الداعى 13-18 قاراشا كۇندەرى تۇركيا رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگى كينەماتوگرافيا باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن ەلوردا تورىندە «استانادا تۇرىك فيلمدەرى اپتاسى» وتەدى.
«اتالعان ءىس-شارا باۋىرلاس ەكى ەل اراسىنداعى مادەني بايلانىستىڭ ودان ءارى نىعايا تۇسۋىنە, رۋحاني قۇندىلىقتار الماسۋ ماقساتىندا وتكىزىلمەكشى. قازاق كورەرمەندەرى تۇرىك كينەماتوگرافيا ونىمدەرىنە, اسىرەسە سەريالدارى مەن كينوفيلمدەرىنە ۇلكەن ىقىلاس تانىتادى. شارا اياسىندا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى تاريحي, رومانتيكالىق جانە شىتىرمان دراماعا تولى التى ۇزدىك تۇرىك كينو تۋىندىسىن اقىسىز تاماشالاي الادى. ولاردىڭ اراسىندا «كوبەلەكتىڭ ءتۇسى», «120», «ۇزاق حيكايا», «ەرتۇعىرىل 1890», «سوڭعى حات» جانە «قىزىل ورامالدى شىنارىم» تاعى باسقا فيلمدەر بار» دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
جوعارىداعى ۇسىنىلىپ وتىرعان فيلمدەرگە جەكە-جەكە توقتالار بولساق, مادەني شارانىڭ شىمىلدىعىن «كوبەلەكتىڭ ءتۇسى» اتتى كارتينا اشادى ەكەن. فيلمدە 1941 جىلدارى بولعان وقيعا جەلىسى باياندالادى. جاس اقىندار ءرۇشتۇ ونۋر مەن مۋزاففەر تايپ ۋسلۋ زونگۋلداكتاعى كومىر شاحتاسىندا جۇمىس ىستەيدى. تۇركيا مەملەكەتى جاڭادان مودەرنيزاتسيالانۋ كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتقان بۇل جىلدارى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ءجۇرىپ جاتتى. وسىنداي اۋىر كەزەڭدە ەكەۋى دە قۇرت اۋرۋىنا شالدىعادى. بىراق اۋىرتپاشىلىققا قاراماستان, قوس اقىن ءوز ورتالارىندا پوەزيانى ناسيحاتتاپ, ادەبيەتكە دەگەن حالىقتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزۋ ءۇشىن جاندارىن سالادى. مۋزاففەر فيلمدەگى باسقا ءبىر كەيىپكەر اكىمنىڭ قىزى سۋزان وزسويعا عاشىق بولادى...
ودان كەيىن كورسەتىلەتىن «120» ءفيلمى 2008 جىلى تۇسىرىلگەن تۋىندى. فيلمدە ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە بولعان شىنايى تاريحي وقيعانى باياندايدى. شەكارا ساربازدارىنا كومەك رەتىندە مايدان شەبىنە وق-ءدارى اپارىلۋى كەرەك. الايدا ەركەك كىندىكتىنىڭ بارلىعى سوعىسقا كەتكەن. تىلدا تەك بالالار مەن ايەلدەر قالعان. مەكتەپ باسشىسى مايدانعا وق-ءدارى جەتكىزۋدى 12-17 جاس ارالىعىنداعى 120 وقۋشى بالاعا جۇكتەيدى.
ال تۇرىك جازۋشىسى مۇستافا كۋتلۋنىڭ شىعارماسىن نەگىزگە الىپ تۇسىرىلگەن «ۇزاق حيكايا» فيلمىندە جەتىم قالعان ءاليدى اتاسى سۇلەيمەن بولگاريادان تۇركياعا الىپ كەلەدى. ءالي قىزدىڭ اتا-اناسىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان سۇيىكتىسى مۋنيرامەن ۇيلەنۋ ءۇشىن ونى الىپ قاشادى. جۇپتىڭ ءومىرى تەمىرجول ۆوكزالدارىنىڭ, ستانسالارىنىڭ اراسىندا كوشۋمەن وتەدى.
اپتالىق اياسىندا كورسەتىلەتىن كەلەسى فيلم «سوڭعى حات» دەپ اتالادى. بۇ تۋىندى 2015 جىلى چاناككالە جەڭىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي تۇسىرىلگەن. تۇركيانىڭ وزىندە وتە كوپ كورەرمەن تارتقان, ەڭ ۇزدىك كينو قاتارىندا. مازمۇنىنا توقتالساق, وسمان يمپەرياسىنىڭ تۇڭعىش ۇشقىشتارىنىڭ ءبىرى ساليح ەكرەم كىشكەنتاي قىزىن دۇنيەگە اكەلگەن كۇنى ايەلى قايتىس بولادى. مايدانعا اتتانعان ساليح ەكرەم قىزىن اناسىنا امانات ەتىپ چاناككالەگە جول تارتادى. شايقاس كەزىندە ول مەدبيكە نيحال مەن فۋات ەسىمدى كىشكەنتاي بالانى قۇتقارادى. فۋات بالا كاپيتان ساليح پەن نيحالدىڭ ءجيى كەزدەسۋلەرىنە دانەكەر بولادى. كەزدەسۋ ۇلكەن ماحابباتقا اينالادى...
اپتانىڭ سوڭعى كۇنى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «شىنارىم مەنىڭ, شىرايلىم مەنىڭ» پوۆەسىنە الي وزگەنتۇرك جازعان ستسەناري بويىنشا رەجيسسەر اتىف يىلماز تۇسىرگەن كارتينا كورەرمەنگە جول تارتادى. كارتينانىڭ وزەگى – ءىلياس پەن ءاسيا اتتى سۇلۋ اراسىنداعى ماحاببات حيكاياسى حاقىندا ءوربيدى.