سىرتقى ساۋداداعى سەنىمدى سەرىكتەس

ەگەر 2017 جىلى وتاندىق تاۋاردى شەتەلگە ساتۋدىڭ جالپى كولەمى سا­لىس­تىرمالى تۇردە نەبارى 12% بولسا, قازىر ول 6 % -عا ءوسىپ, 18%-دى قۇرايدى. يمپورتى دا جىل ساناپ 15,9%-دان 25,5%-عا دەيىن ۇلعايعان. سوڭعى 6 جىلدا قى­تاي­دىڭ قازاقستان نارىعىنداعى باستى باسەكەلەسى رەسەي بولعان. قازىرگى تاڭدا قازاقستانداعى رەسەيدىڭ ەكسپورتى مەن يمپورتىنىڭ جالپى كولەمى 18,9 ملرد دوللارىن قۇراپ وتىر. ساۋدا-ساتتىق سەرىكتەستەرىنىڭ ۇشتىگىنە مۇناي ساتىپ الۋشى رەتىندە تىزىمگە يتاليا دا (11,7 ملرد دوللار) ەنگەن.

قىتايدىڭ قازاقستانمەن ساۋداداعى تاعى ءبىر جوعارى كورسەتكىشى – بيىلعى جىلى تاۋاردىڭ يمپورتى (11,3 ملرد دوللار) اقشالاي ەسەپتەگەندە العاش رەت ەكسپورتتان (10,4 ملرد دوللار) اسىپ تۇسكەندىگى. ەندى قىتاي ەڭ الدىمەن ەلىمىز ءۇشىن جەتكىزۋشى, سودان كەيىن عانا ساتىپ الۋشى دەۋگە بولادى. قىتايلىق جەتكىزۋشىلەر بىل­تىرعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سا­لىس­تىرعاندا بىردەن 45%-عا وسكەن. مۇنداي ايتارلىقتاي ءوسىم جەتكىزىلىمنىڭ فيزي­كا­لىق كولەمى جاعىنان عانا 32,9%-عا كو­بەي­­گەن. كەدەندىك ستاتيستيكانىڭ ۇسىن­­عان مالىمەتىنە قاراعاندا, قىتاي كوم­­­پانيالارى نەگىزىنەن قازاقستاننان شي­كى­­زات ساتىپ الۋعا مۇددەلى بولدى, ولار­­دىڭ كوپشىلىگى وسى جىلى ارزانداعان. ماسە­­لەن, بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا قازاقستان قىتايعا 4,4 ملن توننا مۇناي ساتىپ, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,1%-عا ارتىق بولعان. بۇلاردىڭ قاتارىندا گاز, تەمىر رۋدالارى مەن كونتسەنتراتتارى جانە فەرروقورىتپالار دا بار. وتكەن جىلدان بەرى قازاقستان قىتايعا جوعارى قوسىلعان قۇنى بار تاۋارلاردى, سونىڭ ىشىندە جىلۋ ءبولۋشى جيناقتاردى جەتكىزە باستادى. بۇل ۋران تۇيىرشىكتەرىمەن تول­تىرىلعان اتوم ەلەكتر ستانسالا­رى­نا ار­نال­عان قۇرىلىمدار. بىرەگەي ءون­­­­دىرىس شىعىس قازاقستاندا قازاتوم­ونەر­­كاسىپتىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى – ءۇلبى مە­تال­لۋرگيالىق زاۋىتىنىڭ بازاسىندا جۇ­مىس ىستەيدى.

تاياۋدا عانا قىتاي تاراپىنىڭ شاقى­رۋى­­مەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار جۇمىس ساپارىمەن قىتايدىڭ ماڭىزدى يندۋستريالىق, يننوۆاتسيالىق, عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن حەفەي قالاسىنا (انحوي پروۆينتسياسى) بارىپ قايتتى. ول انحوي پروۆينتسياسى پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى حان تسزيۋنمەن جانە انحوي پروۆينتسياسى حالىق ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ۆان تسينسيانمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, وندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق, ونەركاسىپتىك, مادەني-گۋمانيتارلىق سا­لا­لارداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى جانداندىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تال­­قىلادى. بولاشاقتا ەلىمىزدىڭ ايماق­تا­رى مەن انحوي پروۆينتسياسى اراسىندا گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى ورنا­تۋ جوسپارى قويىلعان. كەزدەسۋ بارىسىندا «Astana Motors» جشس مەن قىتايلىق Chery International Co., Ltd اۆتوموبيل وندىرۋ­شى­لەر ارا­سىن­داعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مە­مو­ران­دۋمعا قول قويدى. قۇجات جوعا­رى­­دا اتالعان نەگىزدەرگە سايكەس, ەكى ەلدىڭ كا­سىپورىندارى اراسىندا الماتى قالا­­سى­نىڭ يندۋستريالدى ايماعىندا اۆتويندۋستريالدى پاركتى بىرلەسىپ سالۋدى جانە سالاداعى ستراتەگيالىق ىنتى­ماق­­تاس­تىقتى دامىتۋدى جوسپارلاپ وتىر.