بۇرىنعى بيلەردەن قالعان ء«ادىل ادام ەل باستار» دەگەن ءسوز بار. اسىلىندە قايراتكەر تۇلعا ەل تانىعان اقىن يا جازۋشى, الدەبىر بەلگىلى ادام بولۋى شارت ەمەس. جۇرەگى تازا, كوڭلى اق, قايراتتى, ادىلەتسىزدىككە جانى توزبەگەن ەرجۇرەكتىڭ ءبىرى تاشمۇحامەت بەيسەنباەۆتى بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى, ارينە. اقمولا جۇرتىنا سىڭىرگەن ەڭبەگىنەن بولەك, بۇل كىسىنىڭ ءومىرى ەكى تۇلعاعا قاتىستى ەستەلىكتى تىرىلتەدى. ساكەن سەيفۋللين ءھام جۇمابەك تاشەنوۆ تۋرالى.
ەل ىسىنە اسا بەلسەندىلىكپەن ارالاسقان قايرات يەسى تاشمۇحامەت بەيسەنباەۆتىڭ ەڭبەك جولىن مۇقيات بايىپتاعان – ءىلياس قاراعوزين ەسىمدى قالامگەر. دەرەك استانا قالاسىنداعى تاريحي ولكەتانۋ مۇراجايدا ەكەنىن ايتادى. 1915 جىلى بەرىلگەن اسكەري كۋالىكتە «تاشمۇحامەت بەيسەنباەۆ اقمولا وبلىسى اسكەرگە استىق دايىندىق جونىندەگى ءحىى اۋداننىڭ مەڭگەرۋشىسى» دەلىنىپتى. سونىمەن قاتار تاشەكەڭ ءومىر جولىنىڭ ەلەۋلى تۇستارىن 88 شۋماق جىرمەن ادىپتەپتى. وندا قوعامدىق ىستەرگە قالاي ارالاسقانى, قانداي ارەكەتتەرگە بارعانى, حالىقپەن بىرىگىپ نە ىستەگەنى باياندالعان. اسىرەسە اقمولا وڭىرىندەگى اقكول, قورالىكول ماڭىنداعى مومىن ەلدىڭ قاقىسى ءۇشىن قايرات قىلعانى كۇرەس جولىنداعى ءومىرىن شىڭداي تۇسكەنگە ۇقسايدى. تەپكىگە جىققان دۇمدىلەر تىم تەگەۋرىندى ەكەنىن سەزگەن تاشمۇحامەت اقمولاداعى ساكەن سەيفۋللينگە جۇگىنەدى. ءسويتىپ, ساكەننىڭ نۇسقاۋى ارقىلى ماقساتتارىنا جەتەدى. قورالىكولگە قونىستانعان مومىن ەل مەكەنىن قۇتتى قونىس بولسىن دەپ ولجاباي اتاۋدى ۇيعارادى. بەيسەنباەۆتىڭ باس بولۋىمەن دۇكەن, كووپەراتيۆ, باستاۋىش مەكتەپ اشىلادى. اتالعان ىستەردى اتقارعان قايراتكەر ەسىمى ەلگە جايىلىپ, ەل مۇددەسى جولىندا تىنىمسىز ەڭبەك ەتە بەرەدى. ءومىرىنىڭ 37 جىلىن كووپەراتسيا سالاسىنا ارناعان تاشەكەڭ ءوز باسىنان كەشكەن وقيعالار جونىندە بەرتىن كەلە اڭگىمە قوزعاعاندا: «سول كەزدە ساكەن ءبىراۋىز سوزبەن مەنىڭ الداعى تاعدىرىم مەن ماماندىعىمدى انىقتاپ بەرگەنىن اڭعارماپپىن», دەپتى. ولجاباي اۋىلىندا عانا ەمەس, كەيىن ازات اۋدانى ورتالىعىندا تۇتىنۋشىلار بولىمشەسىن اشادى. ودان ولجابايلىقتار قايتا سۇراتىپ العان سوڭ از جىلدار سوندا قىزمەت ەتىپ, تايتوبەدەگى وكتيابر كووپەراتيۆىن باسقارىپ, جۇمىسىن جولعا قويادى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا جاڭاجول, ەڭبەكشى اۋىلدارىندا بالىق اۋلاۋشى كاسىپورىنىن باسقارىپ, كۇنىنە 100 توننادان بالىق اۋلاپ, سوعىسقا 300 مىڭ سومنىڭ كومەگىن جىبەرەدى. كسرو-نىڭ «سوتسياليستىك جارىس ۇزدىگى» بەلگىسىمەن, سول كەزدەگى ەڭ جوعارعى لەنين وردەنىمەن ماراپاتتالادى. تۇتىنۋشىلار وداعى سالاسىندا تاشەكەڭ مۇنداي مارتەبەگە كسرو بويىنشا ەكىنشى, رەسپۋبليكا كولەمىندە ءبىرىنشى يە بولعان ادام. بۇل اتاقتىڭ ءمانى – «ساۋدا سالاسىندا مەيلىنشە تازا بولۋ ءتۇبى جاقسىلىققا جەتكىزەدى» دەگەنگە سايادى.
