ساناعا سالماق سالار سپەكتاكلدەر

تەرىسكەيدى دۋمانعا بولەگەن فەستي­ۆالعا بەلگىلى تەاتر جانە كينو اكتەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆ باستاعان حالىق ارتىستەرى – تىلەكتەس مەيراموۆ, گۇلجان اسپەتوۆا, «تەمىربەك جۇرگەنوۆ» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى ءسابي اڭسات, جازۋشى-زەرتتەۋشى بەي­بىت قويشىباي, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ دوتسەنتى, جۇرگەنوۆتانۋشى-عالىم باۋىرجان يمانعاليەۆ, وبلىستىق تەات­ر ترۋپپالارى, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇر­عىندارى مەن قوناقتارى قاتىستى.

ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى ساراپقا تۇسەتىن فەستيۆالدىڭ بيىلعى باعدارلارماسىنا بارلىعى 10 تەاتر ۇجىمى ىرىكتەلىپ الى­­نىپ, وعان ارنايى تەاترتانۋشىلار مەن ونەرتانۋشىلاردان قۇرالعان قا­زىلار القاسى ءوز باعاسىن بەردى. اتاپ ايتساق, تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ «ماعجان» (اۆت. ا.ءنۇسىپ, رەج.D.Livermore, Ch.Ocell), «شام» تەاترى­نىڭ «37» (اۆت. ي.يمان, رەج. ف.مول­د­اعالي), ن.ءجانتورين اتىنداعى ماڭ­­عىستاۋ وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ «قورعانسىزدىڭ كۇنى» (اۆت. م.اۋەزوۆ, رەج. گ.ميرعاليەۆا), الماتى قالاسى مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترىنىڭ «شال مەن تەڭىز» (اۆت. ە.حەمينگۋەي, رەج. د.جۇماباي), ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەم­لەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» (اۆت. ف.لور­كا, رەج. د.جۇماباي), «ا.ي.» تەاترى­­نىڭ «باق» (اۆت. ا.چەحوۆ, رەج. ۇ.قارىپباەۆ), ب.ريموۆا اتىنداعى تالدىقورعان دراما تەاترىنىڭ «قارا شەكپەن» (اۆت. گ.حۋگاەۆ, رەج. ە.كارىباەۆ), س. قوجام­قۇلوۆ اتىنداعى جەزقازعان قازاق دراما تەاترىنىڭ «شاقان شەرى» (اۆت. م.ماعاۋين, رەج. م.حابيبۋللين), س.سەي­فۋللين اتىنداعى قاراعاندى وبلىستىق اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنىڭ «اتاۋ كەرە» (اۆت.و.بوكەي, رەج. ا.سالبان), ج.ايماۋىتوۆ اتىنداعى پاۆلودار وبلىستىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ «ۇجدان» (اۆت. ش.قۇ­دايبەردى ۇلى, رەج. ا.نىعمانوۆ) قويى­لىمدارى ونەر الامانىندا باق سىنادى.

مادەنيەت جانە اقپارات مينيستر­لىگىنىڭ قولداۋى, ق.قۋانىشباەۆ اتىن­داعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وت­­كەن ءىس-شارا كوركەمدىك, جانرلىق قا­نا ەمەس, مازمۇندىق تۇرعىدان دا سان قىر­لى بولدى. سونىڭ ىشىندە اسىرەسە, بيىلعى فەستيۆال باعدارلاماسىنا ەنگەن قويىلىمداردىڭ دەنى ۇلتتىق ءھام ادامزاتتىق دەڭگەيدەگى تاقىرىپتاردى قوزعاۋىمەن, رەجيسسەرلەردىڭ وتكىر تاقى­رىپتارعا باتىل بارۋىمەن ەرەكشەلەندى. تەاترلار دوداسىنىڭ ءبىز بايقاعان تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – ە.حەمينگۋەي, ش.قۇدايبەردى ۇلى, م.اۋەزوۆ, و.بوكەي, م.ماعاۋين سىندى الەم ادەبيەتى مەن ۇلت­تىق ادەبيەتىمىزدىڭ كلاسسيكتەرى شىعار­­مالارىن يگەرۋدە رەجيسسەرلەر مەن اكتەرلەر ەركىن تاجىريبەلەرگە بارىپ, كلاس­سيكالىق تۋىندىلاردى جاڭا زامان كوزقاراسى تۇرعىسىنان ۇتىمدى ۇن­دەستىرىپ, ءساتتى ساراپتاي الۋىندا دەر ەدىك.

