ءبىلىم سالاسىندا جاڭالىق كوپ

جيىندا ءسوز العان وقۋ-اعارتۋ ءمي­نيسترى عاني بەيسەمباەۆ اتا-انالاردان بالانىڭ قۇجاتتارىن جيناۋدى قاجەت ەتپەيتىن بالاباقشاعا كەزەككە قويۋدىڭ بىرىڭعاي دەرەكتەر بازاسى ازىرلەنىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

– بۇگىندە 11 مىڭنان اسا مەكتەپكە دەيىن­گى ۇيىمعا 1 ملن-عا جۋىق بالا بارادى. 2-دەن 6 جاسقا دەيىن بالدىرعانداردى بالا­باقشامەن قامتۋ كورسەتكىشى 89,5% قۇرادى. ورىن تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن بالاباقشالاردىڭ اشىلۋى جالعاسادى. بيىل 81 مىڭ جاڭا ورىن پايدالانۋعا بەرىلەدى. مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار­داعى ورىنداردى بولۋدە اشىقتىق پەن ايقىندىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بالاباقشاعا كەزەككە قويۋدىڭ بىرىڭعاي دەرەكتەر بازاسى ازىرلەنىپ جاتىر. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيا جۇرگىزۋ ارقىلى اتا-انالاردىڭ قۇجاتتاردى جيناۋى قاجەت ەتىلمەيدى, بارلىق دەرەك اۆتوماتتى تۇردە راستالادى. الەۋمەتتىك از قامتىلعان وت­با­سىلاردى قولداۋ ماقساتىندا 1 قىر­كۇيەكتەن باستاپ بالاباقشاعا باراتىن 97 مىڭنان اسا بالا تەگىن تاماقپەن قامتىلدى. سالاعا كاسىبي مامانداردى تارتۋ ماقساتىندا قىركۇيەك ايىنان باس­تاپ تاربيەشىلەر­دىڭ جالاقىسى 30%-عا ارتتى جانە بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءالى دە جالعاسادى, – دەدى ع.بەيسەمباەۆ.

ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جۇمىس ينفرا­قۇرى­لىمدى دامىتۋ, ءۇش اۋىسىمدى, اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەلەرىن جۇيەلى شەشۋگە باعىتتالعان. مەملەكەت جاڭا مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىن باستادى. بيىل 1 قازانعا دەيىن ەلىمىزدە 78,5 مىڭ ورىن­دىق 77 مەكتەپ اشىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن ءتۇرلى قارجى كوزدەرى ەسەبىنەن 137,7 مىڭ ورىنعا ارنالعان 165 مەكتەپتى, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن قولداۋ قورى ەسەبىنەن 77 مىڭ ورىندىق 62 مەكتەپتى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. بۇل 12 اپاتتى, 29 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ­تىڭ ماسە­لەسىن, 113 اۋىلدىق ەلدى مەكەن­دەر­دەگى ورىن تاپشىلىعىن شەشەدى. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى شەڭ­بەرىندە 217 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالماق. جالپى, ەلىمىزدە الدا­عى ەكى جىلدا بارلىعى 740 مىڭ ورىندىق 369 جايلى مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق بيىل جوسپارلانعان 260 مەملەكەتتىك مەكتەپتىڭ 206-دا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. قالا مەن اۋىل اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن قىسقارتۋ ماقساتىندا 1000 اۋىل مەكتەبىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىندە 900-گە جۋىق مەكتەپ قايتا جاڭعىرتىلدى.

