىم بەرۋ نىسانى, 1 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى, 6 مادەنيەت وشاعى. ال تالعار, جامبىل, قاراساي اۋداندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ نىساندارىندا,­ كەگەن, ىلە اۋداندارىنىڭ دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ عيما­رات­تا­رىن­دا, رايىمبەك اۋدانىنىڭ 2 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنىڭ جانە 1 مادەنيەت ءۇيىنىڭ قابىر­عال­ارىندا سىزات پايدا بولعان.

جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارىنان كەگەن اۋداندىق اۋرۋ­حاناسىنا قاراستى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ عيماراتتارىنا ايتارلىقتاي زاقىم كەلگەن. ايتالىق, كەگەن اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ ەمحانا ءبولىمى عيماراتىنىڭ شىعىس جاق بولىگىندەگى جەرتولەگە تۇسەتىن ەسىكتىڭ تۇسى, لفك كابينەتىنىڭ ەسىگىنىڭ جانىنداعى قابىرعا جانە كۇندىزگى ستاتسيونار ءدالىزى­نىڭ قابىرعالارىنا قالىڭدىعى 0,5-2­ سم شاماسىندا جوعارىدان تومەن قاراي سىزات تۇسكەن. جالپى اۋماعى 22 340 شارشى مەترلىك ەكىقاباتتى عيمارات 2014 جىلى قىزىل كىرپىشتەن سالىنعان. مۇندا 513 بولمە بار. سودان بەرى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەن.

سونداي-اق ساتى اۋىلىنداعى 2010 جىلى سالىنعان دارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتى دا ءبىر­شا­ما ب ۇلىنگەن. ونداعى ەمدەۋ بول­مەلەرىنىڭ قابىرعالارىنا جاپسىرىلعان كافەلدەر ءتۇسىپ, توبە مەن قابىرعا ارالارىنىڭ 0,5 سم شاماسىندا اجىراعانى انىقتالعان. ال وتكەن جىلى عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن ا.نۇسىپ­­بەكوۆ اۋىلىنداعى كىشى جالا­ڭاش دارىگەرلىك امبۋلاتورياسى مەن ىرگەسى 1990 جىلى قالانعان جالاڭاش اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنىڭ عيماراتتارىندا دا وسىنداي جايتتار ورىن العان.

– جەر سىلكىنىسىنەن زاقىم­دان­­عان ءتورت نىساننىڭ ەكەۋى – جاڭا,  ەكەۋى – ەسكى عيمارات. ونداعى سىزات العان قابىرعالار مەن تۇسكەن كافەل­دەر سالعان مەردىگەرلەردىڭ كومەگىمەن جاقىن ارادا قايتا قال­پىنا كەلتىرىلەدى, – دەدى كەگەن اۋدان­دىق اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى الماس تىلەۋليەۆ.

ەلدىڭ ۇرەيىن تۋدىرعان جەر سىلكىنىسىنەن وڭىردەگى 17 ءبىلىم وشاعى ب ۇلىنگەنى بەلگىلى بولدى. اسىرەسە ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنا قاراستى قايىپوۆ اۋىلىن­داعى ورتا مەكتەپتىڭ قابىرعاسى 10 سم­ شاماسىندا اجىراپ, ۇلكەن جارىقتار پايدا بولعان. ەسكى دەۋ­گە كەلمەيتىن نىسان 2015 جىلى قولدانىسقا بەرىلگەن. مەملەكەتتىك باعدارلامامەن سالىنعان مەكەمەگە الماتى وبلىستىق توتەنشە جاعداي باسقارماسى مەن جەرگىلىكتى اكىمدىك تەكسەرىس جۇرگىزىپ, ورىن العان جاعدايدى انىقتادى.

جەر سىلكىنىسى سالدارىنان پايدا بول­عان ءبىلىم وشاقتارىنداعى اقاۋلار تۋرالى بىلمەككە وبلىس­تىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ءباس­پاسوز قىزمەتىنە حابارلاسقان ەدىك. الايدا ماردىمدى جاۋاپ الا المادىق.

ال جەر سىلكىنىسىنەن سوڭ انىق­­­تالعان مادەنيەت نىسان­دا­رى­نىڭ جاي-كۇيىنە كەلەر بولساق, رايىم­بەك اۋدانىنداعى تەكەس, قاينار, سارىباستاۋ, سۇمبە اۋىل­دىق مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ قابىر­عالارى جارىلىپ, ايتار­لىق­تاي زارداپ شەككەن. سونداي-اق ىرگەتاسى 1965 جىلى قالا­نىپ, 2013 جىلى كۇردەلى جون­دەۋ­دەن وتكەن جامبىل اۋداندىق مادەنيەت ءۇيى مەن 2007 جىلى­ پايدالانۋعا بەرىلگەن اققاي­نار اۋىلدىق مادە­نيەت ۇيىنە زاقىم كەلگەن. جەر سىل­كىنىسى ۇيعىر اۋدانىنداعى ەكى اۋىلدىڭ جانە ەڭبەكشىقازاق اۋدا­نىن­داعى 4 اۋىل­­­دىڭ مادەنيەت وشاق­تارىنا اجەپتاۋىر زالالىن تيگىزگەن.

وسىعان وراي الماتى وبلىسى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ جونىن­دەگى كوميسسيانىڭ جوسپاردان تىس وتىرىسى ءوتتى. وعان وبلىستىق كوميسسيا مۇشەلەرى, اۋدان­ جانە قالا اكىمدەرى, اۋداندىق جانە قالالىق بولىمدەردىڭ, باسقارمالاردىڭ باسشىلارى, وبلىستىق توتەنشە جاعداي­لار دەپارتامەنتىنىڭ وكىل­دەرى قاتىستى.

– اتالعان كوميسسيا وتىرىسى بويىنشا وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنە, باس­قارمالارعا, اۋداندار مەن قالا اكىمدىكتەرىنە ءوز باعىتتارى بو­يىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلىپ, مەرزىمدەرى بەكىتىلدى. وبلىس بو­يىنشا توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا جوسپارلانعان ءىس-شارالار باقىلاۋعا الىندى. اسىرەسە جەر سىلكىنىسى بويىنشا سەيسميكالىق وقۋ-جاتتىعۋلار ۇزدىكسىز جۇرگىزىلەدى, – دەدى وبلىس­ اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان قۇدايبەرگەنوۆ.

اپات ايتىپ كەلمەيدى. وسى جولعى جەر سىلكىنىسى ادامداردىڭ توتەنشە جاعدايلارعا دايىن ءجۇرۋىن, دابىل سومكەسى بو­لۋىن, ەڭ باستىسى, سابىر ساقتاۋ قاجەتتىگىن ساناعا سىنالاعانداي بولدى.

الماتى وبلىسى