«ماعجان»

ۇلى اقىننىڭ تۋعان جەرىندە تۇندىگى تۇرىلگەن تەاتر تويىنىڭ استە ماعجانسىز, اقىن رۋحىنا تاعزىم ەتىلمەي باستالۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. ال ول قۇرمەتتى «تۇركىستان – ەكى دۇنيە ەسىگى عوي» دەپ كۇللى تۇركى جۇرتىنا ولەڭنەن ولمەس ەسكەرتكىش قويعان ماعجانعا سپەكتاكل ارناعان تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترى ۇجىمى كورسەتتى. تەاتر­دىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى اينۇر كوپباساروۆانىڭ يدەياسى نەگىزىندە جۇزەگە اسقان جوبانىڭ رەجيسسەرى يتاليالىق D.Livermore, Ch.Ocello, پەسا اۆتورى – الماس ءنۇسىپ. سپەكتاكلدىڭ ەڭ اۋەلگى ەرەكشەلىگى – مۋل­تيمەديانىڭ وزىق ۇلگىلەرىن ۇتىمدى پايدالانعان ستسەنوگرافيا ءا دەگەن­نەن كوز باۋرايدى. وپەرا تەاتر­لارىندا تاجىريبەسىن شىڭداعان شەتەلدىك رەجيسسەردىڭ قولتاڭباسى بۇل قويىلىمدا ايقىن كورىنەدى. ايتسە دە, سول ءبىر تەحنيكالىق شەشىمنىڭ ماعجان جانى مەن بولمىسىن جاتىرقاعانىن دا مويىنداۋعا ءتيىسپىز. زامانا تىنىسىن جەتكىزۋدە پاي­دالانىلعان تاسىلدەر دە تۇسىنىكسىزدىككە بوي الدىرعان. ال دراماتۋرگيا جەلىسى ءتىپتى شاشىراڭقى. ماعجان ەمەس, اقىننىڭ اينالاسىنداعى وقيعالار كوبىرەك باياندالىپ, سونى كورسەتۋگە باسىمدىق بەرىلىپ كەتكەن دە, سالدارىنان باس كەيىپكەر بەينەسى كومەسكىلىككە ۇرىنعان. قوناق رەجيسسەردىڭ دە قازاق اقىنىنىڭ جانىن تۇسىنبەگەنى, ءداۋىر شىندىعىنا دەندەپ بويلاي الماعانى سەزىلەدى. وقيعانى ىشپەن سەزىپ, جۇرەك­پەگەن ساراپتاماعاندىعىنان دا ماع­جان قازاقتىڭ ءتول پەرزەنتى ەمەس, وگەي ۇلى­نىڭ كۇيىن كەشكەن. سپەكتاكل ىشكى تەرەڭدىك ەمەس, سىرتقى فورمانىڭ قۇر­بانىنا اينالعان. وقيعا دا كوركەمدىك بىرتۇتاستىققا جەتپەي قالعان. سونىڭ سالدارىنان ۇزىك-ۇزىك, شاشىراڭقى سيۋجەت, جىگەرسىز ماعجان, ماعىناسىز جە­لىلەر تۋىنداعان. اكتەرلەردىڭ كەڭىنەن كوسىلىپ ويناۋىنا دا دراماتۋرگياداعى دەفەكتىلەر كوپ كەدەرگىسىن كەلتىرگەن.