– بۇگىندە مەكتەپ وقۋلىقتارىن تسيفر­لىق فورماتقا كوشىرۋ جىل باسىنان بەرى 80-نەن 93%-عا ارتتى. بۇل يننوۆاتسيالىق ادىس­تەردى پايدالانا وتىرىپ, اۋىلدىق جانە قالالىق مەكتەپتەر اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنداعى الشاقتىقتى جويۋ­عا باعىتتالعان. بيىلعى وقۋ جىلى­نىڭ تاعى ءبىر جاڭالىعى, ءبىز تاربيە ماسە­لەسىنە باسا كوڭىل اۋدارىپ وتىرمىز. ء«بىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى» ازىر­لەنىپ, بارلىق مەكتەپكە ەنگىزىلدى. ونىڭ ماقساتى – جالپىادامزاتتىق جانە ۇلت­تىق قۇندىلىقتار نەگىزىندە سانالى ۇر­پاق تاربيەلەۋ. ال باعدارلامانىڭ باس­تى ەرەكشەلىگى – بالا تاربيەسىندە «اتا-انا-مەكتەپ-قوعام» ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ. سونىمەن قاتار ءار اتا-انانى پەداگوگيكالىق تۇرعىدان سۇيەمەلدەۋ ماقساتىندا بارلىق ءبىلىم وشاقتارىندا «اتا-انالاردى پەداگوگيكالىق قولداۋ ورتالىعى» اشىلىپ جاتىر, – دەدى وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى.

ءباسپاسوز ءماسليحاتى سپيكەرىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, بۇگىندە 772 كوللەدج­دە 531 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە 341 مىڭ ستۋدەنت مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا وقيدى (بيىل 80% ستۋدەنت مەملەكەتتىك تاپىرىسپەن قابىل­داندى). پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا الداعى ەكى جىلدا جاس­تاردى سۇرانىسقا يە ماماندىقتارمەن 100% تەگىن قامتۋ كوزدەلگەن. 2025 جىلى مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى 155 مىڭعا دەيىن ارتپاق. ونىڭ 70%-ىن تەحنيكالىق مامان­دىقتارعا باعىتتاۋ جوسپارلانعان.

– قازىرگى تاڭدا ەڭبەك نارىعىنا كوپبەيىندى مامان بولىپ شىعۋ ءۇشىن كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە 3 بىلىكتىلىككە دەيىن الۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. سونى­مەن قاتار جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مىندەتتەمەسىمەن كاسىپورىنداردىڭ تاپسىرىسى بويىنشا كادرلاردى دايارلاۋ جۇزەگە اسىرىلا باس­تادى. بۇگىندە بۇل باعىتتا 20 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر, 2029 جىلى 80 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ ستۋدەنتتەردى الەۋمەتتىك قولداۋ ماقساتىندا ستيپەنديا 50%-عا ءوستى, ال 2024 جىلى تاعى 50%-عا ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. كوللەدجگە كاسىبي بىلىكتى پەداگوگتەر مەن باسشىلاردى تارتۋ ماقساتىندا وندىرىستەن مامانداردى شاقىرۋ شارالارى قابىلدانىپ, ولارعا 35% ۇستەمەاقى تاعايىندالدى. كوللەدج­دەردە جاڭا وزگەرىستەر كوشباس­شىلارىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا كادرلىق رەزەرۆتى جاساقتاۋ جۇمىستارى پىسىقتالىپ جاتىر. ءبىلىم بەرۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ اياسىندا وسى جىلدان باستاپ كوللەدج تۇلەكتەرىنە QR-كودى بار ديپلوم بەرىلە باستادى. ونىڭ تۇپنۇسقاسى «eGovmobile» موبيلدىك قوسىمشاسىندا قولجەتىمدى, – دەدى ع.بەيسەمباەۆ. 

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەل ەكونومي­كاسىنىڭ باسىمدىقتارىن, وڭىرلىك جانە سالالىق ەرەكشەلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم ۇيىمدارىن قارجىلاندىرۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن قاراۋ جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ۇزاقمەرزىمدى ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى.  سونىمەن قاتار كوللەدجدەر بازاسىندا قۇزى­رەت­تىلىك ورتالىقتارى, شاعىن-كاسىپورىندار جانە ستۋدەنتتىك بيزنەس-ينكۋباتور ورتالىقتارى اشىلىپ جاتىر. جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جانە ستۋدەنتتەردىڭ كاسىپتىك داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قاراشانىڭ 19-27 ارالىعىندا استانا قالاسىن­دا «WorldSkills Kazakhstan-2023» رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتى وتەدى. ءىس-شارا ەلىمىزدىڭ 20 وڭىرىنەن 545 قاتىسۋشى, 520 ساراپشى, سونداي-اق شاقىرىلعان قوناقتار مەن دەمەۋشىلەر قاتىسادى.