تىرشىلىگىندە تاش اتامىز: «ساكەن وتە سىمباتتى, مىقتى ادام بولعان. ءوزىنىڭ تۇتقىندالارىن كۇنى بۇرىن بىلگەن. قاراماعىندا ىستەگەن 20 ادامنىڭ اتى-ءجونى قارا تىزىمدە جۇرگەن. ىشىندە مەن دە بارمىن. سول ءتىزىمدى ساكەن دەر كەزىندە تاۋىپ, قۇرتىپ ۇلگەرگەن. قانشا تەرگەپ, قيناسا دا بىردە-بىرەۋىمىزدى كورسەتپەگەن. ءسويتىپ, ءبىز امان قالىپپىز», دەپ وتىرادى ەكەن.
بۇل كىسىنى مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى كەزىندە جۇمابەك تاشەنوۆ ىزدەپ كەلەدى. امانداسىپ, جاعدايىن بىلەدى. «قانداي كومەك كەرەك؟» دەپ سۇرايدى. ولاي ەتەتىنى, تاش اتامىزدىڭ سوعىستان قايتپاعان تۇڭعىش ۇلى عابدۋللا جاڭاباەۆ اقمولادا باسشىلىق قىزمەتتە جۇرگەنىندە قول استىنداعى جۇمابەك تاشەنوۆكە شاراپاتى كوپ تيگەن ەكەن. تاش اعاسى جاڭابايدا بالا بولماعان سوڭ, ول كىسىنىڭ باۋىرىنا وسى عابدۋللانى سالىپ بەرگەن. جاڭاباەۆ بولاتىنى سودان. عابدۋللا 1935 جىلدارى اقمولادا جاۋاپتى حاتشى قىزمەتىن اتقارىپتى. 1941 جىلى سوعىسقا اتتانىپ, ورالماعان. ج.تاشەنوۆ عابدۋللانىڭ قولاستىندا جۇرگەندە, قاراماعىنداعى قارا مال كوپ قىرىلادى. ول زاماندا قارا مال تۇرماق, ءبىر قوي, ءبىر شەلەك بيداي ءۇشىن سوتتاپ جىبەرەتىنى بەلگىلى. سوندا عابدۋللا الگى قارا مالعا جاۋاپتى تاشەنوۆكە شاڭ جۋىتپاي, امان الىپ قالادى. تاعدىرىنا بالتا شاپتىرماعان. جۇمابەك اقساقال جاسىنا جەتكەن تاش اتامىزعا وسىنى ايتىپ, العىسىن ءبىلدىرىپ, قولىنان كەلگەنىن ايامايتىنىن ەسكەرتە كەتسە كەرەك. بۇل, ارينە, جۇمابەكتانۋشىلار ءۇشىن تىڭ, اينالىسقا تۇسپەگەن, تاشمۇحامەت بەيسەنباەۆ ۇرپاقتارى عانا ارالارىندا اڭگىمە قىلىپ جۇرگەن دەرەك. ەلگە جەتىپ, كەرەككە جاراسا, قۇبا-قۇپ.