«37»

ازەربايجان دراماتۋرگى ي.يماننىڭ «استارا باقتارى» پەساسىنىڭ نەگىزىندە قويىلعان سپەكتاكلدىڭ سيمۆولدىق سىرى كوپ, مەتافورالىق ءمانى تەرەڭ. ءتىپتى قويىلىم رەجيسسەرى فارحات مول­داعاليدىڭ قويىلىم اتاۋىن «37» دەپ وزگەرتۋىنىڭ وزىندە كوپ شىندىق جا­سىرىنعانداي. قازاقتىڭ باسىنان وتكەرگەن نەبىر قيلى كەزەڭدەر مەن تا­ريحتىڭ اقتاڭداق بەتتەرىنە سۋرەتكەرلىك سونى ساراپتاۋ شەبەرلىگىمەن وتە ۇتىمدى باعا بەرى­لەدى. باستى رولدەگى زارينا كار­مەن, اسان ءماجيت, ەركەبۇلان دايى­روۆ, سا­عىزباي قارابالين, ليزا سەرىكوۆا سىندى اكتەرلەردىڭ شەبەر ويىنى دا شىن سۇيسىندىرەدى. ونەر الەمىنە «شام» اتاۋىمەن ەنگەن جاس تەاتردىڭ بۇل العاشقى جۇمىسى كوڭىلگە زور قۋانىش سىيلاپ قانا قويماي, ادامنىڭ ءتۇرلى مىنەزدەرى مەن پيعىلى تۋرالى باياندالاتىن قويىلىم قوعام تۋرالى, ءتىپتى كەيبىر تۇستا قازاقتىڭ قاسىرەتتى تاريحىنىڭ بەلگىسىز پاراقتارىنا بوي­لاۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. «شام» تەاترى اكتەرلەرىنىڭ شەبەر ويىنىمەن دارالانىپ, تاماشالاۋشىلارىن ءتانتى ەتتى.

«قورعانسىزدىڭ كۇنى»

قارت كاسپيدىڭ جاعاسىنان جەتكەن ن.ءجانتورين اتىنداعى تەاتردىڭ فەس­تيۆالعا تارتۋى – مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «قورعانسىزدىڭ كۇنى», «جەتىم» جانە «كىم كىنالى؟» شىعارمالارى نەگىزىندە تۇزىلگەن تريپتيح. مۇندا رەجيسسەر گۇلسينا ميرعاليەۆا ايتۋلى اڭگىمەلەردى ارقاۋ ەتە وتىرىپ, قوعامداعى جەتىمدەر مەن قورعانسىزداردىڭ كۇيىنە دەندەپ بويلايدى. اسىرەسە اۋەزوۆ الەمى ارقىلى بۇگىنگى زاماناۋي تۇيتكىلدەردىڭ تامىرىنا ءدوپ ءتۇسۋى – قويىلىمنىڭ باستى ۇتقان تۇسى دەر ەدىك. ايتسە دە, الىستان جەتكەن تەاتر ۇجىمىنىڭ ءبىر اتتەگەن-ايى – اكتەر­لەردىڭ كەيىپكەرلەرىن بويعا سىڭىرۋدە جاداعايلىققا, اتۇستىلىككە بوي الدىرعانى. اسىرەسە جاس ارتىستەرگە ىر­گەلى ىزدەنىستەر قاجەت ەكەنىن سەزىندىك. ءۇش تاعدىردىڭ تاۋقىمەتى ارقىلى كۇللى قوعامنىڭ قاسى­رەتىن كورسەتكەن قويىلىم­نىڭ كوركەم شەشىمى تەرەڭدىگىمەن كوڭىل تەربەدى.

«شال مەن تەڭىز»

تەاتر فەستيۆالىنىڭ تاعى ءبىر ۇلكەن ولجاسىنىڭ ءبىرى – كەمەڭگەر حەمينگۋەي جازعان «شال مەن تەڭىزدىڭ» تۇڭعىش رەت قۋىرشاق تەاترىنىڭ ساحناسىنان كورىنۋى دەر ەدىك. ادامنىڭ ارمانعا دەگەن ادالدىعى, وعان جەتۋ جولىنداعى تارتىسقا تولى ارپالىسى مەن كۇرەسىن, ۇزىلمەس ءۇمىت پەن كۇدىككە بايلانعان تاعدىرىن باياندايتىن قويىلىمنىڭ كوركەمدىك كىلتىن رەجيسسەر دينا جۇماباي ءدوپ تاپقان. اكتەرلەردىڭ قۋىرشاق بەينەسى ارقىلى كەيىپكەرلەرىنىڭ كوڭىل كۇيىن بەرۋدەگى شىنايىلىعى مەن ىزدەنىسى كورەرمەنىن ءسۇيسىنتتى. اسىرەسە باس كەيىپكەر سانتياگو رولىندەگى باقىتجان قايۋوۆتىڭ قۋىرشاق بەينەسىندە ءومىر ىشىنەن ءولىم, ءولىم ىشىنەن ءومىر ىزدەگەن شال بەينەسىن شىن مانىندە شەبەرلىك بيىگىندە بەدەرلەپ, تاماشا ويىن ۇلگىسىن كورسەتتى. مانولا رولىندەگى شوقان قۇل­نازاروۆ, سۋ پەرىسى – اسەم اب­دىماۋ­لەنوۆا دا شىعارمانىڭ شىرايىن اشقان شابىتتى شەشىمدەرىمەن كوڭىل شاتتاندىردى. ستسەنوگرافيالىق شەشىمدەرىنە دە ءومىردىڭ بار فيلوسوفيا­سىن سىيدىرعان دينا جۇماباي ەڭبەگى ىرگەلى ىزدەنىستەردىڭ جەمىسى ەكەنى ءسوزسىز.

«بەرناردا البانىڭ ءۇيى»

تالانتتىڭ اتى – تالانت. فەستيۆال­دىڭ اجارىن اشقان كەلەسى قويىلىم دا ۇنەمى ىزدەنىستە جۇرەتىن تالانتتى رەجيسسەر دينا جۇماباي قولتاڭباسىنا ءتان. سۇڭعىلا سۋرەتكەرلىك پەن تاپقىر شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا ايەل جانىنىڭ سان قۇبىلعان كورىنىستەرىن تالانتتى تالداي بىلگەن دينانىڭ دارىنى ونىڭ ويلىلىعى مەن تالعامىندا جاتىر دەسەك, تيتتەي دە قاتەلەسپەگەن بولار ەدىك. ال سول قاسيەت تالانتتى تەاتر ترۋپپاسىنىڭ شەبەر ويىنىمەن ۇندەسكەندە ساحنادا شىن مانىندە ونەر تۋادى. «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» دراماسى وسى ويىمىزدىڭ ايعاعى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ارتىستەرى گۇلجامال قازاقباەۆا, كۇلجا­ميلا بەل­جانوۆا, تىنىشكۇل سۇلتان­بەر­ديەۆا جانە جاس اكتريسالار – اقبوتا راحات, انار ءادىلوۆا, دينارا شى­مىر­­باەۆا, ۇلجان ورازاەۆا, دينارا نۇربولات باستاعان تالانتتار شوعىرى «بەر­ناردا البانىڭ ءۇيىن» تاماشا بەي­نەلىلىك بيىگىنە كوتەردى.

«باق»

اتاۋىن «باق» دەپ وزگەرتكەنىمەن, «ا.ي.» تەاترى فەستيۆالعا ۇكىلەپ قوس­قان سپەكتاكلگە نەگىزىنەن ايگىلى جازۋشى انتون چەحوۆتىڭ «شيە باعى» پەساسى ارقاۋ بولعان. قويىلىم رەجيسسەرى ۇلانمىرزا قارىپباەۆتىڭ پىكىرىنشە: «بۇل – وتكەننەن باس تارتۋدىڭ قيىن دا ازاپتى شاعى مەن تۇراقسىز ءارى ءۇمىتسىز كەلەشەككە قادام باسۋى تۋرالى سپەكتاكل. قويىلىم بۇرىنعى ءومىر ءسۇرۋ تارتىبىنە ۇيرەنىپ قالعان, جاڭا ومىرگە بەيىمدەلە الماي جۇرگەن ءۇمىتسىز, امالى تاۋسىلعان جاندار تۋرالى». ءيا, رەجيسسەر سپەكتاكلدىڭ ماقساتىن ايقىن قويىپ بەرگەنىمەن, اكتەرلەردىڭ ىزدەنىسى ءبىرشاما شاشىراڭقىلىققا بوي الدىرعان. سونىڭ سالدارىنان «شيە باعى» ءاۋ باستاعى ماقساتىنان اۋىتقىپ, ءزىلدى, استارلى كۇل­كىنىڭ ەمەس, ارزان دا ماعىناسىز ءازىلدىڭ قۇربانىنا اينالعان. قيسىنىن تاپ­پاعان وزگەرتۋلەر مەن دامىتۋلار كوپ جاع­دايدا قويىلىمنىڭ كوركەمدىگىن كومەس­كىلەندىرىپ, ماعىنالىق مانىنە دە ايتارلىقتاي نۇقسان كەلتىرگەنىن اتاپ ءوتۋدى پارىزىمىز سانايمىز. سوندىقتان بولسا كەرەك, تەاتر سىنشىلارى تاراپىنان ايتىلعان سىندار «باققا» ءالى دە تۇبەگەيلى ىزدەنىستەردىڭ قاجەتتىلىگىن اڭعارتتى.

«قارا شەكپەن»

قازاق تەاترلارىندا ءجيى قويىلاتىن گ.حۋگاەۆتىڭ «قارا شەكپەن» قويىلىمى بۇل جولى رەجيسسەر ەرلان كارىباەۆتىڭ كوركەمدىك كوزقاراسىندا ب.ريموۆا اتىن­داعى تالدىقورعان دراما تەاترىنىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن كورسەتۋگە ۇمتىلىپتى. قويىلىمدا ادام بالاسى­نىڭ وپاسىزدىعى, قۇندىلىقتارعا دەگەن كوزقاراستىڭ تەز بۇزىلۋى جانۋارلار الەمى ارقىلى پاراللەل بەينەلەنەدى. جاقسى مەن جامان, ادال مەن ارام, شىن­دىق پەن كوزبوياۋشىلىق ارپالىسقان قوعامعا ءيتتىڭ كوزىمەن باعا بەرىلەدى. ساحنالىق كوركەم شەشىمدەرى ءدوپ تابىلىپ, كورەرمەنىن ويلانتۋعا قىزمەت ەتكەن قويىلىم قازىلار القاسى تاراپىنان دا جوعارى باعالانىپ, فەستيۆالدىڭ تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى ارنايى سىيلىعىن يەلەندى.

«شاقان شەرى»

كلاسسيك قالامگەر مۇحتار ماعاۋيننىڭ ايگىلى شىعارماسىن ساحناعا لايىقتاپ ىقشامداپ, كوركەم قويىلىم تۇزگەن س.قوجامقۇلوۆ اتىنداعى جەزقازعان قازاق دراما تەاترىنىڭ بۇل ىزدەنىسى شىن مانىندە, فەستيۆال باعدارلاماسىنداعى جارقىن قويىلىمداردىڭ ءبىرى بولدى. سپەكتاكل رەجيسسەرى ءارى ينستسەني­روۆكا اۆتورى مەيرام حابيبۋللين قولتاڭباسىنان قازاقتىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىنىڭ اراسىنان ساباقتاستىق ىزدەپ, قۇن­دىلىقتار الەمىنە وزگەشە كوز تىككەن تاماشا تالعامدى تانىدىق. بۇل قويى­لىمدا ەسسىزدىك, ارپالىس, كوشپەندى حالىقتىڭ فيلوسوفياسى مەن دالا زاڭى, گەندىك تۇرعىداعى فيلوسوفياسى, جالپىلاي العاندا جانۋارعا ەمەس, ادامنىڭ ءوز-وزىنە دەگەن وشپەندىلىق قوزعالىسى ءساتتى كورسەتىلەدى. شاقان رولىندەگى ارداق جارقىنبەكوۆ ويىنىنىڭ دا شىنايى شىققاندىعى سونشالىق, ءبىر ءسات كوز الدىمىزعا كەكتەن باسقانى كوزى كورمەي قالعان, ءىشى ولگەن, سىرتى ساۋ قايشىلىعى مول پەندەنى اكەلدى. سپەكتاكلدەگى بەي­نەلى بوياۋلار مەن مەتافورالىق شە­شىمدەر دە كورەرمەنىنە مول رۋحاني اسەر سىيلايدى.

«اتاۋ كەرە»

بيىل 80 جىلدىق مەرەيتويى دۇر­كىرەپ اتالىپ وتكەن كلاسسيك جازۋشى ورالحان بوكەيدىڭ «اتاۋ كەرە» قويى­لىمى قاي كەزدە دە وزەكتىلىگىن جويعان ەمەس. ءتىپتى ۋاقىت وتكەن سايىن ونداعى ايتىلاتىن ماسەلەلەردىڭ وتكىرلەنە تۇس­كە­نىنە كوز جەتكىزەسىڭ. سوندىقتان بولسا كەرەك, س.سەيفۋللين اتىنداعى قارا­عان­دى وبلىستىق اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنىڭ بۇل قو­يى­لىمىن كو­رەر­مەن قاۋىم تولاسسىز قوشەمەت, زور قىزىعۋشىلىقپەن قارسى الدى. اكتەر­لىك ويىنداعى ازداعان كەمشىلىكتەر مەن رە­جيسسەرلىك شەشىمدەردىڭ شاشى­راڭقىلىققا ۇرىن­عانىنا قاراماستان, قويى­لىم كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى. ناتي­جەسىندە, فەستيۆالدىڭ «ۇزدىك ستسەنو­گرافيالىق شەشىم» اتالىمىنداعى سىي­لىعى «اتاۋ كەرە» قويىلىمىنىڭ شىعار­ماشىلىق ترۋپپاسىنا تابىس ەتىلدى.

«ۇجدان»

شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ «ۇج­دان» اڭگىمەسىنىڭ جەلىسى بويىنشا قويىل­عان سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى – ازامات نىعمانوۆ, ينستسەنيروۆكاسىن جاساعان – نۇركەن تۇرلىبەك. ۋاقىت اعىمىنداعى ادامزات بالاسىنىڭ كەڭ پەيىلى تارىلىپ, مەيىرىمى مەن ۇياتى تايازدانىپ, سۋالىپ بارادى. ار تارازىسى سالماقسىزدانىپ, ادامگەرشىلىك قاسيەت قۇنسىزدانۋدا. سەبەبى بولمىستىڭ ءنارى مەن قۇنارى – ۇجداننان ايىرىلىپ بارامىز. اقىن شاكارىمدى تولعاندىرعان «ار, ۇيات, ىن­ساپ, نامىس» اتتى باستى ادامدىق قاسيەتتەر بۇل كۇندە دە جۇتاڭدانىپ, جا­ھاندانۋ داۋىرىنە جۇتىلىپ بارادى. ۇجداننان ايى­رىلعان قوعام حايۋان كۇن كەشىپ, ازىپ-توزىپ كەتپەي مە؟ال ادامزات مۇنى ويلاي ما؟ ءدال وسىنداي ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەگەن قويىلىم ءوزىنىڭ ۇتقىر رەجيسسەرلىك شەشىمدەرىمەن, ۇتىمدى فورما ءھام كوركەم ساراپتاۋى­مەن كورەرمەنىن كەمەلدىلىك بيىگىنە كوتەردى. ويلى ماز­مۇنىمەن تالاي سىردى ساحنا تورىندە اقتارعان سپەكتاكلدى كوركەمدىك كىلتى ءدوپ تابىلعان قويىلىم دەپ مويىندادىق. 

ءتۇيىن: وسىلايشا, ءبىر اپتاعا سوزىلعان فەستيۆال ءوز مارەسىنە جەتتى. ارنايى جاساق­تالعان قازىلار القاسىنىڭ شەشى­مىمەن جۇزدەن جۇيرىك شىققان فەستيۆال جە­ڭىمپازدارى ارنايى اتالىمدار بويىنشا ماراپاتتالدى. اتاپ ايتساق, «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ەر ادام ءرولى» «ماعجان» سپەكتاكلىندەگى ەلتاي ءرولى ءۇشىن جانداۋلەت باتايعا بەرىلسە, «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ايەل ءرولى» – «قورعانسىزدىڭ كۇنى» سپەكتاكلىندەگى عازيزانىڭ اجەسىن ويناعان انار بەيسەنبيناعا تابىستالدى. ال «ۇزدىك ايەل ءرولى» جۇلدەسىن «37» سپەكتاكلىندەگى زەينەپ ءرولى ءۇشىن زارينا كارمەن, «ۇز­دىك ەر ادام ءرولى» سىيلىعىن «شال مەن تەڭىز» سپەكتاكلىندەگى سانتياگو بەينەسى ءۇشىن باقىتجان قايۋوۆ الدى. «ۇزدىك رەجيسسەرلىك شەشىم» اتالىمىندا «ۇجدان» سپەكتاكلىنىڭ رەجيسسەرى ازامات نىعمانوۆ ماراپاتتالدى. «ۇزدىك ستسەنوگرافيالىق شەشىم» جۇلدەسى س.سەي­فۋللين اتىنداعى قاراعاندى وبلىس­تىق اكادەميالىق قازاق دراما تەاترى­نىڭ «اتاۋ كەرە» قويىلىمىنا تابىس­تالدى. ال فەستيۆالدىڭ باس جۇلدەسى – «ۇزدىك سپەكتاكل» اتالىمىنداعى قوماقتى جۇلدە ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ «بەر­ناردا البانىڭ ءۇيى» سپەكتاكلىنە بەرىلدى. سونىمەن قاتار «تەمىربەك جۇر­گەنوۆ اتىنداعى ارنايى سىيلىق» – تالدىقورعاندىق ب.ريموۆا اتىنداعى تەاتردىڭ «قارا شەكپەن» قويىلىمىنا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ ارنايى سىيلىعى تۇركىستاننان جەتكەن «ماعجان» سپەكتاكلىنە جانە «قازىلار القاسىنىڭ ارنايى جۇلدەسى» سەركە قو­جام­قۇلوۆ اتىنداعى جەزقازعان قازاق دراما تەاترىنىڭ «شاقان شەرى» قويى­لىمىنىڭ قانجىعاسىنا بايلاندى.

ءيا, قازاق تاريحىنىڭ اقتاڭداق بەت­تەرىندە جازىلعان الاش ارىستارىنىڭ اۋىر دا ازاپتى, تاعىلىمدى دا قاسىرەتتى تاعدىرى كىم-كىمدى دە تولعانتپاي, وي­لانت­­پاي قويمايدى. ال ولاردىڭ ءومىر مەن ءولىم اراسىندا ارپالىسا ءجۇرىپ ۇلت ەرت­ەڭى ءۇشىن ەڭسەرگەن ەرەن ەڭبەگى شىن مانىندە ەرلىكتىڭ, ەلگە قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدىڭ, ۇلتىن ءسۇيۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى. سون­­داي تۇلعالاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى «تەمىرناركوم» اتانعان تەمىربەك جۇر­گەنوۆ اللا پەشەنەسىنە بۇيىرتقان نەبارى 40 جاس عۇمىرىندا ۇلت ەرتەڭى ءۇشىن قىرۋار ەڭبەك ىستەپ قالدىرعان تۇلعا تاعدىرى تاعىلىمعا تولى. ويتكەنى وتكەن عاسىرداعى قازاق رۋحانياتىنا قاتىستى كەلەلى باستامالاردى تەمىربەك جۇرگەنوۆسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. جۇر­گەنوۆ – ۇلت رۋحانياتىنىڭ جارىق جۇل­دىزى. ول ساۋلە ماڭگىلىك وش­پەيدى. قىزىل­جار تورىندە وتكەن فەس­تيۆال –  سونىڭ جارقىن ايعاعى.